عوامل و آفات انس
پرسش:
چه عواملي موجبات انس با مونس حقيقي يعني خداي متعال را فراهم مي آورد و در اين راستا چه آفاتي وجود دارد؟
پاسخ:
با عنايت به اهميت انس با خدا و نقشي كه در سازندگي و تامين آسايش انسان دارد، در آموزه هاي اسلامي سه رهنمود مهم براي مأنوس شدن با خدا و دلبستگي به او ارائه شده است:
1- ذكر خدا
علي(ع) در اين زمينه مي فرمايد: «الذكر مفتاح الانس» ذكر، كليد انس است (غرر الحكم، ح 541) بنابراين، انسان هرچه بيشتر از اين كليد گنج دلبستگي به خدا استفاده كند، انس او با حضرت حق بيشتر مي گردد و به آرامش بيشتر دست مي يابد، چنان كه قرآن، تاكيد مي فرمايد: «الا بذكر الله تطمئن القلوب» بدانيد كه با ياد خدا، دلها آرام مي گيرند. (رعد-28)
2- پرهيز از مصاحبت با اهل غفلت
مصاحبت با اهل غفلت، انسان را از ياد خدا غافل مي كند، بدين جهت كسي كه مي خواهد با خدا مانوس باشد، بايد از معاشرت با انسان هاي غافل، جداً اجتناب كند، چرا كه انس با خدا، با الفت با انسان هاي غافل، در تضاد است، چنان كه از امام علي(ع) روايت شده است: «كيف يأنس بالله من لا يستوحش من الخلق؟!» چگونه با خدا مانوس مي شود كسي كه با بندگان، قطع رابطه نكرده است؟! بي ترديد، مقصود از «خلق» در اين حديث و احاديث مشابه، ذاكران خدا نيستند، زيرا معاشرت با اهل ذكر، خود عاملي مستقل براي ياد خدا و انس گرفتن با اوست، بلكه مقصود، اجتناب از معاشرت با مردم غافل است.
3- استمداد از خداوند متعال
پيامبر گرامي (ص) و اهل بيت مكرم اسلام، مكرر از خدا اين تقاضا را داشته اند كه «اللهم اجعلنا... انسين بك» (بحارالانوار، ج 95، ص 360) يا «انسني بك يا كريم» (الكافي، ج 3، ص 327) يا «واجعل انسي بك» (بحارالانوار، ج 95، ص 408) و نيز در دعايي كه در صحيفه سجاديه از امام زين العابدين(ع) نقل شده، آن حضرت وحشت از انسان هاي بد و غافل و نيز انس با خدا و اوليائش را يك جا از خداوند متعال مي خواهد و مي گويد: «والبس قلبي الوحشه من شرار خلقك وهب لي الانس بك و باوليائك و اهل طاعتك» دل مرا، از وحشت از بندگان شرورت، آكنده كن و انس به خودت و اوليا و اهل طاعتت را نصيب من بنما. (بحارالانوار، ج 49، ص 334) بنابراين در آموزه هاي اسلامي «حسن خلق» و «حسن معاشرت» و «نرمخويي» و «نيكي» و «استمداد از خداوند متعال»، عوامل انس شمرده شده اند و در مقابل از «بداخلاقي» و معاشرت با جاهلان و فساق و فجار و ... به عنوان آفت انس يادشده است. لازم به ذكر است كه اسباب و آفات انس، به مواردي كه به آنها اشاره شد منحصر نيستند، بلكه همه آنچه در احاديث اسلامي به عنوان عامل دوستي و الفت مطرح شده اند، عامل انس نيز محسوب مي شوند و همه آنچه آفت دوستي و الفت شمرده شده، آفت انس نيز هستند.

+ نوشته شده در  سه شنبه ۱۵ فروردین ۱۳۹۱ساعت 11:54  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |