سیان - جرقویه اصفهان
سيان - جرقويه اصفهان
|
ابداع ميکروژنراتور ضد سرطان توسط پژوهشگر ايراني
 برخي از سرطانها از قبيل سرطان پانکراس به شدت کم اکسيژن هستند، اين به آن معني است که تومورها در اين نوع از سرطانها به شدت کم اکسيژن هستند. از آنجايي که پرتو درماني براي مؤثر واقع شدن نيازمند اکسيژن است، از بين بردن بخشهاي کم اکسيژن تومورها بسيار دشوار است. پژوهشگر ايراني دانشگاه «پوردو» موفق به ابداع ابزار الکتريکي مينياتوري شده است که ميتوان آن را درون تومورهاي متراکم قرار داد تا با ايجاد اکسيژن ميزان تاثيرگذاري پرتو درماني و شيمي درماني را افزايش دهد. بابک ضيايي محقق دانشگاه پوردو اين «ميکروژنراتور اکسيژن قابل کاشت» را به گونهاي ابداع کرده است که در آن سيگنالهاي فراصوتي با ايجاد ولتاژي کوچک اکسيژن و هيدروژن آب را طي فرايندي شيميايي به نام «الکتروليز آب» از هم جدا ميکند. اين ابزار کوچکتر از يک سانتي متر است و با استفاده از سوزن نمونهبرداري زيرپوستي درون تومورها کار گذاشته ميشود. اين ابزارها درون تومورها قرار داده ميشود سپس در معرض فراصوت قرار ميگيرند، فراصوت انرژي ابزار را فراهم کرده و اکسيژن توليد ميشود. اين ابزار درون تومورهاي سرطان پانکراس در بدن موشها مورد آزمايش قرار گرفته است و نتايج آن نشان ميدهد اين ابزار ميتواند اکسيژن توليد کند، روندي که باعث ميشود تومورهاي حاوي اين ژنراتورها نسبت به تومورهايي بدون داشتن ژنراتورها با سرعت بيشتري کوچکتر شوند. بر اساس گزارش پاپ ساينس، در حال حاضر اين ابداع به ثبت رسيده است و به زودي براي به کارگرفتن در دورههاي آزمايشي باليني در بيمارستانها به شکلي کاربرديتر باز طراحي و توليد خواهد شد. کشف يک پروتئين مؤثر در جلوگيري از توقف رشد تومورها ماکروفاژها سلولهايي هستند که بخشي از مکانيزم ايمني طبيعي بدن را به عهده دارند. زماني که اين سلولها جذب بافت سرطاني شوند دوباره برنامه ريزي ميشوند و عملکردهاي ضدتوموري خود را از دست ميدهند. به اين ترتيب، سلولهاي سرطاني رشد و گسترش مييابند. اکنون پژوهشگران دپارتمان بيوشيمي و بيولوژي مولکولي و پاتولوژي دانشگاه «دالهاوسي» در «هاليفاکس» کانادا پروتئيني کليدي به نام S100A10 را يافتند که روي سطح ماکروفاژها قرار دارد و ميتواند اين سلولها را به محل رشد تومورها منتقل و رشد و گسترش سرطان را متوقف کند. به اين ترتيب، ماکروفاژها ميتوانند فرايندي را که در طول آن سلولهاي سالم به سلولهاي سرطاني تبديل ميشود متوقف کنند. براساس گزارش «زي نيوز»، دانشمندان کانادايي اين پروتئين ماکروفاژها را «قيچي مولکولي» ناميدند و ضمن تأکيد بر اين نکته که نتايج اين کشف ميتواند تحولي در روش مطالعه تومورها ايجاد کند، اظهار داشتند: «تاکنون تصور ميشد تمامي سلولهايي که در تومور وجود دارند بيمار هستند اما اکنون ما نشان داديم که سلولهاي ديگري نيز وجود دارند که با سلولهاي سرطاني همکاري کرده، آنها را براي رشد راهنمايي ميکنند و براي تکامل سلولهاي عادي در سلولهاي بيمار نقش مهمي ايفا ميکنند.» اين پروتئين همانند يک قيچي رفتار ميکند که بافت مانع ايجاد شده در اطراف تومور را ميبرد و به ماکروفاژها اجازه ميدهد که وارد محل تومور شوند و با سلولهاي بيمار مقابله کنند. به گفته اين پژوهشگران، پروتئين S100A10 در آينده ميتواند به عنوان يک هدف درماني براي فعال کردن دوباره ماکروفاژها در مبارزه با سرطان کاربرد داشته باشد. استفاده از نوعي ويروس براي درمان سرطان فرآيند CMA که بازسازي پروتئينها را در سلولهاي سالم برعهده دارد، احتمالاً باعث رشد سريع سلولهاي سرطاني هم ميشود. دانشمندان با اختلال در عملکرد CMA توانستهاند اندازه تومورها را کاهش دهند. پژوهشگران به اين نتيجه رسيدهاند که احتمالاً بخش مهمي از فرآيند شکل گيري تومورها مربوط به بازسازي پروتئين در بدن است. وقتي دانشمندان اين روند را در موشهاي مبتلا به سرطان متوقف کردند، تومورها رفته رفته کوچک شدند. به گزارش بيبيسي، مطالعهاي که به تازگي در Science Translational Medicine چاپ شده، حاکي از آن است که در بيش از 30 نوع سلولهاي سرطاني، روند بازسازي پروتئين تسريع شده بود. پژوهشگران نتيجه اين پژوهش را «هيجان انگيز» توصيف و آن را هدف جديدي در پيشرفت دارويي تعبير کرده اند. فرآيند بازسازي که در اين پژوهش مورد مطالعه قرار گرفته است، chaperone-mediated autophagy يا به اختصار CMA نام دارد و بخشي طبيعي از فعاليت سلولي است که به دنبال آن مواد آسيب ديده از بين رفته و مواد خام وارد چرخه بازسازي ميشود. «آنا کوئروو»، استاد کالج پزشکي آلبرت انيشتين در دانشگاه «يشيوا» و از پژوهشگران اين تحقيق معتقد است که سلولهاي سرطاني از اين فرآيند به عنوان سوختي براي رشد سريع و غيرطبيعي خود استفاده ميکنند. او ميگويد: «ظاهراً سلولهاي سرطاني ياد گرفتهاند که چگونه اين سيستم را براي فراهم کردن انرژي مورد نياز خود بهينه کنند.» دانشمندان پس از مطالعه روي انواع مختلفي از بافتها، از جمله ريه، سينه و کبد، متوجه شدند که سطح فعاليت CMA در سلولهاي سرطاني بسيار بالاتر از سلولهاي طبيعي است. آنها سپس با استفاده از يک ويروس، سلولهايي با کدهاي ژنتيکي خاصي آلوده کردند که اين فرآيند بازسازي را متوقف ميکرد. استفاده از ويروس، رشد تومور موشهاي مبتلا به سرطان ريه انساني را کاهش داد. به گفته پروفسور کروو، نتيجه اين کار «کوچک شدن چشمگير تومورها و حتي پيشگيري کامل از متاستاز (گسترش سلولهاي سرطاني)» بود. دانشمندان بر اين عقيدهاند که يافتههايشان ميتواند منجر به توليد داروي ضدسرطان شود. آنها اميدوار هستند بتوانند مادهاي شيميايي پيدا کنند که با تداخل در فرآيند بازسازي، تأثير ويروس را تکرار کنند. «اندرو توربرن»، استاد دانشگاه کلورادو نتايج اين پژوهش را «هيجان انگيز» دانست و گفت: «همان طور که بازدارندگي CMA جلوي رشد تومور را ميگيرد و توانايي سلولهاي سرطاني براي متاستاز را کاهش ميدهد، احتمالاً ميتواند براي درمان سرطان هم مؤثر واقع شود.» البته، پژوهشگران هنوز هيچ روش کارآمدي براي بازدارندگي انتخابي CMA در بيماران پيدا نکرده اند. ساخت دارويي براي درمان 4 نوع سرطان توسط پژوهشگران ايراني پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکي مشهد با دستيابي به دانش فني توليد داروي شيمي درماني «سينا دوکسوزوم» اقدام به درمان چهار بيماري صعبالعلاج کردند که تستهاي باليني اين دارو در بيمارستان فيروزگر در حال انجام است. اين دارو براي درمان سرطانهاي سينه، تخمدان، مولتيپل ميلوما، کاپوسي سارکوماي همراه در بيماران مبتلا به ايدز استفاده ميشود. اين دارو در فرم غيرنانويي وجود داشته است که اثرات سميت قلبي و کبدي ايجاد ميکرد از اين رو بسياري از بيماران سرطاني زماني که تحت شيمي درماني قرار ميگيرند دچار ريزش مو و کاهش سيستم ايمني ميشوند. از اين رو پژوهشگران به دنبال کاهش اثرات شيمي درماني اين دارو بودند که يکي از راههايي که مورد توجه قرار گرفت استفاده از فن آوري نانو و ليپوزوم بود. فرم نانويي اين دارو يک کره ليپوزومي است و حالت چربي مانندي دارد و دارو در داخل آن محصور ميشود به اين ترتيب عوارض و آسيبهاي کبدي و قلبي را به حداقل ميرساند. پس از تزريق وريدي دارو از طريق سرم به بدن بيمار، ترکيبات نانو داروي ليپوزومي در داخل بافت سلول سرطاني تجمع پيدا ميکند. با توجه به اين که سلولهاي سرطاني پرعروق هستند و فاصله اين سلولها از يکديگر نسبت به سلولهاي بافت عادي بيشتر است، دارو در بافت سرطاني تجمع بيشتري پيدا ميکند و ماندگاري زيادتري دارد. قطر ذرات داروي ضد سرطاني «سينا دوکسوزوم» کمتر از 100 نانومتر است و توانايي انتقال و رهاسازي حجم قابل توجه دارو در بافت مورد نظر، حلاليت بهتر دارو، سميت کمتر، مدت زمان بيشتر باقي ماندن در سلول هدف و تسهيل ورود به داخل سلول از مزاياي اين دارو به شمار ميرود. در سيستمهاي هدفمند از نانو ذرات مغناطيسي استفاده ميشود به اين صورت که دارو در بافت مورد نظر رها ميشود. ولي اين دارو از طريق خون وارد بافت مورد نظر ميشود و از آنجايي که سلولهاي سرطاني رگهاي خوني بيشتري در درون آن قرار دارد اين دارو در سلولهاي سرطاني تجمع پيدا ميکنند. «سينا دوکسوزوم» مشابه داروي خارجي«داکسيل» است که داروي شيمي درماني تزريقي است و به مدت 13سال در انحصار يک شرکت آمريکايي بوده و با قيمت بالا در کشور به فروش ميرسيد که با کسب دانش فني توليد اين نانو دارو، امکان تهيه دارو با هزينههاي پايينتر فراهم شده است. درمان و اثربخشي اين دارو در ساير سرطانها نيز در حال بررسي است و از اين دارو در مراحل عود مجدد بيماري استفاده ميشود. دکتر «پرنديس دانشگر» مجري اين طرح است.
+ نوشته شده در یکشنبه ۲۰ فروردین ۱۳۹۱ساعت 23:10 توسط سيد مصطفي محمدزاده
|
|
|
