آشنايي با قُمري‌هاي ايران


قمري‌هاي از پرندگان شناخته شده و دوست داشتني در نزد ايرانيان است و براي همين است که در ايران فراوان هستند و نسل آنها را هيچ خطري تهديد نمي‌کند. اين پرندگان از جنس ‏Streptopelia‏ هستند و به خانواده کبوترها يا ‏COLUMBIDAE‏ تعلق دارند که در ايران 4 گونه از آنها به صورت بومي و مهاجر يافت مي‌شوند. قمري‌ها در تمامي نقاط ايران از شهرهاي بزرگ تا بيابان‌هاي غير قابل سکونت و دور افتاده زندگي مي‌کنند. رژيم غذايي قمري‌ها مانند کبوترها است و دانه خوار و گاهي ميوه خوار هستند.‏



قمري معمولي

پرنده‌اي به رنگ حنايي يا قرمز مايل به قهوه‌اي است که 26 تا 27 سانتي متر طول دارد. فرق سر و ناحيه پشت گردن به رنگ خاکستري است و نيز خطوطي سياه در اطراف گردن ديده مي‌شود که در قمري‌هاي جوان وجود ندارند. نر و ماده از نظر ظاهري به يکديگر شباهت دارند. پرهاي دم به رنگ سياه با انتهاي سفيد، بال‌ها داراي نوارهاي سياه و خاکستري هستند. قمري معمولي با نام علمي ‏Streptopelia turtur‏ در نواحي باز با درختان و درختچه‌هاي پراکنده يا در بوته‌زارها، باغ‌هاي ميوه يا اطراف روستاها ديده مي‌شود. معمولاً به صورت گروهي زندگي مي‌کند. آشيانه خود را از ترکه‌ها و شاخه‌هاي خشک درختان يا بوته‌ها مي‌سازد. در ايران در تمامي استان‌ها به غير از سيستان و بلوچستان، هرمزگان و بوشهر يافت مي‌شود که در تابستان فراوان‌تر هستند.‏



قمري خاوري

از نظر ظاهري شباهت زيادي به قمري معمولي دارد که فقط از نزديک مي‌توان تفاوت اين دو را متوجه شد.اين گونه کمي تيره‌تر است و توسط حاشيه خاکستري مايل به آبي در اطراف خطوط سياه اطراف گردن قابل تشخيص است زيرا در قمري معمولي حاشيه خطوط سياه به رنگ سفيد است. قمري خاوري با نام علمي ‏Streptopelia orientalis‏ حدود 30 سانتي متر طول دارد و در باغ‌ها، زمين‌هاي زراعي، بوته زارها و اطراف روستاها زندگي مي‌کند. اين پرنده در ايران به صورت مهاجر است و فقط در زمستان‌ها در نواحي جنوب شرقي

ديده مي‌شود.‏



ياکريم

رنگ آميزي پر و بال در اين پرنده تقريباً يکنواخت به رنگ خاکستري مايل به صورتي است و فقط داراي يک كمي ‌طوق سياه با حاشيه سفيد در ناحيه پشتي گردن است. همچنين در زير دم يک لکه سفيد ديده مي‌شود. اندازه آن حدود 27 سانتي متر است. ياکريم بيشتر در روستاها، شهرها، باغ‌ها، واحه‌ها، اطراف جاده‌ها و ايستگاه‌هاي راه آهن به صورت گروهي ديده مي‌شوند. در ايران در نواحي حاشيه کوير لوت و کوير مرکزي و دشت‌هاي جنوبي زاگرس و سواحل خليج فارس و درياي عمان به صورت بومي وجود دارد. نام علمي ياکريم، ‏Streptopelia decaocto‏ است.‏



قمري خانگي

اين قمري حدود 25 سانتي متر طول دارد. به رنگ قرمز مايل به قهوه‌اي يا حنايي با بال‌هاي خاکستري مايل به آبي است. سر متمايل به صورتي، شکم سفيد و داراي لکه‌هاي تيره روي سينه است. قمري خانگي در تهران به فراواني ديده مي‌شود و اغلب در سکونت گاه‌هاي انسان زندگي مي‌کند. جمعيت آن به دليل وجود آلودگي در تهران کاهش يافته است. اين پرنده غير از نواحي مرتفع زاگرس و البرز و شمال غربي در تمامي نقاط ايران ديده مي‌شود. نام علمي اين گونه، ‏Streptopelia senegalensis‏ است.‏

‏*مرتضي جوهري

+ نوشته شده در  یکشنبه ۲۰ فروردین ۱۳۹۱ساعت 23:7  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |