بنام خدا

پیشینه پژوهشهای باستان شناسی درقزوین

اولین پژوهشهای باستان شناسی در دشت قزوین توسط دکتر نگهبان در سال1349صورت گرفت .دکتر نگهبان که بواسطه فعالیت های باستان شناسی لقب پدر باستان شناسی ایران به وی داده شده ، با ایجاد کارگاه دایمی در کاروانسرای محمد آباد خره مهمترین سهم را در پیشبرد اهداف باستان شناسی ایران داشته است. وی با انجام کاوشهای علمی در زاغه توانست این سایت را در سطح بین الملل معرفی و مطرح نماید .

براساس اسناد و مدارک موجود اولین بررسیها در بخش آبیک بسال 2535 (1355 خورشیدی) توسط آقای هوشنگ عظیم زاده صورت گرفت . این بررسیها منجر به کشف تعداد 54 محوطه و تپه باستانی گردید که 30 اثر آن واجد شرایط ثبت شناخته شد .

در سال 1368 آقای خلعتبری اقدام به کاوش علمی محوطه میمون قلعه نمود که سازه های معماری آن حائز اهمیت بود و طی چهار فصل ادامه پیدا کرد .

در پائیز1368 اولین فصل بررسی منطقه الموت به سرپرستی آقای هوشنگ ثبوتی بعمل آمد که جمعا 32 اثر باستانی شامل: تپه ، قلعه وقبرستان شناسایی شد . نکته جالب توجه این بررسی ، شناسایی نخستین استقرارهای انسانی متعلق به اواخر هزاره سوم ق.م در محوطه موسوم به میانخانی واقع در معلم کلایه بوده است .

نامبرده در سال 1370 در پی اجرای اتوبان قزوین- زنجان بمدت یکماه اقدام به بررسی و شناسایی محور مذکور کرد .

همجنین ایشان در زمستان 1374 اولین فصل بررسی وشناسایی شهرستان تاکستان را انجام داد .

بررسی های رودبار الموت از سال 1375 لغایت 76 مجددا از سر گرفته شد و این بار آقای حسن رضوانی طی دو فصل بررسیهایی در این منطقه انجام داد .

اما مطالعات سیستماتیک و کاوشهای علمی در الموت ابتدا توسط خانم دکتر کریمی در قلعه حسن صباح شروع شد وسپس با تاسیس پایگاه پژوهشی توسط خانم دکتر چوبک ادامه پیدا کردکه تا الان نیز ادامه دارد.

در سال 1377 اینجانب جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رساله خود را با موضوع آثار سمیران در منطقه تارم برای اولین بار مورد بررسی و مطالعه قرار داده که نهایتا به ثبت مجموعه سمیران منجر شد.

در سال 1378نیز رساله ای با عنوان فلزکاری کهن در تپه سگزآباد دشت قزوین توسط آقای خداکرم مظاهری ارائه شد.

در سال 1379 مدیریت وقت میراث فرهنگی قزوین با بهره گیری از توان کارشناسی درون سازمانی برنامه شناسایی و تهیه پرونده های ثبتی استان را در دستور کار خود قرار داده که بواقع انقلابی در ثبت آثار تاریخی بوجودآمد وطی سه سال تلاش بی وفقه در حدود 1820 تپه و محوطه باستانی شناسایی

شد که از این تعداد تاکنون 1002 اثر در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده وبقیه نیز در شرف ثبت قرار دارند . علاوه براین تعداد 194 بنای تاریخی نیز شناسایی وثبت شده است .

اسامی کارشناسانی که مجری برنامه فوق بودند:

آقای سعدی ملکی کارشناس ارشد باستان شناسی

آقای محمدرضا رضایی کلج کارشناس ارشد باستان شناسی

سرکار خانم فرخنده سلطانیه کارشناس ارشد باستان شناسی

آقای شهرام رامین کارشناس باستان شناسی

 رئوس دیگر برنامه های متعدد پژوهشی اجرا شده در سطح استان:

    بررسی ها و کاوش های متعدد دشت قزوين  ازسال 1349 تا کنون  

  کاوش های تپه نرگه از سال 1377 تا سال 1388- دانشگاه آزاد ابهر

بررسی راه های تاریخی استان                                    سرپرست هیئت:  سعدی ملکی 1378           

پروژه گمانه زنی خله کوه تاکستان                                                     سرپرست سعدی ملکی 1379

کاوش تپه اسماعيل آباد قزوين (فصل اول)                                            سرپرست حسن فاضلی 1381

 پروژه تاريخی- فرهنگی الموت                                                 مدیر پایگاه : دکتر حميده چوبک 1381

گمانه زنی حمام قديمی روستای خيارج                        سرپرست هیئت:  محمدرضا رضايی کلج 1383

گمانه زنی تپه اقبالیه قزوین                                سرپرست هیئت: دکترسیدمحمود میراسکندری 1385

گمانه زنی به منظورتعیین عرصه و  حریم محوطه آراسنج -               سرپرست هیئت: احمد آزادی 1385

کاوش باستانشناختی تپه شیزر تاکستان                            سرپرست هیئت: حمید رضا ولی پور1385

بررسی های باستان شناختی دره اندج رود                                سرپرست هیئت:آتوسا مومنی 1385

کاوش باستانشناسی در دولتخانه صفوی فصل اول-          سرپرست هیئت: محمدرضا رضايی کلج 1385

گمانه زنی خیابان سپه                                              سرپرست هیئت:  محمدرضا رضايی کلج 1385

بررسی باستان شناسی شهر سمیران                                   سرپرست محمدرضا رضايی کلج 1386

گمانه زنی تپۀ حسنخانی                                                     سرپرست هیئت:  سعدی ملکی 1386

کاوش نجات بخشی گورستان مزرا شهرستان آبیک فصل اول                     سرپرست فرزاد مافی  1387

کاوش باستان شناسی مای تپه                                  سرپرست هیئت:  محمدرضا رضايی کلج 1389

گمانه زنی وتدقیق عرصۀ محوطه خله کوه تاکستان          سرپرست هیئت:  محمدرضا رضايی کلج 1390

کاوش تپه اسماعيل آباد قزوين  (فصل دوم)                     سرپرست هیئت:  محمدرضا رضايی کلج 1390

 گمانه زنی قز قلعه تاکستان                                           سرپرست هیئت: محمد رضا عسگری ۱۳۹۰

  نوشته شده توسط محمد رضا  رضایی کلج  کارشناس ارشد باستان شناسی