لی‌لی (یا لی‌لی بازی) یکی از بازی‌های قدیمی و محبوب کودکان در سیان جرقویه و بسیاری از روستاهای دیگر است. این بازی معمولاً در فضای باز و روی زمینی صاف انجام می‌شود و نیازمند ترسیم یک شکل خاص روی زمین است. لی‌لی بازی در سیان جرقویه به دلیل سادگی و نیاز به حداقل ابزار (فقط یک تکه گچ یا سنگ برای رسم شکل و یک سنگ کوچک برای پرتاب) بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در ادامه به طور کامل این بازی را توضیح می‌دهم:

وسایل مورد نیاز:

1. یک تکه گچ یا سنگ برای رسم شکل لی‌لی روی زمین در بعضی مواقع با جسم سخت روی رمین خط کشیده می شد.

2. یک سنگ کوچک و صاف (یا هر شیء مشابه) یا کاکاچی که به راحتی قابل پرتاب باشد.

مراحل آماده‌سازی بازی:

1. رسم شکل لی‌لی:

   • روی زمین یک شکل مستطیل یا مربع بزرگ رسم می‌کنند که به چندین خانه تقسیم شده است. معمولاً این شکل شامل ۸ تا ۱۰ خانه است که به صورت ستونی یا دایره‌ای کنار هم قرار می‌گیرند.

   • خانه‌ها به ترتیب شماره‌گذاری می‌شوند (از ۱ تا ۸ یا بیشتر).

   • در برخی مناطق، خانه‌ها به شکل دایره‌ای یا مارپیچی نیز رسم می‌شوند.

2. تعیین ترتیب بازی:

   • بازیکنان به نوبت سنگ خود را به سمت خانه‌ها پرتاب می‌کنند. هر کس که سنگش در خانه شماره ۱ بیفتد، بازی را شروع می‌کند.

قوانین و نحوه انجام بازی:

1. شروع بازی:

   • بازیکن سنگ خود را به خانه شماره ۱ پرتاب می‌کند. اگر سنگ به درستی در خانه مورد نظر بیفتد، بازی ادامه می‌یابد. اگر سنگ خارج از خانه یا روی خط بیفتد، نوبت به بازیکن بعدی می‌رسد.

2. حرکت در خانه‌ها:

   • بازیکن باید روی یک پا (معمولاً پای راست) به داخل خانه‌ها بپرد. خانه‌هایی که دو عدد کنار هم دارند (مثلاً ۴ و ۵) به صورت دو پا (هر پا در یک خانه) طی می‌شوند.

   • بازیکن باید از خانه‌هایی که سنگ در آنها افتاده است، عبور کند و به خانه‌های بعدی برود.

3. برداشتن سنگ:

   • وقتی بازیکن به خانه‌ای می‌رسد که سنگ در آن قرار دارد، باید سنگ را بردارد و به نقطه شروع بازگردد. در این مرحله، بازیکن باید تعادل خود را حفظ کند و روی یک پا بماند.

4. تکمیل مرحله:

   • پس از برداشتن سنگ، بازیکن باید به خانه‌های قبلی بازگردد و به نقطه شروع برسد. اگر در این مسیر تعادل خود را از دست بدهد یا پای دیگرش به زمین برخورد کند، نوبت به بازیکن بعدی می‌رسد.

5. ادامه بازی:

   • اگر بازیکن مرحله اول را با موفقیت پشت سر بگذارد، نوبت به خانه شماره ۲ می‌رسد و همین روند تکرار می‌شود. بازیکنان باید به ترتیب سنگ خود را به خانه‌های بعدی پرتاب کنند و مراحل را تکمیل کنند.

6. پایان بازی:

   • بازیکنی که زودتر تمام خانه‌ها را به ترتیب کامل کند، برنده بازی است.

قوانین اضافی:

• اگر سنگ بازیکن روی خط بیفتد یا خارج از خانه مورد نظر قرار گیرد، نوبت به بازیکن بعدی می‌رسد.

• بازیکن نباید هنگام پریدن، پای خود را روی خطوط خانه‌ها بگذارد یا تعادل خود را از دست بدهد.

• در برخی مناطق، خانه آخر (معمولاً شماره ۸ یا ۱۰) به عنوان "خانه استراحت" در نظر گرفته می‌شود و بازیکن می‌تواند در آنجا هر دو پا را روی زمین بگذارد.

مهارت‌های مورد نیاز:

• تعادل: بازیکن باید بتواند روی یک پا بپرد و تعادل خود را حفظ کند.

• دقت: پرتاب سنگ به خانه‌های مورد نظر نیازمند دقت و تمرکز است.

• هماهنگی: هماهنگی بین حرکات پا و دست برای برداشتن سنگ و پریدن ضروری است.

فواید بازی لی‌لی:

• تقویت تعادل و هماهنگی حرکتی.

• افزایش تمرکز و دقت.

• ایجاد روحیه رقابت سالم و شادی در بین کودکان.

• نیاز به حداقل امکانات و امکان انجام آن در هر فضای باز.

لی‌لی بازی یکی از بازی‌های ساده اما جذاب است که سال‌هاست در بین کودکان و حتی بزرگسالان روستای سیان جرقویه محبوبیت دارد و به عنوان بخشی از فرهنگ بازی‌های محلی جرقویه شناخته می‌شود.

کوهک نامی است که به روستا یا مزرعه ای در کنار سیان در منطقه جرقویه استان اصفهان اطلاق می‌شود. این نام از ترکیب دو واژه به وجود آمده است:

1. کوه: به معنای "کوه" یا "بلندی" است و به ویژگی‌های طبیعی منطقه اشاره دارد، زیرا معمولاً در مناطق کوهستانی یا نزدیک کوه‌ها واقع می‌شود.

2. ک: پسوند "ک" در زبان فارسی معمولاً به معنای "کوچک" یا "مکانی" است و می‌تواند به شکل کوچک یا زیرمجموعه‌ای از چیزی اشاره کند.

بنابراین، کوهک به معنای "مکان کوچک در کنار کوه" یا "محل کوهستانی" یا کنار تپه (تله کووک) است و نشان دهنده موقعیت جغرافیایی روستا در نزدیکی کوه‌های کوچک و طبیعت بکر منطقه است.

