(Baranzahi (2003   لهجه های سراوانی را به دو گروه تقسيم ميكند:

١- لهجه سراوانی مركزی كه شامل نقاط مركزی شهر سراوان از جمله شستون، سرجو و بخشان ميباشد و همچنين نواحی  زنگيان، هشك hoššak ، گشت  gošt، جالق  jálq، كلگان kallagán، نااوگ náug ،پسكوه و سب seb را نيز شامل ميشود.
٢‌- لهجه سورانی/دهواری، شامل سوران و نواحی اطراف آن (منهای سب كه به لهجه سراوانی مركزی تعلق دارد) و منطقه "دهوار" كه در منطقه لهجه سراوانی مركزی قراردارد ولی به لهجه سورانی متعلق ميباشد.

فرق اين دو لهجه ازجمله در شيوه ساختن ضميرملكی ميباشد. لهجه سراوانی مركزی برای ساختن ضميرملكی كسره اضافه رابكارميگيرد مانند
 ketábán-e má "كتابهای ما" و لهجه سورانی / دهواری همانند ساير لهجه های بلوچی mey ketábán "كتابهای ما". در ادامه اين نوشته لهجه سراوانی مترادف است با لهجه سراوانی مركزی.

مشخصات لهجه سراوانی مركزی

-- صداهای خ x و غ q بشكل  k, g, h تلفظ ميشوند.
-- افعال متعدی در زمانهای گذشته صرف نميشوند. مثال: من خوردم Mon wárt ، تو خوردی Tow wárt ، ما خورديمwárt
-- تلفظ "ت" t در كلمات [پدر pet ، مادر mát ، برادر brát]
-- شناسه án برای اول شخص مفرد و ent برای سوم شخص جمع (زمانهای گذشته) بكار ميرود.  مثال: رفتم raptán ، رفتند raptent
-- خانه dawár ، بچه
čokk
-- سگ sag، گربه gorbag 
-- استفاده از مصدر rapten رفتن،  برای زمانهای گذشته  

-- ضمير ملكی  همانند فارسی با استفاده از كسره ‌اضافه ساخته ميشود، مانند : ketáb-e áyi كتاب او، ketábán-eكتابهای ما.
    čí mon مال من ، čí má  مال ما.

-- زمانهای استمراری جريانی با استفاده از ( فعل  بودن+ goláíš) ساخته ميشوند، مانند: دارم ميروم goláíš án rawán،
    داشتم می رفتم goláíš atán raptán

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۰ساعت 17:9  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |