|
رشته مراقبت پرواز (کنترل ترافیک هوایی) در دانشکده صنعت هواپیمایی کشوری
هنگامیكه روي صندلي يك هواپيماي در حال پرواز بر فراز يكي از شهرهاي بزرگ و
پرجمعيت جهان نشستهايد، آسمان را خالي و آرام و بيسر و صدا و به رنگ
اقيانوس آبيرنگ ميبينید. اما کارشناسان کنترل پرواز با چشماني دقيق و
مراقب، تغييرات لحظهاي و كامپيوتري صفحات رادار را زير نظر دارند و با
استفاده از رادار و فرکانسهای راديو، هواپيماها را در آسمان هدايت ميكنند
و برای خلبانها مشخص میکنند كه به كدام سمت گردش كنند، اوج بگيرند،
فرود آيند و سرعتشان را زياد يا كم كنند و... تا تداخلي پيش نيايد و از
جدایی و ايمني كامل برخوردار گردند.
واحد مراقبت پرواز دانشکده صنعت هواپیمایی کشوری به آموزش متخصصان برج
مراقبت پرواز فرودگاهها و مرکز کنترل فضای کشور ميپردازد. افرادي كه
در برج مراقبت کار می کنند، كنترل هواپيماهاي مسافربری و شكاری را
برعهده دارند تا هنگام پرواز، بلند شدن و نشستن، تداخلي به وجود
نيايد و هواپيماها فرود يا پروازي ايمن داشته باشند. يك متخصص مراقبت
پرواز اطلاعات لازم را در مورد نحوه وزش باد، نوع هوا و سمت باند
پروازي و مواردی از این قبیل را گرفته و براساس آن، هواپيماها را
هدايت ميكند. در ضمن پرسنل مراقبت پرواز، اولين كسانی هستند كه از
وقوع یک وضعیت اضطراری آگاه ميشوند بنابراين ضمن رعايت دستورالعمل
مربوط، بايد با سريعترين وسيله ممكن براي نجات سرنشينان و هواپیما
اقدام کنند و در صورت بروز سانحه، قبل از ازبين رفتن آثار و شواهد و
مدارك مؤثر به شناسایی علل سانحه بپردازند.
گروه آموزشی كنترل ترافيك هوايی (ATS Department) سعی در آموزش و تربيت
افرادی خلاق، موثر، کارا و بامهارت در زمينه کنترل ترافیک هوایی و ايمنی
پرواز برای فعالیت در واحدهای مختلف كنترل ترافيك هوايی در فرودگاهها را
دارد كه اين واحدها شامل برج كنترل (Control Tower)، تقرب پرواز ( Approach
control )، مركز كنترل ناحيه ای ( Area control Center) به همراه ديگر
واحدهای مربوطه است.
تواناييهای لازم:
پشت ميكروفون صحبت كردن يك توانايی است و یک کنترلر بايد از اين توانايی
برخوردار باشد؛ يعنی بايد بتواند در هر شرايطی اطلاعات لازم را بهصورتی
صحیح در اختيار خلبان قرار دهد. براي مثال اگر هوا خراب باشد و خلبان هم
دچار اضطراب و هيجان شده باشد، اين مسوول مراقبت پرواز (کنترل ترافیک
هوایی) است كه ميتواند به خلبان آرامش دهد و باعث شود هواپيما ايمن بر
زمين بنشيند. همچنين يك کارشناس کنترل پرواز بايد به زبان انگليسی مسلط
باشد، چون طبق ضوابط ایکایو می بایست تمامی مکالمات بین کنترلر و خلبان به
زبان انگلیسی باشد. سازمان بينالمللی هواپيمايی كشوری(Icao) مهارتهای
زبان انگليسی را در 6 طبقه قسمت بندی كرده است كه در آن مراقبين پرواز و
خلبانان بايد تا سال 2008 ميلادی به سطح 4 مهارتهای زبان مشخص شده توسط
ايكایو (Icao) برسند.
گفتنی است كه ويژگیهاي بارز اين رشته خوشبيان بودن به جهت ارسال واضح و
شفاف دستورات و مقررات به خلبانان، برخورداری از سرعت عمل و هوش بالا و
داشتن حافظه خوب برای دريافت و ضبط دقيق پيامها و از همه مهمتر توانايی
تمركز كه امری حياتی است.
دروس تخصصي:
مراقبت هوانوردي و طرح پرواز، سرويسهاي ترافيك هوايي، سرويسهاي
اطلاعاتي هوانوردي، دستورالعملهاي ناوبري و مراقبت پرواز (كنترل
منطقهاي، كنترل تقرب و ارتفاعسنجي، برج كنترل)، دستورالعملهاي
كنترل هواپيما به وسيله رادار، آموزش عملي رادار، تجسس و نجات،
بررسي سوانح، طراحي دستورالعملهاي پرواز، عمليات هواپيمايي، صلاحيت
پرواز، سيستم ناوبري، ارتباطات و نظارت ماهوارهاي، روش تدريس
هواپيمايي، سيمولاتور برج كنترل، سيمولاتور كنترل منطقهاي، سيمولاتور
تقرب پرواز.
سيمولاتورهاي پروازي براي رشتهي كنترل ترافيك هوايي عبارتند از:
1) سيمولاتور برج كنترل
2) سيمولاتور كنترل تقرب
3) سيمولاتور كنترل ناحيهای
4) سيمولاتور رادار و ADS
درسيمولاتور تقرب و کنترل منطقهای نيز افراد در يك تماس راديويي كامل با
يكديگر در ارتباط هستند دانشجويان در دو موقعيت مختلف در يك طرف به عنوان
كنترلر و در يك طرف ديگر به عنوان خلبان ايفاي نقش ميكنند دانشجويان ملزم
به هدايت هواپيماهاي مجازي و مجاز كردن اين پروازها براي افزايش يا كاهش
ارتفاع يا تغير مسير پروازي هستند. در اين سيمولاتور نيز همانند واحد قبلي
تمامي امكانات براي به تصوير كشيدن شرايط واقعي به كار گرفته ميشود كه
دانشجويان با شرايط واقعي پروازي هرچه بهتر آشنا شوند.
در سيمولاتور رادار دانشجويان در جلوي يك صفحهي رادار قرار ميگيرند كه در
آن تعدادي پرواز مجازي به وسيله كامپيوتر نشان داده ميشود. موقعيت عمومي و
تعداد پروازها توسط برنامه كامپيوتري مشخص شدهاند كه از پيش نوشته شده
ميباشند كه به اين ترتيب راستا، سرعت و تغيير در ارتفاع و ارسال سيگنال
تشخيصي توسط مربی آموزش كه مسوول سيمولاتور ميباشد بر اساس دستورالعملي كه
از دانشجويان براي پروازها دريافت ميكند تنظيم ميشود.
البته جایگزینی این شبیهساز پروازی در سالهای اخیر با سیستم سیمولاتور
رادار فرانسوی که در مرکز کنترل فضای کشور (Tehran ACC) قرار دارد باعث
ارتقاء سطح کیفی این دوره شده و همچنین این امکان برای دانشجویان فراهم
آورده شده که با همگامی بیشتری با سیستمهای اخیر سرویس کنترل ترافیک هوایی
آشنا شوند و از قابلیتهای سیستم رادار ثانویه آگاهی بیشتری یافته و به
گونهای محسوستر آنرا لمس کنند. از قابلیتهای این سیستم نظارتی میتوان
به این موارد اشاره کرد:
افزایش ظرفیت فضای کنترل با کاهش جدایی استاندارد، افزایش سلامت و کارایی
پروازها، بهبود توجیه اقتصادی هزینههای پروازی، ایجاد قابلیت ناوبری پرواز
توسط کنترلر (VECTORING) علاوه بر قابلیت نظارتی SURVAILANCE کاهش حجم
مکالمات و حجم کار کنترلر و خلبان و در نتيجه کاهش ریسک اشتباهات انسانی
Human Factor و درنهايت بستر مناسبتری برای به کارگیری مدیریت جریان
ترافیک هوایی (ATFM) و مدیریت ترافیک هوایی(ATM). | 