«مزرعه کوهک» ترکیبی از دو کلمه‌ی «مزرعه» و «کوهک» است.

• مزرعه به معنای زمین کشاورزی یا باغی است که برای کشت محصولات یا پرورش دام استفاده می‌شود.

• کوهک شکل کوچک‌شده‌ی «کوه» است و به معنای تپه یا کوه کوچک(تله کووک) است.

بنابراین، «مزرعه کوهک» می‌تواند به معنای مزرعه‌ای باشد که در نزدیکی یک تپه یا کوه کوچک(تله کوهک) قرار دارد یا در منطقه‌ای نزدیک کوه (کوه چهل دختر) واقع شده است. این نام ممکن است به یک منطقه یا مکان خاص اشاره داشته باشد، اما بدون اطلاعات بیشتر، تعیین دقیق معنا دشوار است. این نام مربوط به یک مکان خاص است، ممکن است به ویژگی‌های جغرافیایی آن منطقه اشاره کند که همان نزدیک تپه نزدیک روستای سیان (تله کووک) است.
تله در زبان محلی یعنی تپه و کوهک در زبان محلی کووک گفته می شود.

روستای سیان در منطقه جرقویه (از توابع استان اصفهان) واقع شده است. جرقویه منطقه‌ای تاریخی و فرهنگی است که روستاهای متعددی را در خود جای داده است. درباره معنی و وجه تسمیه روستای سیان جرقویه، اطلاعات دقیق و مستندی در دسترس نیست، اما می‌توان بر اساس ویژگی‌های جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی منطقه، چند احتمال مطرح کرد:

۱. ریشه در زبان‌های محلی

• ممکن است نام "سیان" از ترکیب کلمات یا اصطلاحات محلی گرفته شده باشد. در برخی گویش‌های محلی، "سی" به معنای "سایه" یا "خنکی" است و ممکن است به آب‌وهوای خنک و سایه‌دار منطقه اشاره کند.

• همچنین ممکن است بخشی از نام روستا از واژه‌های قدیمی فارسی یا ولاتی گرفته شده باشد که امروزه معنای آن به‌طور دقیق مشخص نیست.

۲. ارتباط با طبیعت

• با توجه به اینکه منطقه جرقویه دارای آب‌وهوای گرم و خشک است، ممکن است نام "سیان" به چشمه‌ها، قنات‌ها یا منابع آبی موجود در روستا اشاره داشته باشد.

• همچنین ممکن است این نام به رنگ آبی (سیان) یا ویژگی‌های طبیعی منطقه مرتبط باشد.

۳. تاریخ و فرهنگ

• ممکن است نام روستا از یک شخصیت تاریخی، قبیله یا رویداد خاص گرفته شده باشد. در گذشته، نام بسیاری از روستاها از نام بزرگان، قبایل یا رویدادهای مهم منطقه انتخاب می‌شد.

• همچنین ممکن است نام روستا تغییر یافته یا از زبان‌های قدیمی به‌مرور زمان به شکل امروزی درآمده باشد.

۴. وجه تسمیه بر اساس اسناد تاریخی

برای یافتن اطلاعات دقیق‌تر، می‌توانید به منابع زیر مراجعه کنید:

• اسناد تاریخی محلی: کتاب‌ها یا نوشته‌های مربوط به تاریخ منطقه جرقویه از وبلاگ سیدمصطفی محمدزاده یا کتاب جرقویه نگینی در کویر از آقای علی شفیعی استفاده نمایید

• سازمان میراث فرهنگی: ممکن است تحقیقاتی درباره ریشه نام روستاها انجام شده باشد.

• افراد بومی و قدیمی‌های روستا: آن‌ها ممکن است اطلاعات شفاهی درباره تاریخ و نام روستا داشته باشند.

روستای سیان یا سییان از توابع بخش جرقویه علیا در شهرستان اصفهان، استان اصفهان، ایران است. این روستا در منطقه‌ای کویری و خشک قرار دارد و از جمله روستاهای تاریخی و قدیمی منطقه محسوب می‌شود. در ادامه برخی اطلاعات کلی درباره این روستا ارائه می‌شود:

موقعیت جغرافیایی:

• استان: اصفهان

• شهرستان: اصفهان

• بخش: جرقویه علیا

• مختصات جغرافیایی: در منطقه‌ای کویری و در فاصله‌ای نسبتاً دور از مرکز شهر اصفهان (حدود 65 کیلومتر) قرار دارد.

جمعیت:

• بر اساس سرشماری‌های اخیر، جمعیت روستای سیان نسبتاً کم است و مانند بسیاری از روستاهای دیگر، ممکن است با مهاجرت به شهرها مواجه باشد.

اقتصاد:

• اقتصاد روستای سیان عمدتاً مبتنی بر کشاورزی و دامداری است. به دلیل شرایط آب‌وهوایی خشک و کم‌باران، کشاورزی در این منطقه محدود به محصولات مقاوم به خشکی مانند گندم، جو و برخی محصولات باغی است.

• برخی از اهالی نیز به‌دلیل نزدیکی به مناطق کویری، به فعالیت‌هایی مانند چارپاداری یا تولید محصولات محلی مشغول هستند.

فرهنگ و آداب و رسوم:

• مردم روستای سیان همچون سایر مناطق جرقویه، دارای فرهنگ و آداب و رسوم خاص خود هستند. مراسم محلی، جشن‌ها و اعیاد مذهبی با شکوه خاصی برگزار می‌شود.

• گویش مردم این منطقه ترکیبی از فارسی و لهجه‌های محلی اصفهان (ولایتی یا ولاتی)است.

جاذبه‌های طبیعی و تاریخی:

• به دلیل قرارگیری در منطقه کویری و داشتن معدن نمک و جنگل محلی درختان طاق و آتری پلکس ، روستای سیان دارای مناظر طبیعی زیبا و بکر است که می‌تواند برای علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی جذاب باشد.

• احتمالاً بناهای تاریخی یا آثار قدیمی (قلعه و آسیاب قدیمی و...) در این روستا وجود دارد که نشان‌دهنده قدمت و پیشینه تاریخی آن است.

دسترسی:

• دسترسی به روستای سیان معمولاً از طریق جاده‌های فرعی و روستایی امکان‌پذیر است. فاصله آن از مرکز شهر اصفهان نسبتاً زیاد (60 الی 70 کیلومتر) است و نیاز به خودروی شخصی یا وسایل نقلیه محلی دارد.

چالش‌ها:

• کمبود آب و خشکسالی از مهم‌ترین مشکلات این روستا و سایر روستاهای منطقه جرقویه است.

• مهاجرت جوانان به شهرها نیز از جمله چالش‌های اجتماعی این روستا محسوب می‌شود.

اگر نیاز به اطلاعات دقیق‌تر دارید، می‌توانید از طریق مراجع محلی(شورا مخصوصا جناب تقی زاده) یا سازمان‌های مرتبط با امور روستایی در استان اصفهان پیگیری کنید.

بازی ی قل دوقل
این بازی معمولا بین دو تا هر اندازه که باریکن باشند ولی تعداد باید زوج باشند،انجام می شود. اگر دونفر باشند که خوب ،ولی اگر بیشتر باشند،اول یارکشی می کنند و سپس بازی را شروع می کنند. برای اینکه کدام نفر یا گروه بازی را شروع کند ،به اصطلاح ریگ ها را من می کنند یعنی ریگ ها را کمی به بالا پرتاب کرده و هر کدام ریگ را پشت دست خود جا دادند نفر اول برای شروع بازی است،اگر چپ کالی می گرفت تعداد ریگ ها دو برابر محاسبه می شد.
نفراول که مشخص شد بازی را شروع می کند ،به این ترتیب که 5عدد ریگ که شکل گلوله ای داشته باشند را انتخاب کرده و روی زمین می ریزند. نفراول یکی از ریگها را برداشته و با به هوا انداختن هر دفعه یکی از ریگ ها را یکی یکی برمی دارد. اگر در بین بازی ریگ را که به هوا می اندازد و ریگ روی زمین را بر می دارد.ریگ به هوا انداخته شده ر اگرفت ،بازی را ادامه می دهد واگر ریگ به زمین افتاد،به اصطلاح سوخته و شریک او بازی را ادامه می دهد.سپس مرحله دوم بازی (دوقل : دوتا دوتا) شروع می شود.دراین مرحله بازیکن یک ریگ برداشته و به هوا می اندازد و دو تا از ریگهای روی زمین را بر می دارد.تا تمام شود.سپس مرحله سوم بازی (سه قل : سه تا سه تا)شروع می شود. در این مرحله یکی از ریگها را برداشته ،به هوا می اندازد و اول سه تا ریگها رابرمی دارد و در پرتاب بعدی به هوا ریگ باقیمانده را برمی دارد. سپس مرحله چهارم ( چهار قل )شروع می شود.دراین مرحله بازیکن تمام ریگها را در دست خود می گیرد.سپس یکی از ریگها را به هوا انداخته و چهار ریگ داخل دستش را روی زمین بصورت کپه می گذارد. دوباره ریگ را به هوا انداخته و ریگها را برمی دارد. مرحله بعدی (تخم گذار ) است. دراین جا بازیکن تمام ریگها را در دست گرفته و یکی از آنها را به هوا انداخته و در این فاصله زمانی ،ریگ ها را از انتهای دستش روی زمین می گذارد و ریگ به هوا انداخته شده را می گیرد. مرحله های بعدی بشکن (برخورد دو ریگ به هم) و سپس نشکن در ادامه گلاب پاش و مرحله عروس و در انتهای بازی دروازه است. دراین مرحله بازیکن دست خود رابصورت دروازه درآورده و با دست دیگرش تمام ریگها را جلو دستش می ریزد. سپس از رقیب می پرسد: به ازای کدام؟ یعنی کدام ریگ را آخر بار به دروازه ببرد.رقیب هم یکی را نشان می دهد و می گوید: به ازای این! سپس بازیکن یکی ازریگها رابرداشته وبه هوامی اندازد ودراین فاصله باهمان دستش یکی از ریگها را از زیر دستش که دروازه گفته می شود،ردمی کند.به این صورت چهار ریگ را باید از زیر دروازه ردکند.اگر در این مراحل ریگ به هوا انداخته شده روی زمین نیفتد،یک بازی برده و از رقیب طلبکار است. این بازی هم چنان ادامه پیدا می کندتا ریگ به هوا انداخته شده به زمین بیافتد. آنگاه نوبت بازی حریف می شود. شرح بعضی از قسمتها به صورت زیر است.

مرحله تخم گذاشتن : دراین مرحله باریکن تمام ریگها رادردست می گیردویکی از آنها را به هوا پرت می کند و یکی از ریگهارا به زمین می گذارد.اینکارتاگذاشتن سه تا ریگ ها ادامه پیدامی کند .سپس دوباره ریگ رابه هوا پرت می کند و و ریگ مانده داخل دستش را با یکی از ریگها عوض می کند.تا همه ریگها راعوض کند. آنگاه در پایان با انداختن ریگ به هوا،تمام ریگهای روی زمین بازی را باید بردارد. مرحله بعدبشکن است. روش بازی به این صورت است که : ریگها رابه زمین بازی ریخته ویکی ازآنهارابرمی دارد و به هوا پرت می کند. دراین فاصله باید یک ریگ از روی زمین بردارد و هم زمان با گرفتن ریگ به هوا پرت شده ،باید به هم بخورند و صدا بدهد.تا تمام ریگها را به این صورت از زمین بردارد.
مرحله بعد نشکن است. مثل مرحله قبل است ولی باید ریگها به هم نخورده و صدا ندهند.
مرحله بعدگلاب پاش است.اول ریگ ها را روی زمین بازی ریخته وسپس یکی از ریگها رابرمی دارد. آنگاه درهمین فاصله یکی از ریگهای روی زمین را بر می دارد. سپس دو تا ریگ را به هوا پرتاب می کند و یک ریگ از روی زمین برمی دارد. سپس سه تا ریگ را به هوا پرتاب کرده و ریگ چهارم رابرمی دارد.

درمرحله پایانی ،چهارتاریگ رابه هواپرت کرده وریگ پنجم رابرمی دارد.مرحله بعدی بازی ،عروس است.دراین مرحله بازیکن تمام ریگها را در دست گرفته وبه فاصله کمی به هواپرتاب کرده وپشت دست خود را زیر آنها می گیرد وسعی می کندحداقل یکی ازریگها روی پشت دستش بماند.اگر بیش از یکی ماند.رقیب باید اجازه دهد که آیا همه آنها یا یکی از آنها بماند.آنگاه آنها را به هوا پرتاب کرده و سعی می کند که زمین نیافتد.سپس با پرتاب کردن به هوا،یکی از ریگهای روی زمین رابرمی دارد.سپس ،ریگ را دوباره را به هوا پرتاب می کند و ریگ بعدی را برمی دارد. آنگاه دوباره ریگ را به هوا می کند و دوباره ریگی از روی زمین برمی دارد.به این صورت ادامه می دهد تا تمام ریگها تمام شود.

مرحله بعد،(زوما:داماد)است.دراین مرحله بازیکن رقیب یکی از رگها را نشان می کند. سپس بازیکن ریگ ها را در دست گرفته و با فاصله کمی به هوا پرتاب می کند و بلافاصله دست خود را برمی گرداند و سعی می کند ریگی را که رقیب نشان کرده روی پشت دست خود بگیرد.سپس درحالی که سعی می کند ریگ روی پشت دست نیافتد،با همان دست ریگهای روی زمین را برداشته و در دست دیگر یا روی گوشه ای از زمین بازی می گذارد. در اینجا یک بازی تمام شده و یک بازی از رقیب طلبکار می شود.

باری آفتاب ومهتاب یکی از بازیهای سیانی ها بود باری آفتاب ومهتاب بین دونفرانجام می گیرد .روش بازی به این صورت است که دونفرشانه های خودرابه هم چسبانده وسپس ازپشت سر دست های خودرا داخل هم چفت کرده ،آنگاه یکی ازآنها خم می شود و نفردوم را روی کمر خود بلند می کند و می پرسد آفتاب مهتاب چه رنگه؟ طرف دیگرجواب می دهد : سرخ وسفید وآبی .آنگاه نفراول کمر خود را راست می کند و و نفر دوم کمر خود را خم کرده و نفر اول را روی کمر خود بالا برده و می پرسد : آفتاب مهتاب چه رنگه؟ و این بازی تا وقتی بخواهند ادامه پیدا می کند.در واقع نوعی نرمش و ماساژ می باشد.

دوز بازی یا بازی دوست

یکی از بازی های بچه های سیان دوز بازی بود ، دوز بازی بین دونفرانجام می گیرد.به این ترتیب که هرکدام سه ریگ برمی دارند و بر روی کاغذ یا زمین ،یک مربع می کشند و ضعلع ها را از وسط به هم وصل کرده و بازی را شروع می کنند .سپس ریگهاراهرکدام به ترتیبی که رقیب نتواند ریگهایش را جوری بچیندکه دریک خط قرارگرفته وباصطلاح دوزشود،می چینند و بعد هر کدام در هر نوبت با یک حرکت سعی می کنند ،ریگهای خودرا دوز و از دوزشدن ریگهای رقیب جلوگیری کنند ،این بازی تاوقتی که هرکدام بتوانند زودتر ریگهای خود را دوز کرده و ریگهای رقیب را از بازی خارج کنند،ادامه می یابد.کسی برنده هست که زودتر سه ریگ را در یک ردیف قرار دهد
بعد ها دوز های متفاوتی نیز به این بازی اضافه شد طوری که هر بازیکن ۱۲ ریگ یا مهره داشت ، هر کس مهره های رقیب را زودتر اخراج می کرد برنده بازی بود.

یکی از بازی‌هایی که در سیان جرقویه و بعضی از جاهای دیگر مانند شهرگز اصفهان ، جرقویه و اردستان و کامو در گذشته رواج داشت بازی درنگ درنگ بود ، روش بازی به این صورت بودکه دونفر استاد وشاگرد انتخاب می شدند ، سپس بقیه بچه ها در صف روبروی آنها می ایستادند ، از قبل استاد و شاگرد یک اسم انتخاب می کردند ،مثلا اسب ، سپس یک کمربند یا تسمه یا طنابی که حدود یک متر بودرا ،یک طرفش را شاگرد دردست می گرفت و طرف دیگر آن را نفر اول می گرفت و می گفت ؛ درنگ درنگ ،شاگردیا استاد می گفت: اسم چه رنگ ، بعدچندتاسوال می پرسید تابه اون کلمه انتخابی شاگرد واستاد می رسید ، اگر اشتباه می گفت : مثلا می گفت : سگ ، می گفت بده به سگ یعنی نفر بعدی ، همینطور تاآخرین نفر ، اگر یکی ازبچه ها درست می گفت،استاد می گفت : بابا بزن ، آن نفر با طناب یا کمربند یا تسمه ای که داشت،دنبال بچه ها می گذاشت وبچه ها هم برای رهایی از کتک خوردن فرار می کردند ، این بازی بسته به میل بچه ها ممکن بود ،ساعت ها ادامه یابد ، مشخص است تا بچه ها فرار می کردند،استاد و شاگرد کلمه دیگری را انتخاب می کردند .
در بعضی از جاها به این بازی ارنگ ارنگ می گفتند.

یکی از بازی هایی که در جرقویه و همچنین در بعضی از جاها مانند شهر گز اصفهان و اردستان در گذشته ای نه چندان دور، رواج داشت ، بازی عمو زنجیرباف بود.بچه ها دست یکدیگر را می گرفتند.آنگاه یک نفر به عنوان استاد بازی را شروع می کرد.او می گفت: عمو زنجیرباف ، بچه ها همه جواب می دادند: بله ، دوباره استاد می گفت: زنجیر مرابافتی؟ جواب: بله .دوباره استاد: پشت کوه انداختی، جواب : بله استاد: بابا اومده. جواب: چی چی اورده؟ استاد: نخوچی کیشمیش ، بچه ها: باصدای چی؟ استاد ؛ مثلا می گفت : سگ آنگاه همه بچه ها صدای سگ درآورده و از اولین حلقه رد می شدند.این کار آنقدر ادامه می یافت تا همه بچه ها از آخرین حلقه رد شوند.
کیشمیش یعنی کشمش

سیان یعنی چه؟ سیان یک واژه چینی است که به معنای “آگاهی” یا “هوشیاری” است. در فلسفه و آموزه‌های چینی، سیان به معنای آگاهی و بیداری درونی است که به انسان کمک می‌کند تا به درک عمیق‌تری از خود و جهان اطراف دست یابد. این مفهوم در آموزه‌های تائوئیسم و بودیسم چینی بسیار مهم است و به معنای رسیدن به حالت آرامش و درک ماهیت واقعی هستی است. در مجموع، سیان به معنای آگاهی و بینش درونی است که به انسان کمک می‌کند تا به فراتر از خود و دنیای ظاهری دست یابد.

در جرقویه زمستان به دو قسمت چله بزرگ و چله کوچک تقسیم می‌شده؛ چله بزرگ از اول دی ماه تا دهم بهمن ماه و چهل روز کامل و چله کوچک از یازدهم بهمن تا پایان بهمن ماه ۲۰ روز کامل بوده است. و به همین دلیل چون بیست روز کمتر است، چله کوچک نامیده شده است. در واقع چله بزرگ از اول دی که همان شب معروف و به یاد ماندنی ما ایرانیان یلدا یعنی طولانی‌ترین شب سال است، شروع می‌شود.ادامه مطلب

نام قدیم این روستا سنگان بوده که بعدها به دلایلی به سیان تغییر و پس از پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل گذرگاهی که مردم عقیده دارند مکان عبور امام رضا بوده به امامیه علیا تغییر نام پیدا می کند.

مردم روستا اغلب به شغل کشاورزی ودامداری مشغولند که محصول عمده آنها گندم –جو- نخود-عدس(مژی)می باشد.البته بعضی از مردم در کنار شغل کشاورزی به مشاغل دیگری همچون:مکانیکی-جوشکاری-لوله کشی-برق کشی-کاشی کاری-بنایی-خطاطی-مداحی-رانندگی و… می پردازند.البته جوانان روستا نیز در ادارات دولتی همچون آموزش وپرورش –نیروهای مسلح و…وهمچنین در مقاطع مختلف آموزش عالی مشغول به تحصیل هستند. زنان روستا علاوه بر کارهای خانه و کمک در کار کشاورزی به قالی بافی –گل دوزی-خیاطی

ادامه مطلب را بخوانید

داود رضوانی شورا

یه شعر واین یاد قدیما کری
 یاد دلای بی ریاتون کری

 یاد رو وایی گو دلامون خاش بو 

اوگوشتای سفرهامون مشاش بو

یاد رووایی گو شهید شون بآرته
 اوچگی حق اوچگیش اوچوقت نخارته

 
همه هو هم مثل برا موناینده
فقط یه سر از هم سوا موناینده

نه دردی بو نه سرطان و سکته
  اوچگی خوشوش تا دم دکتر نبرته

 زونون همه هو هم اسیر دردیم
هو دردامون همش در حال جنگیم

 صحراهامون سرسبزو موشت بار بو
هرکی رو صحرا مشغول یه کار بو

صحراهامون موشت درخت توت بو
کیف کشاورزا همیشه کوک بو

گندمای صحراهامون جونوش دا
هر آبادی کدخدا وو خونوش دا

  نه باند باند بازی بو نه چپ و راس
 نیشدینده هوهم خارتشونه نون و ماس

 یادش بخیر صحرای نصرووا مون
وقتی هومینده هو خر کولیامون

وسو داود دلم ایبی خون وسا
کلاغ بیشو به کیشون برسا

 مسأله آلودگي محیط زیست روستای سیان جرقویه يكي از مهمترين و حادترين مسائل ناشي از تمدن انساني در جهان امروز به شمار مي رود، در این خصوص عاملان مهمی در طبیعت وجود دارند که می توانند آثارمخربی روی محیط زیست روستا ایجاد کنند بنابراین گروهی از هم ولایتی های خوش فکر سیانی با همکاری اعضای محترم شورا و دهیاری سیان، در برنامه ای داوطلبانه قصد پاکسازی محلات، کوچه ها و بعضی جاهای  نزدیک مناطق مسکونی در  روستای سیان  را داشتند . این عزیزان هفته هاست که در حال برنامه ریزی برای اجرای این برنامه بوده و دست یاری به سوی سیانی ها و علاقه مندان به سیان دراز کرده و حمایت آنها را طلب می کنند، وحتی تاریخی را برای اجرای این امر مشخص کردند که متاسفانه عملی نشد.

 مدیر سابق حج وزیارت استان اصفهان ،حاج غلامعلی زاهدی پس از سال ها خدمت خالصانه در حوزه حج وزیارت و پس از چهار ماه بازنشستگی، امروز در بیمارستان زهرای مرضیه اصفهان در سن ۵۷ سالگی قربانی کرونا شد و به دیار باقی شتافت.

 پیکر وی پس از تشییع در  زادگاهش  در آرامستان روستای سیان جرقویه به خاک سپرده شد.

 از مرحوم حاج غلامعلی زاهدی دو فرزند پسر به یادگار مانده است.

​

سیان روستایی در دهستان جرقویه سفلی بخش جرقویه سفلی شهرستان اصفهان استان اصفهان ایران است.
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۳۱۹ نفر (۱۰۹خانوار) بوده‌است.این افزایش جمعیت کاذب، مربوط به واردنمودن آمار افرادی که از سیان مهاجرت کرده بودند به آمار ساکن در روستای سیان برای اهداف خاص می باشد
جمعیت تاریخی
سال    جمعیت    ±%
۱۳۸۵    ۲۲۴    —    
۱۳۹۰    ۲۲۳    −۰٫۴٪
۱۳۹۵    ۳۱۹    +۴۳٪
منابع

    ↑ «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). در درگاه ملی آمار موجود است

شهرستان اصفهان
​

 
شهرستان جرقویه

مرکز
•    نیک‌آباد

بخش
مرکزی
شهرها    • 

   نصرآباد
•    محمدآباد
•    نیک‌آباد

دهستان‌ها
و روستاها    جرقویه وسطی
•    آذرخواران
•    پیکان
•    حسین‌آباد
•    حیدرآباد
•    سعادت‌آباد
•    مزرعه عرب

 

جرقویه سفلی
•    سیان
•    عباس‌آباد
•    قارنه
•    گنج‌آباد

جرقویه علیا
شهرها    •    حسن‌آباد

دهستان‌ها
و روستاها    جرقویه علیا
•    الله‌آباد
•    خارا
•    دستجرد
•    کمال‌آباد
•    مالواجرد

رامشه
•    رامشه
•    احمدآباد
•    اسدآباد
•    اسفنداران
•    حارث آباد
•    فیض‌آباد
•    مبارکه

امامزاده سیان
امامزاده عبدالمظفر روستای سیان با توجه به سبک معماری می توان گفت شالوده ساختمان در بخش گنبد خانه در دوره ایلخانی پایه ریزی شده و بخش های جانبی مانند شبستان ها و اتاق های اطراف امامزاده شاه عبدالمظفر در دوره قاجار به اتمام رسیده است

آستان امامزاده عبدالمظفر (علیه السلام) در شهرستان اصفهان در روستای سیان واقع در جرقویه سفلی واقع شده است. این زیارتگاه سابقه ای قدیمی داشته و دارای صحنی به مساحت ۲۵۰ متر مربع می باشد. مساحت زیر بنای بقعه و حرم حدود ۳۰۰۰ متر مربع است که شامل ایوان و حرم به اضافه رواق ها و زائرسراهای اطراف صحن است. گنبد تک پوش امامزاده از کف ۱۲ متر ارتفاع دارد. این بنا درسال های اخیر توسط هیئت امناء و خیرین مرمت شده است. قسمت بیرونی ایوان با خط زیبایی زیارت عاشورا و زیارت وارث و زیارت امامزاده بزرگوار کاشیکاری شده است. در داخل بقعه و حرم، ضریحی چوبین معرق کاری شده و مشبک در ابعاد ۳×۲ روی سنگ مزار امامزاده شریف قرار دارد. تزئینات حرم فاقد کاشی کاری و گچ بری و آینه کاری می باشد.

با توجه به سبک معماری می توان گفت شالوده ساختمان در بخش گنبد خانه در دوره ایلخانی پای ریزی شده و بخش های جانبی در دوره قاجار به اصل بنا الحاق شده است. ساختمان این امامزاده که در سینه کوه واقع شده است چند بخش اصلی دارد. گنبد خانه، حیاط ، اتاق های اطراف و بازارچه که نزدیک درب ورودی به حیاط قرار گرفته است .
در این بنا بیشتر از خشت خام و پخته شده و همچنین آجر لعاب دار و اخیرا کاشی استفاده شده است. ورودی جانبی دیگری با هشتی در شرق بنا و راهرویی که منتهی به شاه چشمه معروف می شود در غرب آن قرار گرفته که از الحاقات دوره قاجار است .

وجه تسمیه سیان جرقویه


نوشته سیدمصطفی محمدزاده

سیان (به فارسی: سيان، رومی شده مانند سَوَن, سایَن، و سایان؛ همچنین به این عناوین نیز شناخته می شود: شیون, سیونی، و Sīyūnī) 
از آنجایی که سایان (سیان) قلعه بزرگی داشته است و در آن ناحیه بزرگ ترین قلعه محسوب می شده  به سیان یا  شاهین دژ، شاهین قلعه معروف شده است شاهین دژ ، در آن زمان ساین و یا شاین یا سایان( سیان) نامیده می شده است.
سایَن (سیان)  برگرفته از کلمه شاهین و به همان معنای( شاهین) می باشد ، همان مرغ افسانه ای که به نام سیمرغ در شاهنامه ،فردوسی از آن یاد کرده است.نام های دیگر سیمرغ ساینا یا همان سائنا و سیرنگ می باشد که مظهر خرد تمام و بی نقص است که پاسخ تمام پرسش ها را در خود دارد.
این سایان را نباید با اسم کردی با همین تلفظ اشتباه گرفت در اسامی کردی، سایان به معنی سایه آورده شده است ، در  لهجه سیانی به تدریج سایان به سیان تبدیل شده است.
 سایَن(sayan ) یا همان سایان (سیان)  روستای کویری در  منطقه جرقویه سفلی اصفهان است، با انسان هایی ساده زیست و سخت کوش که ممکن است در کل ایران نتوانید شبیه آن ها را بیابید، البته باشندگانی که در روستا مانده اند را می گویم، ولی کسانی که مهاجرت کرده اند ممکن است تحت تاثیر محیط مهاجرت خود قرار  گرفته باشند ولی با این حال مردمانی شریف و غیرتمند هستند.

• منابع :
  
  وبلاگ سیان:       siyan.blogfa .com
• سایت ویکی پدیا
  لغتنامه دهخدا
  منابع اینترنتی

.

چهار چهار در آذرخواران و جرقویه

 
در گاه شناسی های جرقویه ای رازهایی نهفته است که همواره ذهن کسانی را که تازه با این فرهنگ ها آشنا می شوند،را متحیر می کند. یکی از این ایام چهار چهار است.
 جرقویه ای ها معتقدند، که زمستان دارای دو چله می باشد، که اولی با نام چله بزرگه از اول دی ماه تا دهم بهمن و دومی از ده بهمن تا انتهای آن ماه به طول می کشد، که دومی را چله کوچک می نامند.
گفته می شود که این دو چله دو برادرند، که اولی با سرمایی نه چندان دشوار زمستانی را می آورد و زمین ها را برف پوش می کند، اما برادر کوچک که از چهار روز مانده به اتمام چله بزرگ پیدا می شود، از ناتوانی برادر بزرگ گله می کند، که تو نمیتوانی که سرما راه بندازی، و من اگر بیایم، کاری می کنم که بچه در گهواره و پیرزن زیر پتو  و آب در شیر سماور در حال جوش از سرما یخ ببندند. سر همین ماجرا دعوایی بین برادر بزرگ و کوچک در می گیرد، که حاصل آن سرمایی شدید در چهار روز پیش و چهار روز بعد از دهم بهمن است که به چهار چهار معروف است. برادر بزرگ پس از این نزاع هر ساله، در هنگام رفتن، به برادر کوچک می گوید هر کاری کند، پشتت بهار است و جای تو را خواهد گرفت، و بدین ترتیب دوره چله کوچک شروع می شود.
گفتنی است که،  جرقویه ای ها اسفند را از نظر شرایط آب و هوایی جز بهار می دانند و معتقدند ، که در آن موقع درختان زنده شده و هوا گرمتر می شود.
 از جمله زمان های دیگری که در این گاه شماری در زمستان استفاده می شود موارد زیر می باشد:
نفس دزدی: در این روز می گویند اولین نشانه گرمای زمین نشان داده می شود، که روز سی وپنجم زمستان یا یک روز پیش از چهار چهار است.
نفس آشکار: در این روزنشانه های بیشتری از گرمای زمین نشان داده می شود، و دیگر برف روی زمین ماندگار نخواهد شد، اگر هم برف بنشیند بعد از چند روز آب خواهد شد. معمولا 15 شهریور نفس می کشد و گیاهان شروع به رشد می کنند.
عرب های محمدآباد و نصرآباد به اسفند ماه پشکل پناه می گویند.
افتِو بوهوت: در هنگام اسفند ماه نیز گاه هایی از نظرآب و هوایی مانند افتو بوهوت وجود دارد. افتو بوهوت در نیمه دوم اسفند اتفاق می افتد که در آن خورشید مدام پشت ابر رفته و بیرون می آید که عرب های حسین آباد  جرقویه و بعضی از افراد مسن آذرخواران می گویند هوا دزد شده است.

صور فلکی مهم سیان جرقویه

برخی از 88 صور فلکی از سایرین معروفترند، و طرحهایی دارند که فوراً تشخیص داده می‌شوند. این طرحها همچون نشانه به ستاره شناسان در یافتن آنها در آسمان شبانه کمک می‌کنند. بهترین نمونه ،جبار )شکارچی) ، از درخشنانترین صور فلکی آسمان است. صورت فلکی معروف دیگر دب اکبر (خرس بزرگ) است . دب اکبر شامل هفت ستاره درخشان است که برای مدتهای طولانی علاوه بر ستاره شناسی ، در دریانوردی نیز راهنمای مفیدی بوده‌اند. 
در آسمان سیان جرقویه  می توان صورت های فلکی جبار یا شکارچی ، ذات الکرسی ، دب اکبر ، دب اصغر، برساووش ، قیفاووس و.... را مشاهده کرد . در ضمن می توان ستاره ای قرمز رنگ (ابط الجوزا با دمای سطحی 3000 درجه سانتی گراد ) در شانه جبار و ستاره آبی (با دمای سطحی 20000 تا 35000 درجه) را در زانوی جبار مشاهده کرد . همچنین سیاره مشتری و زهره را با درخشندگی زیاد مشاهده کرد . به کمک صورت فلکی ذات الکرسی نیز می توان خوشه پروین که شامل 7 ستاره نزدیک به هم است را مشاهده کرد . داشتن نقشه ای از صورت های فلکی نیمکره شمالی شما را در یافتن بسیاری از صورت های فلکی یاری خواهد کرد .

.

زبان پشه‌ای براساس رسم‌الخطی که در چند دهه اخیر برای آن وضع کرده‌اند، دارای چهل و هفت صدا است که برخی صداهای آن با دیگر زبان‌های شاخه هند و آریایی تفاوت‌های دارد. در زبان پشه‌ای حروفی است که در دیگر زبان‌ها نیست به‌طور مثال در این زبان حرفی موجود است که به شکل شین است ولی شین نیست و متفاوت است که در زبان‌های عربی و فارسی و پشتو وجود ندارد. به همین دلیل زبان شناسان برای این صوت نشانه‌ای خاصی را وضع کرده‌اند. یا الفی که در زبان پشه‌ای است به چندین لحن گفته می‌شود که به تأیید زبان شناسان آلمانی نیز رسیده‌است
زبان پشه یی نیز به نوبه خویش به خصوص در محلات هم جوار بالای زبان‌های دری و پشتو تا حدود اثرگذار بوده‌است. به‌طور مثال: مردم دری زبان لغمان و ننگرهار مادر را (آیی)، سالم را (سسته) کاه را (توش) و خیشنه را (سیانی) و در پنجشیر و کاپیسا خوردن توت را (پکیک) می‌گویند که این کلمات و کلمات دیگری که از همه آن‌ها نام نگرفته شده کلمات پشه یی‌اند.

خیشنه یعنی خویشاوندان

چند آداب  و رسوم  ماه رمضان در جرقویه
ماه رمضان به ماه مبارک  رمضون نام برده می‌شود زیرا در زبان جرقویه ای حرف الف به  << واو>> تبدیل می شود ، و همچنین چون ماه تهذیب نفس و اخلاق است و همه سعی دارند که با ادای فرایض دینی و برپایی نماز جماعت از ثواب این ماه بیشتر بهره مند شوند از حوزه علمیه اصفهان یا سازمان هایی که مربوط به این کار هستند ، روحانی درخواست می کند  . در این ماه صله رحم را به احتمال زیاد به جای آورده و به فقرا و محرومان و آشنایان افطاری می‌‌دهند.در شب‌های قدر و احیا که شب نزول قرآن است. در روضه خوانی شهادت   حضرت  علی شرکت کرده به سوگواری می‌‌پردازند زنان و مردان شب‌های قدر را احیا نگه می‌‌دارند تا صبح بیدار می‌‌مانند دعا می‌‌خوانند و قران، بر سر می‌‌گذارند .

دستور اجازه استفاده از لباس روحانیت توسط رضا شاه به آیت الله جرقویه ای

کلمه اوفینا  یا اوپینا را در عروسی ها و آواز خوانی ها زیاد شنیده اید ولی ممکن است معنی آن را ندانید.  از آنجایی که معنی آن در سایت ها و لغت نامه ها نیامده است این نوشته می تواند به شما در معنی کلمه اوفینا کمک کند.
نام اوفینا  "اوف" (بسیار سوزان)حالت تصغیر کلمه "آف" باید باشد که در نام آفتاب (آف- تاب) به وضوح دیده می شود.
در زبان محلی جرقویه ای اوف یعنی آسیب دیدن (درد گرفتن) که بر اثر سوز گرما یا سوختن بر اثر زخم می باشد.
 وباز اگر دقت کرده باشید، بچه ای که زمین می خورد برای آرام کردن آن می گویند : جانم بچه ام اوف (اوخ) شد. در اینجا اوف به معنی آسیب رسیدن می باشد.
اینور دلم اوفینا یعنی اینکه سمتی از پهلو یا شکم من درد می کند .
چرا به جای اوف، کلمه اوفینا بکار برده می شود : به نظر بنده برای ناز و کرشمه و دل همسر را به دست آوردن یا همراه کردن بقیه با درد خود  از اوفینا به جای اوف استفاده می شود .

آرچی یا دستاس یا آردچی همان آسیاب دستی است.
وسیله ای است که در قدیم جهت بلغورکردن غلات بویژه گندم و جو از آن استفاده می کردند.
مکانیزم آرچی دو تخته سنگ دایره ای است یکی ثابت در زیر و دیگری متحرک که روی آن قرا ر می گیرد و وسط آن دو سنگ سوراخ شده و با میخ،شفت یا پایه فلزی محکم می شود تا هم دواربودن آن را روی هردوتخته سنگ درگردش تنظیم کندو

علائم آفت دهان و زبان


@siyan1
به طور خلاصه باید به شما بگویم که تشخیص آفت دهان بسیار مشکل است وکار هر کسی نیست ، یک انسان عادی به تنهایی و بدون وسیله نمی تواند آفت دهان خود را تشخیص دهد. بنابراین باید به پزشک فوق تخصص مراجعه کند و از او بخواهد تا علائم آفت دهان و زبان او را تشخیص دهد، برای این که پزشک نیز با صبر و حوصله به کاوش در دهان شما بپردازد ، باید دست و دل باز باشید و به او زیر میزی بدهید ، اگرچه همه ی پزشکان از دریافت زیر میزی اجتناب می ورزند ولی شما به زور هم که شده باید زیر میزی را پرداخت کنید، تا علائم آفت دهانتان را به شما بگوید.
@siyan1
 برای اطمینان می توانید  به چند پزشک حاذق مراجعه کنید تا شک و شبهه ای برای  شما نماند . بهتر است به پزشکان تهران مراجعه کنید تا در پرداخت زیر میزی مشکل کمتری داشته باشید.یکی از دوستانم تعریف می کرد یک هفته تمام در تهران معطل مانده تا پزشکش زیر میزی را قبول کند، آخر سر هم با پای لنگان به اصفهان آمده است.
از بین هرهفت میلیارد نفر  حدودا یکی به این بیماری مبتلا می شود . این مطلب را در گروه ها نشر دهید شاید مشکل میلیون ها نفر حل گردد .تصویر زیر با میکروسکوپ فوق الکترونیکی از فاصله 300 کیلومتری گرفته شده است.
@siyan1

طبق تصویب نامه مورخ ۲۳/۴/۱۳۳۳ هیئت وزیران مرقومه شماره ۷۱۲۸ - ۱۳۳۳/۵/۱۲استانداری استان دهم ابلاغ گردیده دهستان جرقویه از شهرستان شهرضا منتزع و ضمیمه  بخش حومه شهرستان اصفهان گردیده لذا بدین وسیله مراتب را به اطلاع عموم اهالی جرقویه می رساند که برای انجام امور مربوطه به بخشداری اصفهان مراجعه نمایند. 

                                                   بخشدار اصفهان - ضیمران

قلعه سیان یکی ازبناهای خشتی زیبای ایران
این قلعه فاخر تاریخی در زمان صفویه یا اندکی قبل از صفویه ، درحدود سالهای 800 تا 900 شمسی و به احتمال زیاد در دوره شاه اسماعیل یکم صفوی  ساخته شده است .این قلعه در زمان صلح به عنوان محل استراحت اهالی و حاكمان قلعه سیان بوده و در زمان جنگ نیز به عنوان دژ نظامی از آن استفاده می شد.
قلعه سیان دارای چهارحیاط است  که با دقت زیاد ساخته شده است با اینکه حیاط ها بر یکدیگر دید مستقیم ندارند اما دقیقا روبروی هم ساخته شده است .

این قلعه تاریخی در شصت..........      لطفا ادامه مطلب را بخوانید

احیاء حرفه سنتی بارگوشته در حسن آباد جرقویه حرفه سنتی گندم بوداده یا به زبان محلی بارگوشته پس از 30 سال در حسن آباد جرقویه احیا شد. به گزارش خبرگزاری صداوسیما،مرکز اصفهان؛ محمود صادقی احیا گر این حرفه گفت : در گذشته همه ساله پیش از فرارسیدن سال نو مردم حسن آباد با همدلی و شادمانی دور هم جمع می شدند و بر اساس سنت گذشتگان گندم را پس از خیساندن و جداکردن پوسته هایش در پاتیلی بزرگ بومی دادند و در میهمانی های نوروزی استفاده می کردند . وی انگیزه احیای این حرفه سنتی را رونق فرهنگ بومی محلی و تداوم حرفه پدرش برشمرد و افزود : در گذشته 10 کارگاه سنتی گندم بوداده در حسن آباد جرقویه علیا فعال بوده و محصولاتشان علاقه مندان بسیاری داشت. حسن آباد جرقویه علیا در شرق استان اصفهان قرار گرفته و روزگاری صاحب هنر و حرفه هایی چون زیلو بافی ، عروسک سازی ، حصیر بافی و کارگاههای گندم بو داده سنتی بوده است.
برای دیدن ویدیو کلیک کنید(کلیک بکری)

Powered By
  BLOGFA.COM