ميزان توجه پيامبر(ص) به برپايى اعتكاف، بسيار در خور دقت و تامل است.
خداوند متعال، پيامبر خويش را به داشتن خلق و خويى عظيم و بزرگ ستوده است. «و انك لعلى خلق عظيم( قلم/ 4)؛ و در حقيقت تو به اخلاق نيكو وعظيم آراسته هستى.»
با اين حال، آن حضرت با وجود مسئوليت بزرگ اجتماعى كه بر دوش داشت، خود را از اعتكاف بى نياز نمىدانست.
چنان كه در حديثى از امام صادق (ع) آمده است: "رسول خدا در دهه آخر ماه
مبارك رمضان در مسجد معتكف مىشدند و براى آن حضرت خيمهاى كه از مو بافته
شده بود، در مسجد برپا مىشد. پيامبر(ص) براى اعتكاف آماده مىشدند و بستر
خويش را جمع مىكردند." (9)
در حديث ديگرى از امام صادق (ع) آمده است: « كانت بدر فى شهر رمضان و لم
يعتكف رسول الله (ص) فلما ان كان من قابل اعتكف عشرين. عشرا لعامه و عشرا
قضاء لما فاته (10)؛ جنگ بدر در ماه رمضان رخ داد،
از اين رو رسول خدا موفق به اعتكاف نشدند. آن حضرت در ماه رمضان سال آينده
يك دهه را به عنوان همان سال اعتكاف نمودند و يك دهه را نيز به عنوان قضاى
سال قبل.»
رسول خدا افزون بر اهتمام عملى نسبت به اعتكاف، با بيان فضايل و پاداش بزرگ آن، مؤمنان را به انجام اين عمل تشويق مىنمودند.
در حديثى از آن حضرت آمده است: «اعتكاف عشر فى شهر رمضان تعدل حجتين و عمرتين (11)؛ يك دهه اعتكاف در ماه رمضان همچون دو حج و دو عمره است.»
گرچه اين حديث ناظر به اعتكاف به مدت ده روز و در ماه مبارك رمضان است، ولى
اعتكاف در كمتر از اين مدت (به شرط آن كه از سه روز كم تر نباشد) در غير
ماه مبارك رمضان مخصوصا «ايام البيض» به اندازه خود فضيلت و ثواب دارد.