|
فلاکس و کتان فلاکس نام معمول برای یک گیاه یک ساله ا ز خانواده کتانیان است. طول ساقه های آن بین 60 تا 120 سانتی متر متغیر است والیافش بصورت دسته ای بین مغز چوبی وپوست آن قرار گرفته که به وسیله پکتین (ژلا تین گیاهی ) به همدیگر وبه مغز چوبی آن مـتصل هستند
فلاکس برای رشد نیاز به آب وهوای مرطوب وگرم وخاک خوب دارد فلاکس نباید پشت سرهمدریک زمین کاشته شود وغالبا نیاز به وجین کردن دارد . فلاکس دارای د ودسته اصلی است یکی با گلهای سفیدو دیگری دارای آبی است فلاکسی که دارای گلهای سفید است نسبت به فلاکس آبی الیاف ضخیم تر ودانه بیشتری دارد. الیاف فلاکس طی مراحلی پردازش وریسیده می شود و بعد ازآنها پارچه های کتانی بافته می شود. دوره رشد فلاکس 90تا 120 روزاست و تا کامل شدن دوره رشد ، سه مرحله را طی می کند (فلاکس سبز- فلاکس زرد- فلاکس قهوه ای) فلاکس زرد ثابت کرده است که مناسب ترین نوع برای تولید نخ است نوع سبزکه آن خیلی زود برداشت می شود محصولاتش خوب ،ولی الیافش ضعیف است . در فلاکس قهوه ای ساقه ها قوی ،اما تردو شکننده هستند و برای تولید محصولاتی که دارای الیاف کوتاه و ضخیم هستند مناسب است. وقتی که فلاکس زرد است الیاف آن بلند و نرم است و بنا براین برای پردازش بیشتر ایده ال هستند. نوع بهاره آن اوایل فروردین تا اوایل اردیبهشت کشت می شود وکشت خطی آن از دست پاش بهتر است. برداشت: ساقه های زردفلاکس خیلی با دقت اززمین برداشت می شودفلاکس مانند محصولات دیگردرو نمی شود بلکه باید با ریشه از زمین خارج شود طوری که به ساقه هایش آسیب نرسد خارج کردن آن ازریشه سبب حفظ پتانسیل زمین می شود. امروزه ماشینهای مکانیکی عمل درآوردن گیاه فلاکس از ریشه را انجام می دهند. خشک کردن: پس از برداشت گیاه آن را بصورت دسته دسته درمزرعه قرارمیدهند تا خشک شود. رطوبت دادن: سپس گیاه رادرمعرض رطوبت قرارمی دهند تا پکتین آن که الیاف را به هم می چسباند تجزیه شده و از بین برود برای این کار گیاه درمزارع پخش می شود و به مدت چندین هفته درمقابل باران و شبنم و تابش آفتاب قرارمی گیرد. برای خیساندن گیاه از رودخانه ها نیز استفاده می کردند تازیانه زدن و شانه کردن: در طول این عملیات مکانیکی الیاف ا ز قسمت های دیگرکه ارزشی ندارد جدا می شودو به دو دسته کوتا ه و بلند تقسیم می شوندالیاف کوتاه برای نخهای ضخیم و الیاف بلند برای تولید بهترین نخهای کتانی استفاده می شود.
تازیانه زدن بوسیله یک چوب انجام می شود که باعث می شود مغزچوبی گیاه شکسته شود وازدسته های الیاف جدا گردد این عملیات حدود 60 درصد الیاف بلند به طول 60 تا 90 سانتی متر و 33 درصد الیاف کوتاه به طول 10 تا 15 سانتی متر تولید می کند بقیه موادی که به درد نمی خورد به عنوان سوخت مورد استفاده قرار می گیرد یا درتهیه تخته خرده چوب از آن استفاده می شود
بعد ازمرحله تازیانه زدن الیاف را از داخل شانه های مخصوصی رد می کنند تا باقیمانده مواد زاید مانند پوست خارجی و مغز چوبی آن خارج شود و بعد در دسته های منظم برای ریسیدن آماده می شوند.
به جز کاشت و کندن علفهای هرز ،همه مراحل سخت کار از اوایل سال 1800 همراه با انقلاب صنعتی ،مکانیزه شده است وتوسط ماشینها انجام می شود. ویژگیهای کتان : تولید آلرژی نمی کند –بسیار مقاوم است – اگربارها شسته می شود بدون این که تغییری کند ،نرم ترهم می شود- خاصیت ارتجاعی بسیارکمی دارد تغییر شکل نمی دهد – رنگش ثابت خواهد بود و خوب اتوکشی می شود در تماس با آن خشکی و خنکی آن احساس می شودو.......... از دانه کتان نیز درتهیه روغن جهت مصارف خوراکی و نقاشی- ولوازم آرایشی و.... استفاده می شود.
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۱ساعت 18:8 توسط سيد مصطفي محمدزاده
|
|
|
