حفاظت از چشم ها

بسياري از بيماري هاي چشم را در سنين پايين مي توان تشخيص داد و از گسترش آن جلوگيري كرد. آمارها نشان مي دهد كه در كشورهاي در حال توسعه از هر چهار كودك يك نفر به بيماري چشمي مبتلاست كه اگر به موقع درمان نشود منجر به كم بينايي و در مواقعي نابينايي خواهد شد.
قبل از اين كه كودك قادر به تشخيص تابلوي علائم چشم پزشكي شود، چشم هاي او را آزمايش كنيد. البته درست بعد از تولد نوزادتان چشم هاي او در برابر بيماري ها و مشكلات بينايي از سوي متخصص اطفال كنترل مي شود. چشم پزشك قبل از اين كه كودك بتواند به طور شفاهي رؤيت علائم راتاييد كند، با معاينه مردمك از سلامت چشم ها خبر مي دهد.
در دوران مدرسه بايد معاينه از چشم كودك انجام شود اگر والدين مطمئن شدند كه بينايي كودكشان مشكلي ندارد هر دو يا سه سال معاينه كافي است اما اگر مشكل بينايي ريشه خانوادگي مثل نزديك بيني داشته باشد، كودك بايد هر سال معاينه شود.
متخصصان اطفال نخستين كساني اند كه متوجه مشكل بينايي بچه ها مي شوند. آنها مي توانند از طريق معاينات منظم از عوامل بيماري در بينايي كودكان جلوگيري كنند. سابقه پزشكي كودك از قبل تولد زودرس، تاخير در رشد، صدمه جدي به چشم در گذشته، برخي بيماري هايي كه تمام بدن را تحت تاثير قرار مي دهد مثل ابتلا به ديابت در درمان بينايي موثر است.
چشم پزشكان همواره توصيه مي كنند كودكان هنگام كار در محيط باز كه همراه بزرگ تر خود هستند از عينك محافظ استفاده كنند. به ويژه هنگام بازي با مواد محترقه هرچند از والدين خواسته شده اجازه اين كار را به كودكان ندهند. پس به او بياموزيد كه معاينه متناوب چشم ها در جلوگيري از برخي بيماري هاي چشمي در آينده براي او مهم است.
مهم ترين بيماري هاي چشم كه مي توان از بروز آن پيشگيري كرد عبارتند از:
تنبلي چشم: اين بيماري مربوط به كم شدن بينايي به علت به كار نگرفتن چشم است كه معمولا در يك چشم رخ مي دهد. هر وضعيتي كه از تصويري شفاف جلوگيري كند مي تواند عامل تنبلي چشم باشد.
حدود 2 درصد بچه ها مبتلا به اين بيماري هستند كه در صورت تشخيص زودهنگام مي توان در رفع اين مشكل اميدوار بود.
آستيگماتيسم: اين بيماري نتيجه تغيير حالت قرنيه چشم است و موجب ديد نامناسب و كدر در فرد مبتلا مي شود كه براي رفع آن از عينك استفاده مي شود.
پلك هاي متورم: اغلب اين ناهنجاري بعد از بيدار شدن از خواب در كودكان ديده مي شود كه شايد تورم در غدد چربي پلك ها يا زياد شدن لايه هاي بخش مژه چشم عامل آن باشد كه در اين شرايط بچه تصور مي كند كه جسم خارجي در چشمش وجود دارد و براي رفع اين معضل آب گرم و شستن پلك ها با شامپوي بچه توصيه مي شود. اگر احتمال چركي بودن باشد دكتر با تجويز آنتي بيوتيك به درمان آن خواهد پرداخت.
ورم چشم: اين بيماري با قرمز شدن قسمت هاي سفيد چشم به همراه ريزش اشك زياد و احساس وجود شيء خارجي در چشم بروز مي كند. در نوزادان و كودكان عامل ويروسي و باكتريايي مي تواند منجر به بيماري شود. در كودكان بزرگتر حساسيت و آلرژي در بروز اين بيماري موثر است.
بيماري گلوكوم: در اين وضع فشار درون چشم بسيار بالاست و اگر درمان انجام نشود به كوري منجر خواهد شد. نشانه هاي اين بيماري حساسيت بيش از اندازه به نور، اشك ريزش زياد و درد دائمي است.
دوربيني: كودك توانايي ديدن اشيا در دورتر را بهتر از رويت اشيا در نزديك دارد. البته اين امر در نوزادان و كودكان مي تواند طبيعي باشد چرا كه با رشد كودك اين وضع بهبود مي يابد. اگر اين شرايط حادتر شد، با چشم پزشك مشورت كنيد.
نزديك بيني: در اين وضع بچه به خوبي قادر به ديدن اشياي نزديك است و در ديدن اشياي دورتر مشكل دارد و آنها را واضح نمي بيند. در نوزادان و كودكان اين مورد كمتر ديده شده است، اما در كودكي بيشتر است و با رشد سن در نوجواني و جواني شماره چشم بالا مي رود و استفاده از عينك و معاينات دوره اي بهترين تجويز است.
افتادگي پلك ها: بعضي اوقات ضعف عضلات باعث موجب پلك هاي بالايي چشم مي شود. البته در حالت متعادل اين افتادگي شايد در زيبايي چشم موثر باشد ولي اگر اين افتادگي حاد باشد در بينايي كودك اخلال ايجاد مي كند. البته با رشد كودك اين افتادگي بهبود خواهد يافت، در غير اين صورت براي رفع اين مشكل بايد جراحي كرد.
دوبيني: در اين مورد چشم ها در يك سطح قرار ندارند. حدود 7 درصد بچه ها به اين بيماري مبتلا هستند. در اين حالت يك چشم به نقطه اي خيره مي ماند و چشم ديگر در حال گردش است. البته با جراحي و استفاده از عينك زير نظر چشم پزشك احتمال بهبودي وجود دارد.
ريزش اشك: سامانه غدد اشكي مجراهايي دارد كه برخي اوقات اين مجراها تكامل نمي يابد و در مسير ايجاد مانع مي كند و موجب مي شود چشم ها لبريز از اشك شوند. البته شايد ريزش اشك علت هاي ديگري داشته باشد. اگر بچه از ريزش اشك دائمي و خيس بودن چشم ها رنج مي برد به چشم پزشك مراجعه كنيد. ماهيچه هايي كه در اطراف مجاري اشكي وجود دارند با رشد كودك موانع را برطرف مي كند، در غير اين صورت پزشك مجبور است با جراحي كوچكي كه بر روي چشم ها انجام مي دهد اين مجاري را باز كند.