موسیقی محلی «بامیان»در آستانه فراموشی

موسیقی محلی ولایت باستانی بامیان و نغمه‌های بومی این دیار که سالیان سال رونق‌بخش مجالس این سرزمین بود، رفته رفته رو به فراموشی است و جای خود را به موسیقی غربی و غیر بومی می‌دهد
خبرگزاری فارس: موسیقی محلی «بامیان» افغانستان در آستانه فراموشی
 
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در کابل، از انواع موسیقی محلی مثل «دمبوره»، «غیچگ»، «دایره»، «چنگ» و «زیربغلی» که در گذشته در مناطق مرکزی افغانستان مرسوم بود، اکنون تنها دمبوره و زیربغلی در میان مردم این منطقه باقی مانده است.

آهنگ‎های هزاره‌گی مانند «پیشپو»، «غونبور»، «أخه‎چی»، «بولبی» و «دیدو» که پیش از این از محبوبیت زیادی بین مردم بامیان و دیگر مناطق مرکزی هزار‌ه‌جات برخوردار بود، امروز به دست فراموشی سپرده شده است.

* موسیقی اصیل مناطق مرکزی افغانستان سیر نزولی دارد

«صفدر توکلی» از دمبوره نوازان و آهنگ سرایان معروف افغانستان، در گفت‎وگو با خبرنگار فارس در بامیان، اظهار داشت: موسیقی محلی هزاره‏ها در ولایت بامیان و دیگر مناطق هزاره‎جات در حال طی کردن سیر نزولی است.

توکلی که پیش از این موفق به دریافت چند جایزه بین‎المللی شده بود، افزود: نسل جدید مردم بامیان از آهنگ و موسیقی اصیل گذشتگان خود چیزی نمی‎دانند و فاصله گرفتن این نسل از موسیقی و آهنگ محلی گذشتگان زنگ خطری برای نابودی این سبک از موسیقی است.

* با موسیقی محلی مناطق مرکزی افغانستان برخورد تبعیض‎آمیز صورت می‌گیرد

«اسماعیل صفدری» یکی دیگر از غزل‌سرایان محلی هزاره‌جات، دلیل اصلی سیر نزولی موسیقی محلی ولایت بامیان را برخورد تبعیض‌آمیز با موسیقی محلی مناطق مرکزی، بی‎تفاوتی رهبران محلی هزاره‎ها و برخورد زشت برخی از علمای سنتی با این نوع از موسیقی می‎داند.

وی اظهار داشت: تحولات سال‎های اخیر، جنگ‎ها، مهاجرت‌ها و تهاجم فرهنگی کشورهای بیگانه نیز در نابودی موسیقی محلی بامیان که بخشی از فرهنگ غنی افغانستان است، موثر بوده است.

وی ادامه داد: از طرف دیگر در ریاست اطلاعات و فرهنگ ولایت بامیان هیچ بخش و مدیریت خاصی برای مدیریت فرهنگ و هنر وجود ندارد که از موسیقی محلی در این ولایت حمایت کند.

* ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان هیچ بودجه‎ای در این زمینه ندارد

«ابراهیم اکبری» رئیس اطلاعات و فرهنگ ولایت بامیان در گفت‎وگو با خبرنگار فارس در بامیان، اظهار داشت: وزارت اطلاعات و فرهنگ هیچ بودجه‌ای برای توسعه و حمایت از موسیقی محلی بامیان در اختیار این ریاست قرار نداده است. 

حدود 30 سال پیش در مراسم‌هایی مانند عروسی، عید، شب نشینی و مراسم نام‎گذاری فرزندان در مناطق هزاره‌جات دمبوره، غیچک و چنگ نواخته می‏شد اما امروزه موسیقی‌‌ هندی و غربی جای این سنت کهن را گرفته است.

* فقر؛ عامل دیگری برای سقوط موسیقی محلی بامیان

«امین علی‎یار» از طبله‌نوازان محلی با اشاره به علاقه‌اش به رشته‌های هنر و موسیقی، گفت: دوست دارد که در نواختن طبله مهارت بیشتری پیدا کند اما فقر اقتصادی باعث شده که او نتواند تمرینات خود را به صورت متمرکز ادامه دهد.

«دریاب بندری» از نوازندگان و آهنگ سرایان محلی منطقه «سنگ تخت و بندر» ولایت «دایکندی» معتقد است: عواملی چون فقر اقتصادی، فقر فرهنگی، درهم آمیختن فرهنگ‏ها و موسیقی وارداتی از شهرها و دیگر کشورها باعث فراموش شدن موسیقی محلی بامیان شده است.

«اکبر اکبری» از منطقه «ورس» که بیش از شصت سال عمر دارد، در رابطه با پیشینه موسیقی بامیان گفت: در جوانی در محافل شعر و موسیقی که به مناسبت‎های مختلف برگزار می‌شد، شرکت می‎کردم در آن زمان در میان مردم دمبوره، چنگ و دایره طرفداران زیادی داشت.

وی با بیان این که در این مجالس «غونبور» نواخته می‌شد، اظهار داشت: اکنون نیز همان موسیقی قدیم را دوست دارم اما دیگر کسی نه غیچک و نه دمبوره می‌نوازند و نه آن شوق و علاقه‌ای که در گذشته در میان مردم وجود داشت، دیده می‌شود.

«میرچمن سلطانی» از استادان موسیقی محلی در ولایت بامیان معتقد است: لهجه هزاره‌گی با صدای دمبوره ترکیبی است که موسیقی محلی مردم ولایت بامیان را تشکیل می‎دهد.

«امیر فولادی» رئیس «اکوتوریسم» ولایت بامیان که نواختن دمبوره و غیچک را به ده‌ها جوان بامیانی در این نهاد آموزش داده است، معتقد است: وضعیت موسیقی محلی در این ولایت نسبت به سال‎های گذشته بهتر شده است.

وی تصریح کرد: شنیده شدن این نوع موسیقی از ماشین‌های ولایت بامیان و دیگر مناطق هزاره‌‌جات دلیل توسعه بیشتر این موسیقی در میان مردم بامیان است.

چنگ قدیمی‌ترین وسیله موسیقی محلی بامیان عنوان می‌شود اما این ابزار و بسیاری از آهنگ‌های محلی این ولایت باستانی اکنون یا به دست فراموشی سپرده شده‌اند و یا در حال فراموشی هستند.

هجوم موسیقی بیگانه و کم‌کاری مسئولان برای حفظ این هنرهای بومی و کهن، رفته رفته این هنر بومی را بخشی از خاطرات مردم بامیان و افغانستان می‌سازد
.

+ نوشته شده در  چهارشنبه ۵ بهمن ۱۳۹۰ساعت 19:16  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |