1. شكل و اندازه ي بلور : تمام كاني ها از بلور تشكيل شده اند ولي بعضي از كاني ها داراي بلور هاي درشت هستند ‚ كه اغلب بخاطر زيبايي در جواهر سازي به كار مي رود .

بعضي از كاني ها هم داراي بلور هاي بسيار ريزي هستند كه فقط با ميكروسكوپ مي توان آنها را مشاهده كرد .

2. سخني: كاني ها را بر اساس سختي به ده درجه تقسيم بندي مي كنند كه نرم ترين آنها تالك با سختي يك و سخت ترين آنها الماس با سختي ده است .

3. جلا : توانايي كاني در منعكس ساختن ‚ جذب يا عبور نور را جلا مي گويند

4. سطح شكستگي ( رخ ) : از جالب ترين خواصّ كاني ها اين است كه بلور آنها در موقع شكسته شدن در امتداد معيّني شكسته مي شوند مثلاُ  با يك شيئي يك بلور نمك تعام ظربه وارد كنيم آن بلور به قطعات مكعّب شكل تبديل مي شود .

5. چگالي ( سنگيني يك كاني ) : بعضي از كاني ها مثل گالن ( PbS2  ) بدليل داشتن سرب (‌ Pb ) مي توان آنها را به خوبي شناسايي كرد .

6. رنگ و رنگ خاكه : رنگ كاني ها راه شناخت بسيار خوبي براي نوع كاني است . مثلاً طلا هميشه زرد است پيريت هم زرد است ولي از رنگ خاكه ي آنها مي توان به تفاوت اين دو كاني پي برد خاكه ي طلا زرد رنگ است ولي پيريت داراي خاكه اي سياه رنگ است .

كاربردكاني  ها :

كاني ها كاربردهاي بسيار زيادي دارند كه مي توان به چند نوع از اين كاربرد ها اشاره كرد : (  برخي از اين كاربرد ها را در صفحه ي بعد مشاهده مي كنيد  )

-         بعضي از كاني ها بدليل زيبايي در جواهر سازي كاربرد دارند مثل الماس و زمرّد و ياقوت .

-         از كاني هاي  آهن و از كاني هاي ماينتيت آهن و از كاني بوكسيت آلمينيوم استخراج     مي شود .

-         از كاني هايي مانند كوارتز و ياقوت در صنعت استفاده هاي زيادي مي شود . در ساختن    دستگاه هاي ليزر از بلور ياقوت استفاده مي شود و از بلور كوارتز در ساعت سازي استفاده مي شود .