چطور در برابر ديگران نه بگوييم؟


يكي از مشكلات زندگي بيشتر انسان‌ها، مشغول شدن به تعارفات بي‌حاصل است. متاسفانه گاهي حجم اين تعارفات آنقدر زياد مي‌شود كه افراد حاضرند تن به دروغ گفتن بدهند اما به ديگران "نه" نگويند! بدتر از اين كه برخي افراد حاضرند دروغ بشنوند اما "نه" نشنوند. اين موضوع تا بدان جا پيش رفته است كه براي خيلي از افراد "نه" گفتن تبديل به كاربسيار سختي شده است و البته بدتر اين كه براي بيشتر مردم "نه" شنيدن، مبدل به كار سخت‌تري شده است.
بسياري از افرادي كه مدام مي‌خواهند تاييد ديگران را دريافت كنند از گفتن "نه" پرهيز مي‌كنند. آنها مي‌خواهند به ميل همه رفتار كنند و بديهي است كه به زودي از اين كار خسته شده يا دچار اندوه و افسردگي مي‌شوند.
راضي و خوشحال كردن ديگران
در واقع خيلي از ما طوري بزرگ شده‌ايم كه دايما سعي مي‌كنيم ديگران را راضي و خوشحال نگه داريم و با نگفتن اين كلمه دو حرفي فداكارانه يا شايد كمي ساده‌ لوحانه با تصور اينكه داريم ديگران را خوشحال مي‌كنيم خود را گرفتارِ عواقب و پيامدهاي سنگين نگفتن نه يا همان گفتن بله نابجا، مي‌كنيم. در حالي كه راه‌هاي ديگري براي راضي نگه داشتن و خوشحال كردن ديگران وجود دارد. محبت كردن، درك كردن، مشورت دادن، راهنمايي كردن، در سختي‌ها همدم و ياور بودن، حتي يك لبخند و بسياري راه‌هاي ديگر براي خوشحال كردن افراد وجود دارد و هيچ نيازي نيست با بله گفتن‌هاي كاذب، علاقه و توجه ديگران را جلب كنيم.
متاسفانه بسياري از ما مي‌خواهيم از "نه" شنيدن فرار كنيم. ما با "نه" گفتن ديگران احساسي برخورد مي‌كنيم نه منطقي. وقتي كسي نمي‌تواند يا نمي‌خواهد كاري را برايمان انجام دهد يا برايش سخت است كه به آنچه مي‌خواهيم تن دهد، از او دلخور مي‌شويم و گاهي كينه به دل مي‌گيريم. معلوم نيست چرا حاضر نيستيم منطقي‌تر باشيم. چرا مي‌خواهيم همه چيز مطابق ميل ما باشد و همه كس به دل ما راه بيايند و بدتر اين كه حاضريم دروغ بشنويم؟
اگر مي‌خواهيد ياد بگيريد نه بشنويد
اول، نه شنيدن آسان است: نه شنيدن هيچ معنايي غير از نه شنيدن ندارد! يعني وقتي كسي به ما نه مي‌گويد دشمن ما نيست، قصد بدي ندارد، درحال انتقام گرفتن نيست، ما را تحقير نكرده و توهين هم نمي‌كند. فقط مي‌گويد نه. مي‌گويد امكان انجام كاري را ندارد، همين.
دوم، وقتي نه مي‌شنويد نه را كاملا قبول كنيد: يعني به اطرافيانتان با گفتار و رفتارتان اين پيام را بدهيد كه از صداقت آنها در نه گفتن سپاسگزاريد. نرنجيد و ناراحت نشويد. بلكه اجازه دهيد در آينده هم بتوانند با شما صادق باشند.
سوم، نه گفتن طرف مقابل تان را تعميم ندهيد: يعني اگر يك بار كسي به شما گفت "نه"، گمان نكنيد در آينده امكان بله شنيدن از او وجود ندارد و نبايد هرگز از او درخواستي كنيد. بلكه هر انساني ممكن است گاهي "نه" بگويد و فقط گاهي امكان انجام دادن كاري را نداشته باشد. توانايي "نه" گفتن و "نه" شنيدن، هنرمندي مي‌خواهد. اين هنر را بياموزيد و به فرزندان واطرافيانتان هم بياموزيد.
اگر مي‌خواهيد "نه" بگوييد
اگر از بله گفتن‌هاي نابجا و سطحي، خسته شده و به زبان ساده مي‌خواهيد نه گفتن را تجربه كنيد، جا دارد، قبل از پاسخ دادن به درخواست‌هاي ديگران اين موارد را در گوشه و كنار ذهنتان داشته باشيد، در حاليكه واقعا نيازي به اين بهانه‌ها نيست.
بعضي از روش‌هاي نه گفتن خيلي نامناسب هستند. نه گفتن‌هايي از قبيل: ديوانه شده‌اي، چه شوخي بي‌مزه‌اي، و… يا شكلي از نه گفتن كه معمولا با نوعي حمله و تهاجم و گاهي اهانت به فرد درخواست‌كننده همراه است نظير تو اصلا نمي‌فهمي، حتي شرايط را هم درك نمي‌كني، اگه فقط كمي فكر مي‌كردي هرگز چنين درخواستي را نمي‌كردي، خوب معلوم است كه من هرگز وقتم را براي انجام كار بي‌اهميتي مثل اين هدر نمي‌دهم. يا باز هم مثل هميشه در خواست‌هاي نابجا، يك كم فكر كن جانم! و… بنابراين بهتر است از همان نه صادقانه استفاده كنيم، پس براي تمرين و در ابتدا توصيه مي‌كنم از نه گفتن به چيزهاي كوچك شروع كنيد. ضمنا فقط نه بگوييد لازم نيست طرف مقابل را زير سوال ببريد يا تحقير و تمسخر كنيد.
اول: فكر كردن به موضوع
وقتي كسي از شما درخواستي مي‌كند، هميشه مي‌توانيد چند دقيقه براي فكر كردن از او زمان بخواهيد، و در اين زمان تمام جوانب موضوع را در نظر بگيريد. مي‌توانيد از روش سوال سازي كوتاه در مورد مساله‌اي كه با آن مواجه شده‌ايد كمك بگيريد و از خود سوالات روشني بپرسيد و جواب‌ها را هم به همان روش در ذهن خود به تصوير بكشيد. اين سوال و جواب‌ها شما را به نتايج حاصل از انجام يا عدم انجام درخواست صورت گرفته، نزديك‌تر مي‌كند.
دوم: نه گفتن اشكال ندارد
يعني اگر در مرحله بعد، به اين نتيجه رسيديد كه گفتن نه بهترين پاسخ، در شرايط موجود است پس با خيال راحت (البته به روشي درست) نه بگوييد و از گفتن آن نگران نباشيد.
سوم: در نه گفتن قاطعيت داشته باشيد
يعني در هنگام گفتن كلمه "نه" مستقيم در چشم طرف مقابل نگاه كنيد، و با صدايي واضح و بلند نه بگوييد، حتي با حركت سر موضوع را كاملا تاكيد كنيد. اين روش به شما كمك مي‌كند كه خيال خود و طرف مقابل را با قاطعيت‌تان راحت كنيد.
چهارم: با بله الكي خود را ضايع نكنيد!
توجه داشته باشيد كه، اگر بله را در حالي كه مي‌خواهيد نه بگوييد به زبان بياوريد، علاوه بر اينكه از موضع راستي خارج شده‌ايد، حسي از بي‌ميلي و سنگيني براي انجام آنچه عهده‌دار انجامش شده ايد را نيز خواهيد داشت، د رنتيجه فشارهاي مضاعفي را هم در طول انجام عمل متحمل مي‌شويد. اين همان قيمتي است كه شما براي نگفتن يك نه ساده مجبوريد بپردازيد.غير از اين بهاي بي‌صداقتي خود را هم بايد بپردازيد كه البته اين يكي سنگين‌تر هم هست.
پنجم، اگر طرف مقابلتان در فشار است به نرمي "نه" بگوييد:
اگر مي‌خواهيد به كسي كه در حال حاضر تحت فشار موارد مختلفي قرار دارد نه بگوييد بهتر است اين نه گفتن بسيار صميمانه، نرم و ساده و در عين حال همراه با پاسخي از سر همدلي بوده و به شكلي باشد كه حداقل اگر فشار او را كم نمي‌كند، افزايش هم ندهد. سعي كنيد در چنين مواقعي به راه‌حل‌هاي ديگري هم فكر كنيد براي مثال به دوستتان كه از شما مي‌خواهد كودكش را به پارك ببريد تا به دانشگاه برود مي‌توانيد بگوييد نه! لطفا مرا ببخش. مي‌دانم كه پيدا كردن فرد ديگري برايت سخت است اما من كار مهمي دارم و به كسي قول داده‌ام، بيا با هم فكر كنيم شايد بتوانيم كس ديگري را پيدا كنيم مثلا همسايه‌ تان چطور است؟! مي‌خواهي من با او صحبت كنم؟! با نه شروع كنيد! يادتان باشد، كه بهتر است اولين كلمه تان "نه" باشد. يعني جمله خود را با "نه" شروع كنيد. اين كار موضوع را در طول گفتگو ساده‌تر مي‌كند پس به جاي اينكه از ابتدا سعي كنيد بهانه بياوريد، خيلي ساده از همان اول نه بگوييد. منظور اين است كه اگر واقعا بهترين پاسخ "نه" است پس همين كلمه را بگوييد، متاسفانه گاهي در اين حالت كه خيلي هم شايع است نه گفتن با معذرت خواهي و توجيهات پياپي و تعارفات كلامي صورت مي‌گيرد، همراه با يك رشته طولاني از من من كردن‌هاي مكرر و اداي كلماتي مانند: نمي‌دانم چه بايد بگويم، عذر تقصير مرا بپذيريد، واقعا شرمنده‌ام، معذرت مي‌خواهم، در فرصتي ديگر جبران مي‌كنم و…

+ نوشته شده در  دوشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۱ساعت 13:19  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |