دانستني هايي درباره ريزش مو

بيشتر افرادي كه به ناگاه متوجه ريزش موها در حمام يا روي بالش خود مي شوند، متوجه نيستند كه اين ريزش طبيعي است.
دلايل بسياري براي ريزش مو وجود دارد كه با توجه به جنسيت و سن افراد متفاوت است. مطالعات نشان مي دهد كه ريزش 100 الي 150 عدد مو در روز كاملا طبيعي است. به طور معمول، موي انسان در سه مرحله به نام آناژن، كاتاژن و تلوژن رشد مي كند.
آناژن، مرحله فعال و مرحله رشد مو و كاتاژن مرحله اي است كه رشد مو با تعويق مواجه شده و موها شروع به شكستن مي كنند.
تلوژن نيز مرحله استراحت مو است كه در اين مرحله موها معمولا مي ريزند. به طور طبيعي هميشه 10 درصد موها در محله استراحت قرار دارند.
اغلب انواع ريزش مو به دليل بيماري سيستميك يا يك بيماري داخلي يا رژيم غذايي بد است.
گاهي نيز موها به دليل مسائل ژنتيكي، سابقه خانوادگي يا فرآيند پيري نازك مي شود كه بيشتر افراد متوجه آن نمي شوند.
به طور معمول نازك شدن موها از 30 تا 40 سالگي آغاز مي شود. علاوه بر اين عواملي همچون، استرس شديد، تغييرات تغذيه اي و تغييرات هورموني (بارداري و بلوغ يا يائسگي) موجب ريزش مو مي شوند.
بيماري هاي تيروئيد، كم خوني و فقر آهن نيز مي توانند باعث ريزش مو شوند كه پزشك با انجام آزمايش خون و بررسي سابقه پزشكي بيمار و گاهي اوقات با نمونه برداري از پوست سر تشخيص مي دهد.
داروهاي بسياري نيز موجب ريزش مو مي شوند. درمان برخي بيماري ها مثل سرطان نيز با ريزش مو همراه است.
به طور كلي موها به دو صورت موضعي يا كلي مي ريزند. در ريزش موضعي فقط منطقه كوچكي از مو مي ريزد و در ريزش كلي موها در تمامي سر به طور كلي شروع به ريزش مي كنند.
برخي عواملي كه موجب ريختن موضعي موها مي شوند عبارتند از: تريكوتيلوماينا (كه بر اثر عادت چرخاندن يا بيرون كشيدن تعدادي از موها از بين ساير موها ايجاد مي شود. كچلي قارچي سر (كه نوعي عفونت قارچي است)، كشش آلوپسي (كه در اثر كشيدن مكرر ريشه مو به موجود مي آيد).
پيشگيري
پيشگيري از ريزش مو به عوامل مختلفي بستگي دارد، زيرا علت هاي مختلفي براي ريزش مو وجود دارند؛ ولي به طور كلي مي توان گفت: شامپو كردن منظم مو و رعايت بهداشت، همچنين تغذيه خوب و دريافت مقدار كافي مواد غذايي حاوي ويتامين B و آهن در درمان و پيشگيري موثر است.
دريافت روزانه يك عدد مولتي ويتامين كه حاوي روي، ويتامين B، فولات آهن و كلسيم باشد، در اين باره بسيار موثر است.
مطالعات اخير نشان داده اند كه ويتامين D نيز تا حدودي در پيشگيري از ريزش مو تأثير دارد.
درمان بيماري هاي زمينه اي پزشكي، از جمله تيروئيد، كم خوني و نامتعادل بودن هورموني نيز در پيشگيري از ريزش مو موثر است. با انجام آزمايش خون و مراجعه به پزشك مي توان تشخيص داد كه آيا مقدار ويتامين B و آهن موجود در بدن كافي است يا با كمبود آنها مواجه هستيد.
عوامل ريزش مو
بسيار طبيعي است كه با شامپو كردن يا شانه زدن، موهايي كه در مرحله تلوژن قرار دارند، تحريك شوند و بريزند، اما موهاي جديد جايگزين اين موها مي شوند، به همين دليل است كه ريزش 100 عدد مو در روز طبيعي است.
بيشتر افرادي كه به ناگاه متوجه ريزش موها در حمام يا روي بالش و ديگر وسايل خود مي شوند، متوجه نيستند كه اين ريزش طبيعي است و اينها موهاي مرده هستند.
شرايط و عوامل متعددي روي رشد مو تأثيرگذار است و موجب شوك در مرحله رشد مو مي شود. به طور معمول 10درصد موها در مرحله تلوژن هستند؛ ولي گاهي شرايط موجب مي شود كه 30 تا 40درصد موها در اين مرحله قرار بگيرند. برخي از اين شرايط عبارتند از: زايمان، تب بالا، كاهش ناگهاني وزن و رژيم غذايي نامناسب، بيماري، جراحي و استرس شديد.
اين شرايط لزوما هميشه با ريزش مو همراه نخواهند بود و هيچ يك از آنها تهديدكننده زندگي نيستند چرا كه در اغلب مواقع بيشتر موهاي ريخته شده، پس از بهبود شرايط، دوباره رشد خواهند كرد.
در اين موارد هيچ درمان خاصي نياز نيست پس به شامپو كردن موهاي تان ادامه دهيد. شامپو كردن، ريزش مو را افزايش نمي دهد و فقط به ريزش موهاي مرده و مستعد كمك مي كند.
رنگ كردن و سشوار مو، هم موجب افزايش ريزش مو نخواهد شد، اما دكلره قوي و كشيدن موها به سمت عقب و وارد كردن فشار بيش از حد به فوليكول مو، موجب ريزش مي شود. بارداري تغييرات بي شماري در بدن ايجاد مي كند و روي موها هم تأثير مي گذارد.
بسياري از زنان احساس مي كنند در دوره بارداري موهاي آنها پرپشت تر شده است. اين موضوع معمولا به چرخه رويش مو مربوط مي شود؛ ولي دليل قطعي آن مشخص نيست.
در برخي خانم ها نيز برعكس، بارداري موجب ريزش مو مي شود كه دليل آن تغييرات هورموني بدن است و معمولا بعد از زايمان يا در طول يك دوره شش ماهه كاهش مي يابد.
درمان ريزش مو در خانم ها
درمان ريزش مو در خانم ها شامل استفاده از ماينوكسيديل (Rogaine)، پيوند مو، استفاده از پودر مو، كلاه گيس و اضافه كردن موهاي مصنوعي به موهاي طبيعي است. توجه داشته باشيد كه خارش پوست سر نيز هم در مردان و هم در زنان مي تواند موجب ريزش مو شود و اين خارش ممكن است ناشي از شوره سر باشد.
در هر صورت علت هر چه باشد، حتما بايد درمان شود. براي درمان شوره مي توان از كرم هاي كورتيزوني موضعي يا لوسيون هاي كاهش خارش سر يا شامپوهاي كتوكونازول استفاده كرد.
درمان ريزش مو در مردان
روش هاي اثبات شده و علمي بسيار كمي وجود دارد كه براي درمان ريزش مو تأييد شده اند. در دنياي تجارت، هزاران روش اثبات نشده وجود دارد كه فروشندگان ادعا مي كنند محصولات آنها ريزش مو را درمان مي كند. برخي از اين محصولات ممكن است بي ضرر ولي بي فايده باشند.
سه داروي اثبات شده براي ريزش مو در مردان به نام ماينوكسيديل (Rogaine)، فينلسترايد (Propecia) دوتاسترايد (Avodart) وجود دارد كه به نظر مي رسد با قطع مصرف آنها ريزش مو نسبت به قبل تشديد نخواهد شد.
از ماينوكسيديل هم مردان و هم زنان مي توانند مصرف كنند. اين دارو بيشتر براي ريزش موهاي وسط سر و رشد آنها موثر است تا جلوي موها. اين شامپوها در انواع دو، چهار و پنج درصدي نيز در داروخانه ها به فروش مي رسد. Rogain ممكن است سبب رشد مجدد موها شود، اما در حفظ مقدار فعلي موها بسيار موثر است و عوارض بسيار كمي نيز دارد.
مهم ترين مشكل در مصرف اين دارو، مصرف مداوم آن است؛ چرا كه بيشتر افراد بعد از مدتي خسته مي شوند؛ زيرا دست كم بايد روزي يك دو بار از آن استفاده كرد. ريزش ناگهاني اين دارو روي گردن و صورت موجب رشد موهاي زائد در اين مناطق مي شود.
فينلسترايد را پزشكان براي مردان مبتلا به ريزش موي آندروژني تأييد كرده اند ولي براي زنان تأييد نشده است و برچسب روي آن نشان مي دهد كه مصرف آن در دوره بارداري يا كساني كه تصميم به بارداري دارند، ممنوع است.
زنان باردار حتي از دست زدن به محتويات كپسول نيز بايد خودداري كنند؛ زيرا مي تواند براي جنين خطرناك باشد. اين دارو با مسدود كردن و كاهش فعاليت هورمون هاي طبيعي در فوليكول هاي موي سر از ريزش مو جلوگيري مي كند و فقط با نسخه پزشك مي توان آن را خريداري كرد.
اگر چه اين دارو ممكن است موجب ضخيم شدن موي برخي افراد شود، ولي تأثير اصلي آن حفظ موهاي فعلي خواهد بود. دوتاسترايد (Avodart) نيز مورد تأييد پزشكان است.
اين دارو كه شبيه فينلسترايد است و در طبقه داروهاي مهاركننده آلفاردوكتاز قرار دارد، با مسدود كردن و اتصال ماده طبيعي در فوليكول هاي مو به درمان ريزش مو كمك مي كند.
اين دارو براي خانم ها تأييد نشده و در صورتي كه خانم بارداري اتفاقي اين كپسول را لمس كند، بايد بلافاصله دست خود را با صابون بشويد.
گروهي ديگر از داروهاي موضعي به نام پروستاگلنوين آنالوگ براي تقويت مژه ها وجود دارند كه پژوهشگران در حال بررسي و مطالعه اثربخشي آن روي موهاي سر هستند.
يكي از اين داروهاي جديد «Bimatororost» نام دارد كه در تيره كردن و ضخامت مژه ها و افزايش رشد آنها موثر است. به طور كلي علت اثربخشي اين دارو مشخص نيست، اما به نظر مي رسد طول فاز آناژن يا همان مرحله رشد مو را افزايش مي دهد.