بهار درپايتخت تمدن ايران
گزارش از: زهره شفيعي
كهن ديار همدان كه به «هگمتانه» شهرت دارد، اين روزها با تمام وجود آغوش به روي بهار گشوده و خود را مهيا ساخته ميزبان مهربان دل هاي صميمي هم ميهنان از جاي جاي ايران بزرگ باشد.
¤ بهار زيبا كه از راه مي رسد، حال و هواي دامنه هاي الوند كوه سرافراز و پرغور نيز دگوگون مي شود و همراه با تحول طبيعت، دل وجان مردمان در شهرها روستاهاي سرزمين هگمتانه نيز تر و تازه و حال احوالشان نو و پرنشاط مي شود.
«همدان» يكي ازقديمي ترين شهرهاي پا برجاي جهان شناخته مي شود و به عنوان پايتخت نخستين تشكيلات حكومتي درايران، بنا به قدمت تاريخي و سابقه ديرينه فرهنگي و علمي اش، ازهر دوره اي از تاريخ و تمدن ايران زمين «ردپايي» با خود به يادگار دارد.
همچنين شرايط آب و هوايي اين ديار موجب شده تا از لحاظ جاذبه هاي گردشگري و طبيعي نيز به عنوان يكي از مراكز مهم كشور مطرح باشد. اين شرايط و ويژگي ها تنها مختص شهر همدان نيست بلكه جاي جاي استان اعم از شهرها و روستاها از مواهب فوق برخوردارند.
به طوري كه بنا به اعلام مسئولان و كارشناسان مربوطه، تاكنون بيش از 1500 اثر تاريخي و طبيعي و فرهنگي در سطح استان شناسايي شده است.
همدان را به عنوان نگين شهرهاي غرب كشور و نيز پايتخت تاريخ و تمدن ايران زمين مي شناسند كه با توجه به ويژگي هاي منحصر به فرد بي ترديد اين القاب و نامگذاري ها برازنده آن است.
حال براي آشنايي هموطنان علاقمند به تاريخ و تمدن ايران و دوستداران گردشگري طبيعي و فرهنگي به معرفي برخي از جاذبه هاي معروف استان مي پردازيم.
¤ مشاهير و مفاخر:
از جمله جاذبه هاي همدان وجود آرامگاه و مقبره هاي مشاهير علمي و مذهبي و ادبي و فرهنگي ايران و بلكه جهان دراين استان است كه به چند تن از آنها اشاره مي شود.
¤ آرامگاه شاعر سوته دل، باباطاهر:
باباطاهر همداني مقلب به «عريان» شاعر و عارف بزرگ و دلسوخته قرن پنجم هجري بوده كه دوبيتي هاي نغز و بي نظير وي در تاريخ ادبيات ايران مشهور و معروف بوده و پير و جوان و زن و مرد در هر گوشه ايران، با آن ها آشنايي دارند و شيفته اشعار اويند.
آرامگاه اين شاعر بزرگ در وسط ميداني به نام خود او يعني باباطاهر در همدان قرار دارد و داراي فضايي بسيار وسيع و سرسبز است.
¤ آرامگاه خورشيد مشرق زمين:
حسين بن عبدالله سينا مشهور به ابوعلي سينا، نادره دوران، فيلسوف و طبيب و خورشيد مشرق زمين، در همدان بدرود حيات گفته است و آرامگاه وي همچون آفتابي زرين، به اين شهر كهن روشنايي مي بخشد. پيكره وي كه توسط استاد صديقي با هنرمندي و زيبايي تمام از سنگ خاراي سفيد و يكپارچه تراشيده شده، نماد علم و دانش و تفكر نه فقط براي همداني ها و ايراني ها بلكه براي تمام بشريت در همه اعصار به شمار مي رود.
بناي باشكوه آرامگاه اين دانشمند بزرگ جهان در ميدان بزرگ و زيبا و خرم بوعلي سينا واقع شده و بسيار ديدني است.
¤ بقعه استر و مردخاي:
بقعه استر و مردخاي، مقبره دو تن از بزرگان و افراد مورد احترام يهوديان به نام استر همسر خشايارشاه هخامنشي و عموي وي مردخاي است. اين بنا، آجري است و سقف گنبدي شكل دارد و در زمان حكومت صفويه در جاي ساختمان پيشين آن كه در زمان حمله تيمورلنگ ويران شده بود، احداث شده است.
در داخل اين مقبره، صندوق چوبي خوش تراش با كتيبه هاي منقوش و نيز كتيبه هاي گچي به خط عبري بر روي ديواره هاي آن به اضافه در سنگي ورودي بنا، حاوي ده فرمان حضرت موسي(ع) است كه ارزش تاريخي بسياري دارد.
¤ آرامگاه حيقوق نبي(ع):
آرامگاه حيقوق نبي در شهر تويسركان واقع است و بناي فعلي آن به دوره سلجوقيان تعلق دارد و البته در كاوش هاي علمي سال 1369، قلعه وسيع باستاني نيز اطراف آن كشف شده است.
حيقوق نبي از پيامبران
بني اسرائيل و از نسل حضرت موسي(ع) بوده كه حدود 700 سال قبل از ميلاد مسيح(ع) در تويسركان زندگي مي كرده است.
¤ گنبد علويان:
بناي تاريخي و زيباي گنبد علويان، مدفن دوتن از بزرگان و سادات خاندان علويان همدان است. اين بنا از نظر هنر آجركاري و گچ بري، جزء آثار ارزشمند و كم نظير ايران است و قدمت آن به دوره سلجوقي مي رسد.
وضعيت ظاهري آن شبيه گنبد سرخ مراغه بوده و گچ بري هاي داخلي به گنبد حيدريه قزوين شباهت دارد. اين اثر ارزشمند و ديدني تاريخي در ميدان علويان همدان قرار دارد.
¤ برج قربان:
برج آجري قربان از آثار قرن هفتم يا هشتم هجري قمري بوده و مدفن جمعي از امراي سلجوقي از جمله شيخ الاسلام حسن بن عطار است كه در سالهاي 488 تا 567 هجري قمري در همدان مي زيسته اند. اين اثر تاريخي در خيابان طالقاني همدان واقع شده است.
همچنين غير از آنچه گفته شد، آرامگاه بزرگان و مشاهير ديگري نيز در استان وجود دارد كه از جمله مي توان به آرامگاه شاعر و عارف بزرگ عصر صفويه در نيمه دوم قرن دهم هجري يعني ميررضي الدين آرتيماني در تويسركان، آرامگاه عارف بزرگ حضرت آيت ا... شيخ محمد بهاري در شهر بهار، مقبره شيح ابوالعباس نهاوندي از عرفاي قرن چهارم هجري قمري درنهاوند، مقبره نعمان بن مقرن فرمانده سپاه اسلام در جنگ با ساسانيان درسال 28 هجري، و نيز بقاع متبركه امامزاده ها در سراسر استان، اشاره كرد كه با ديدار هريك از آنها، هم زيارت خواهيم كرد و هم سياحت.
¤ چند اثر معروف تاريخي:
در جاي جاي استان همدان، ابنيه و آثار باستاني و تاريخي به جامانده از دوره هاي مختلف پيش از اسلام و پس از ورود اسلام به ايران، بسيار به چشم مي خورد كه از جمله آثاري مانند تپه گيان در نهاوند، با قدمت بيش از 6 هزارسال و قلعه نوشيجان درملاير با بيش از 3 هزارسال سابقه را مي توان نام برد و در اينجا نيز به معرفي چند اثر معروف تاريخي همدان بسنده مي كنيم.
¤ تپه هگمتانه:
مجموعه باستاني هگمتانه با وسعتي حدود 38 هكتار در بافت قديمي شهر همدان واقع شده است.
طبق پژوهش هاي انجام شده، از اين تپه به عنوان محل كاخ هاي مادي و هخامنشي از جمله كاخ معروف با هفت قلعه تودرتو، نام برده مي شود. انجام 11 دوره كاوش علمي باستان شناسي دراين تپه، منجر به پيدايش شهري وسيع شده است. اين مجموعه تاريخي را حصاري با قطر حدود 10 متر در برگرفته است. آثار متعدد به دست آمده از كاوش ها كه متعلق به دوران هخامنشي و دوره هاي قبل و پس از آن است، در موزه اي واقع در اين مكان تاريخي به نمايش گذاشته شده است.
¤كتيبه هاي گنجنامه:
گنجنامه همدان، مجموعه اي ارزشمند از اثري تاريخي و مناظر بديع طبيعي و سياحتي است.
دو كتيبه به خط ميخي كه به دستور داريوش اول هخامنشي و پسر و جانشين وي خشايار شاه بر روي صخره هاي دامنه الوند حك شده، باعث شهرت فراوان اين مكان شده است. از سوي ديگر قرار گرفتن كتيبه هاي گنجنامه در كنار چشم انداز زيباي يك آبشار و دره هاي مصفا و سرسبز عباس آباد و تاريك دره و كيوارستان، اهميت گردشگري بسيار بالايي به اين مكان بخشيده است. گنج نامه مكاني بسيار ديني در اطراف شهر همدان است.
¤ مجسمه شيرسنگي احتمالا متعلق به دوره اشكانيان واقع در ميدان سنگ شير همدان، مجموعه بازار و مسجد جامع همدان، مدرسه علميه شيخ عليخان زنگنه متعلق به دوره صفويه در ملاير، پل تاريخي، فرسفج و قلعه هاي دختر و اشتران در تويسركان، تپه باباقاسم مربوط به دوران اشكاني و حمام حاج آقا تراب با معماري و نقوش و تزئينات داخلي بسيار زيبا مربوط به دوره صفويه در نهاوند، كتيبه آقاجان بلاغي از دوران صفويه، آب انبار شاه عباسي و پل شكسته خسروآباد متعلق به عصر صفويه در اسدآباد، قلعه باشقورتاران و حمام سنگي و پل كوريجان در كبودرآهنگ و... آثار ديگر باستاني و تاريخي در استان همدان به شمار مي روند.
¤ آثار طبيعي و مراكز گردشگري:
شرايط اقليمي و جغرافيايي متأثر از كوهستاني بودن منطقه استان همدان را از مواهب طبيعي ومناظر بديع و كم نظير بهره مند ساخته است.

+ نوشته شده در  چهارشنبه ۲۴ اسفند ۱۳۹۰ساعت 17:54  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |