سوء تغذيه بحران جهان

سوء تغذيه تنها از نبود مواد غذايي ايجاد نمي شود، بلكه سوء تغذيه مزمن ناشي از كمبود مواد مغذي درغذاهاي مصرفي ماست و از جمله بيماري هايي است كه بايد جدي گرفته شود. اگر تاثير اين نوع سوء تغذيه را در مواد غذايي مان بررسي كنيم، مي فهميم كه اين مسئله نخست موجب اختلال رشد جنين شده و درآينده نيز روي عملكرد فرد تاثير عميقي دارد.
اين مشكل به شكلي است كه حتي كاهش عملكرد اجتماعي را به دنبال دارد و مي تواند به عنوان عاملي در ايجاد فقر نيز به شمار رود.
آمارها نشان مي دهد حدود 190ميليون كودك درجهان زير وزن طبيعي هستند و بيش از 950 ميليون نفر نيز در گرسنگي به سرمي برند. به نحوي كه سالانه ميزان مرگ و مير افراد درجهان به علت سوء تغذيه بيشتر از بيماري هايي چون ايذر است.
براساس اعلام سازمان ملل در هرپنج ثانيه يك كودك به علت سوء تغذيه مي ميرد.
كم خوني و فقر آهن گسترده ترين و شايع ترين نوع كمبود مغذي ها درجهان بوده كه تقريبا يك سوم جمعيت جهان را گرفتار كرده و عامل بيش از يك ميليون مرگ قابل پيشگيري دركودكان است. ضمن اينكه 250 تا 500 ميليون كودك درجهان با كمبود ويتامين آ مواجه هستند.
سوء تغذيه نه فقط توانمندي و كارآيي نيروي فعال جامعه را كاهش مي دهد، بلكه منجر به از دست رفتن مبالغ هنگفت درآمد ملي كشورها مي شود. اين مشكل دركوتاه مدت منجر به كاهش وزن و در بلند مدت منجر به كوتاه قدي مي شود و به همين علت كوتاه قدي به عنوان شاخص توسعه درجهان مطرح شده است.
براساس تحقيقات دانشگاه وست مينستر، علت اصلي اين سوء تغذيه نوع رژيم غذايي است، چرا كه مشغله زياد افراد را از رسيدگي به سلامت خود بازمي دارد. تقريبا بيشتر افراد آن گونه كه بايد، به تغذيه خود اهميت نمي دهند و هر آنچه را كه مصرف مي كنند، ارزش غذايي بالايي ندارد.
كمبود روي و آهن نيز از عوامل ديگر ابتلا به سوء تغذيه است كه بايد راهكاري براي اين مشكل نيز درنظرگرفته شود.
همچنين نزديك به 30 درصد نوجوانان از كم خوني و سوء تغذيه رنج مي برند كه گاه به صورت آشكار يا پنهان است.
نتايج بررسي ها نشان مي دهد كه علاوه بر آهن، يد و ويتامين ب، كمبود مواد مهم ديگري از جمله كلسيم، ويتامين ب 12 و روي نيز در نوجوانان شايع است و البته به دليل استفاده بيش از حد از غذاهاي آماده است.
كمبود مواد غذايي مثل سبزي هاي و مواد لبني موجب افزايش سوء تغذيه، افزايش مرگ و مير و ابتلا به بيماري ها به علت ضعف سيستم ايمني بدن، ناتواني جسمي، كاهش بهره هوشي، كاهش قدرت يادگيري و افت تحصيلي، تغيير رفتاري به صورت بي حوصلگي، بي تفاوتي و انزواطلبي مي شود.
از ديگر مشكلات تغذيه اي مي توان به كمبود روي اشاره كرد. بررسي ها نشان داد كه همه گروه هاي سني به ويژه كودكان زير 6 سال، نوجوانان دختر و زنان باردار از كمبود روي رنج مي برند و اين ضعف ويتامين دركودكان موجب كاهش رشد مي شود.
آمارها نشان مي دهد كه تقريبا از هر 10 نفر،6نفر دچار كمبود ويتامين ب هستند كه در دراز مدت خطرناك است.
به گفته محققان يكي از راهكارهايي كه مي توان براي رفع اين مشكل ارائه داد، آشنا كردن جامعه با فرهنگ استفاده از مكمل هاي غذايي است. سرانه مصرف مكمل هاي غذايي در نوجوانان درصد بالايي است كه شايد بتوان علت اوليه و اصلي آن را آشنا نبودن افراد با فرهنگ استفاده از مكمل ها دانست.
زيرا استفاده زياد و بي برنامه از آنها اصلا صحيح نيست، بنابراين بايد اطلاعات لازم درباره مكمل ها و اهميت مصرف آنها به گروه هاي مختلف جامعه داده شود تا ابهامات موجود كاملا از بين برود و افراد با برنامه و بدون هرگونه نگراني، آن را مصرف كنند.
تحقيقات مختلف حاكي از آن است كه مصرف مكمل ها به هنگام بروز سوء تغذيه در صورتي كه همراه با يك رژيم غذايي مناسب و متنوع باشد موثرتر از زماني خواهد بود كه رژيم غذايي به تنهايي تامين كننده نيازهاي تغذيه اي فرد باشد.
بررسي هاي مختلف نشان داده كه مكمل هاي رژيمي اثرات بسيار سودمندي روي سلامت افراد دارند. به عنوان مثال محققان معتقدند در هفته هاي اول بارداري مصرف مكمل اسيدفوليك مي تواند اثرات مثبتي در تامين سلامت جنين داشته باشد، بنابراين به منظور جلوگيري از نقص رشته هاي عصبي جنين، روزانه مصرف 400 ميكروگرم اسيدفوليك، براي همه زنان، توصيه شده است.
مصرف صحيح مكمل هاي غذايي، تضميني براي تامين كامل مواد مغذي مورد نياز بدن در كودكان است. به عنوان مثال پزشكان مصرف مكمل هاي غذايي را براي سالمندان توصيه مي كنند. يكي از علل اين امر خستگي هاي مزمن ناشي از كمبود آهن است.
همچنين پزشكان در كنار داروهاي ژنريك براي درمان برخي بيماري ها از مكمل هاي غذايي مي توانند براي كاهش ميزان مصرف داروهاي ژنريك مربوطه و عوارض ناشي از آن استفاده كنند.
در اين ميان مي توان به مكمل «كروميوم» و «منيزيم» اشاره كرد كه در بيماران ديابتي موجب كاهش قند خون بدون ايجاد عارضه اي براي بيمار، مي شود.
در صورت استفاده درست مكمل ها اين مواد غذايي مي توانند:
-با رژيم سرشار از اسيد فوليك از نقص لوله عصبي جنين جلوگيري كنند.
-رژيم سرشار از كلسيم احتمال ابتلا به استنوپروز را كاهش مي دهد.
-رژيم سرشار از فيبر موجب كاهش احتمال ابتلا به برخي از انواع سرطان، تنظيم قند خون و بهبود عملكرد دستگاه گوارش مي شود.
-مصرف پروتئين سويا احتمال بروز بيماري هاي قلبي- عروقي را كاهش مي دهد.
اما اين بررسي ها نشان داده كه استفاده مكمل ها بجاي مصرف مواد مغذي مي تواند ايجاد كم خوني كند. كم خوني يا آنميا زماني بروز مي كند كه مقدار هموگلوبين خون كاهش يابد. هموگلوبين به گلبول هاي قرمز خون در حمل اكسيژن از ريه به همه اندام هاي بدن كمك مي كند.
رنگ قرمز خون هم به علت وجود هموگلوبين است. سلول هاي قرمز خون در مغز و استخوان هاي بزرگ بدن مانند استخوان لگن. به ويتامين ب12 و اسيدفوليك نياز دارد.
كم خوني از بيماري هاي شايع است كه بيش از همه در زنان ديده مي شود. به طور مستمر از هر پنج زن يك نفر به كم خوني مبتلاست كه اين كم خوني نيز بيشتر از فقر آهن ناشي مي شود.
به طور كلي اين اختلال در بين زنان شايع تر از مردان است. حدود 15درصد زنان به اين بيماري مبتلا هستند، در حالي كه اين رقم در آقايان سه درصد است. همچنين زنان باردار در معرض خطر بيشتر هستند و علت آن، افزايش نياز به آهن براي برطرف كردن نيازهاي رشد جنين است.
مقدار نياز در زنان باردار در سه ماهه دوم و سوم بارداري به حدي افزايش مي يابد كه يا بايد غذاهاي مصرفي آنها محتوي آهن زيادي باشد يا قرص آهن مصرف كنند. شيرخواران، كودكان و نوجوانان نيز به علت رشد سريع و مصرف ناكافي غذاهاي حاوي آهن، در معرض خطر كمبود آهن هستند. مصرف مولتي ويتامين هاي حاوي آهن با نظر پزشك، براي همه گروه هاي در معرض خطر شامل نوجوانان، زنان باردار و افرادي كه به طور منظم خون اهدا مي كنند، توصيه مي شود.

+ نوشته شده در  یکشنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۰ساعت 12:23  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |