|
یخچال در شهر زواره
زوارِه شهری کوچک در حاشیهٔ جنوبی دشت کویر ایران است.این شهر در مختصات جغرافیایی ۳۳ درجه و۲۷ دقیقه شمالی و ۵۲درجه و۲۷ دقیقه شرقی و در فاصلهٔ ۱۲۰ کیلومتری شهر اصفهان (در شمال شرقی استان اصفهان )درمجاورت کویر مرکزی ایران واقع شدهاست. زواره از آبادیهای کهن ایران است و نام آن از نام برادر رستم گرفته شدهاست. در آن بناهای تاریخی زیادی همچون منار در مسجد امام حسن مجتبی، قلعهی مغول و مسجد جامع چهار ایوانی(قدیمیترین مسجد چهار ایوانی کشور)وجود دارد. اغلب ساکنین این شهر سید طباطبایی هستند. زواره ساختاری گلی دارد و دارای معماری ایرانی اصیل بوده که امروزه در حال خراب شدن است. در مرکز شهر زواره دورنمای گنبد کاشیکاری شده بارگاه امامزاده یحیی (ع) فرزند امام موسی بن جعفر(ع) نظرها را به خود جلب می کند. در جوار مرقد مطهر این امامزاده جلوه های هنر معماری چون: بازار، حسینه های سرپوشیده و سرباز بزرگ، مدرسه علمیه، آب انبار، مسجد کُرسی، حمام و با اندک قدمی فراتر از آن بازارچه، مسجد جامع، حسینیههای سرباز و سرپوشیده کوچک، بنای تاریخی هشت بهشت و بقعه پیر عارف سید بهاءالدین حیدر، خانه های چهار صفهای، مسجد نیکویه، یخچال، برج و باروهای به یادگار مانده از دوران گذشته به چشم می خورد. وجود نخستین مسجد چهار ایوانی ایران در زواره که بنا به کتیبههایش در دوره سلجوقیان ساخته شده، نشان میدهد در قرون بعد از ظهور اسلام، منطقهای پراهمیت بوده که سیدحسن مدرس، روحانی مبارز از این شهر برخاسته است. یکی از زیباترین پدیدههای طبیعی در بخش زواره، چشمانداز کویر است و یکی دیگر از دیدنیهای آن، شترداری به روش سنتی است که حال و هوای روزگاران گذشته و از یاد رفته را در ذهن مجسم میکند. به اضافه اینکه درکویر زواره معادن نمک، طلا، سرب و احتمالا نفت نیز وجود دارد. زواره از قرن چهارم قمری با عنوان مدینه السادات نامیده شده و مورخان متعدد در تالیفات خود به نام زواره و شخصیتهای نامی برخاسته از آن یاد کردهاند. همچنین قلعه سنگبست زواره، بعد از قلعه الموت از بزرگترین و مستحکمترین قلعههای ایران به شمار میرود که در قرن پنجم توسط ابوعلی دهدار (از مقربان حسن صباح) ساخته شده و از نوع چهار صفهای دوطبقه است. زواره طی قرون گذشته به طور متمادی کانون علم، ادب و فرهنگ بوده و در هر عصر و زمان شخصیتهایی را در دامان خود پرورانده است: فخرالدین علی بن حسن زوارهای (مفسر قرآن و صاحب ترجمه الخواص)، ابوالفتح زوارهای (فقیه و محدث)، سید غیاثالدین جمشیدگازر (مفسر قرآن)، شیخ حافظ رجب برسی (عارف)، میرزا ابوالحسن جلوه ( فیلسوف و حکیم)، شهید سیدحسن مدرس (روحانی مبارز)، حاج سیدحسین زوارهای (از شاگردان میرزای شیرازی)، استاد محیط طباطبائی(از اساتید مطرح تاریخ وادبیات) و.... به اضافه اینکه در قرن چهارم قمری زواره میزبان سادات طباطبایی شد و اجداد عده قابل توجهی از سادات طباطبایی ایران و مفاخر جهان اسلام، یعنی آیتالله العظمی بروجردی، علامه طباطبایی، شهید قاضی و سید بحرالعلوم در زواره مدفون هستند. همچنین بارگاه ملکوتی حضرت امامزاده یحیی، فرزند موسی بن جعفر(ع) به فضای شهر زواره، معنویت ویژهای بخشیده است.
زَو در زبان پهلوي به معني درياست شايد زواره،
زماني بندر بوده است از كاشان كه به سمت نايين مي رويد، درست وسط راه اگر
سرتان را به سمت راست جاده بچرخانيد، زادگاه انوشيروان عادل (اردستان)
روبه رويتان است و اگر به سمت چپ بچرخانيد، زادگاه كاوة آهنگر (زواره). ما هم چون از كاوه بيشتر خوشمان مي آيد، به سمت زواره سرازير مي شويم. زواره، شمال كوه هاي كركس و جنوب كوير مركزي ايران است.
زواره با خانة تاريخي هشت بهشت، بقعة سيدبهاءالدين حيدر، قلعة سنگ بست و كاخ سرهنگ آباد كامل مي شود. در قرن دوم هجري، سادات از عراق و مدينه به شهرهاي مركزي ايران مهاجرت كردند. يكي از اين شهرها ميزبان تر بود. مدينه السادات، اسم ديگر زواره است. زو در پهلوي به معني درياست. شايد زواره، زماني بندر بوده است. زواره اسم برادر رستم دستان هم است و به قولي، اولين آجر اين جا را او گذاشته.زواره همچنين نام آتشكدة بزرگي در همين منطقه بوده است دومين منارة تاريخي ايران (444 قمري) منارة مسجد پامنار
است. اين مسجد به جاي آتشكدة ساساني بنا شده. هنگام بالا رفتن از پله هاي
مارپيچ مناره، از زمان جدا مي شويد. مسيري كه هر سحر، مؤذن از آن
بالا مي رفته چهارقلو هاي چهار ايواني مسجد جامع زواره، تاريخ 530 بعد از هجرت را دارد. اولين مسجد چهار ايواني و به قول گدار، نمونه وارترين آن هاست. يعني كامل ترين مسجد چهار ايواني است كه تمام مشخصات اين نوع مساجد را دارد. مسجد جامع اصفهان، اردستان، گلپايگان و زواره، چهارقلوهاي چهار ايواني هستند. آدم هر كدام را ببيند، ياد بقيه مي افتد. وقتي در وسط صحن ايستاده ايد، اول چشمتان به ايوان جنوبي مي چرخد و بعد شرقي و بعد شمالي و غربي و بعد به آسمان مي رويد.مهم ترين نشانة زواره، مسجد جامع آن است. هر جاي شهر باشيد، گنبد و مناره به شما براي جهت يابي كمك مي كنند.
+ نوشته شده در سه شنبه ۲۰ دی ۱۳۹۰ساعت 18:2 توسط سيد مصطفي محمدزاده
|
|
|
