پرتفوی یا سبد سهام چیست؟

همان‌طور که مطلع هستید در بازار سرمایه علاوه بر سهام موارد متعددی همچون اوراق قرضه، کالاها، وجوه نقد، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و صندوق‌های قابل معامله یا همان ETFها نیز در دسترس خریداران و فروشندگان هستند. متخصصان معتقدند که هسته‌­ی اصلی پرتفوی سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه را اوراق قرضه، سهام و پول نقد تشکیل می‌دهد و بخش‌های اصلی یک سبد سهام این سه مورد خواهند بود. پرتفوی افراد می‌تواند شامل موارد متعددی همچون سرمایه‌گذاری در املاک، سهام، طلا و … باشد؛ اما اینکه کدام دارایی با چه وزنی در سبد دارایی قرار بگیرد، بستگی به موارد متعددی همچون پیش‌بینی­ قیمت‌­های آن‌ها، شرایط جغرافیایی و سیاسی و … دارد که بهتر است توسط فردی که دارای دانش و توانایی مدیریت تخصصی پرتفوی است مدیریت گردد.

چیزی که می‌توان با اطمینان گفت، قانونی قدیمی در مفاهیم سرمایه‌گذاری است که معتقد است تمام تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد قرار ندهید. این جمله­‌ی ساده اما طلایی در تلاش است به ما گوشزد کند که با تقسیم سرمایه‌گذاری بر روی موارد مختلف می‌توان از ضررهای بزرگ، کاهش سرمایه و … جلوگیری کرده و خطر سرمایه‌گذاری را بسیار کاهش داد.

در بازار سهام نیز این امر بسیار کاربردی و ضروری است. بسیار توصیه می‌شود که در بازار سهام از صنایع مختلف دارای فرصت رشد در آینده، در تشکیل پرتفوی استفاده کنید یا تمام سرمایه خود را معطوف به یک سهم یا یک صنعت خاص نکنید. اما هدف شما و میزان ریسک‌پذیری شما نیز امری تعیین‌کننده خواهد بود. در ادامه به بررسی انواع پرتفوی سرمایه‌گذاری و تفاوت آن‌ها می‌پردازیم.

انواع پرتفوی سرمایه‌گذاری

همان‌طور که اشاره کردیم هر فرد باتوجه‌ به اهداف، میزان سرمایه، استراتژی‌های شخصی و میزان ریسک‌پذیری خود می‌تواند پرتفوی متفاوتی داشته باشد که با اهداف وی هماهنگ شده است. اما چند حالت خاص و فراگیر که کاراتر بوده و اصطلاحاً امتحان خود را پس داده است بیشتر مورد توجه افراد قرار می‌گیرد. در ادامه به برخی از این حالات اشاره خواهیم کرد.

پرتفوی با تمرکز بر سهام

این سبد دارایی برای افرادی که ریسک بالایی را قبول می‌کنند روش مناسبی خواهد بود. در این روش یک سبد سهامی دائماً در حال تغییر ایجاد می‌شود که می‌تواند شامل شرکت‌هایی که محصول جدیدی را وارد بازار می‌کنند یا شرکت‌های عرضه اولیه شده باشد. در این سبد چون تمرکز بر سهام بوده و از سایر مواردی که کاهش ریسک به همراه دارند اجتناب می‌شود، میزان ریسک بالاتر خواهد بود.

پرتفوی ترکیب سهام و دارایی‌های دیگر

اولین رویکردی که در انواع پرتفوی بررسی می‌کنیم، رویکردی است که در آن افراد سرمایه‌­ی خود را به انواع مختلف دارایی تخصیص می‌دهند و اصطلاحاً یک پرتفوی ترکیبی یا سبد دارایی ترکیبی ایجاد می‌کنند که این سبد می‌تواند شامل سهام، املاک و مستغلات، اوراق قرضه و حتی برخی از کالاها باشد. سبد ترکیبی مستلزم داشتن نسبت‌های مشخصی از سهام، اوراق قرضه و نیز سرمایه‌گذاری‌های جایگزین است و در کل جزو یکی از بهترین انواع پرتفوی شناخته می‌شود. این شاخه‌های مختلف سرمایه‌گذاری در کنار یکدیگر ریسک سرمایه‌گذاری و همچنین ریسک کاهش ارزش پول را کاهش می‌دهند؛ زیرا نسبت به روش‌های دیگر، اقلام سرمایه‌گذاری همبستگی به نسبت کمتری با یکدیگر خواهند داشت و در صورت کاهش ارزش یکی از آن‌ها لزوماً بقیه کاهش ارزش را تجربه نخواهند کرد.

پرتفوی اولی که بررسی کردیم مورد مناسبی جهت حفظ ارزش پول و کاهش ریسک بی‌ارزش شدن آن در کشورهای تورمی بود؛ اما اکثر افراد به دنبال مقاصد سرمایه‌گذاری به‌­منظور افزایش درآمد خود هستند و این امر نیازمند وجود مواردی در سبد سرمایه‌گذاری است که بازدهی بالاتری داشته باشند. برای تحقق این امر نیاز به کمی دانش بیشتر و دقت در مورد تصمیم‌گیری وجود خواهد داشت.

پرتفوی هجومی با تمرکز بر سهام

افرادی که ریسک زیادی را قبول می‌کنند یا می‌خواهند با بخش کوچکی از سرمایه خود، سرمایه‌گذاری‌های با ریسک بالا و بسیار سود ساز انجام دهند می‌توانند به سراغ سهام شرکت‌های مستعد رشد و تازه‌ تأسیس بروند که در ابتدای راه هستند و پتانسیل رشد خوبی حداقل روی کاغذ دارند. این روش برای سرمایه‌های زیاد، سرمایه‌گذاری بدون مدیریت دارایی و مدیریت ریسک یا اختصاص‌دادن درصد بسیار بالایی از دارایی پیشنهاد مناسبی نخواهد بود.

پرتفوی تدافعی با تمرکز بر سهام

بر خلاف پرتفوی قبلی که بررسی کردیم، در پرتفوی تدافعی ریسک سرمایه‌گذاری را پایین نگه داشته و تمایل داریم اصل سرمایه حفظ گردد و تلاش بر آن است تا گرفتار زیان و فراز و فرودهای بازار نشویم. این روش می‌تواند یک حالت تدافعی در هنگام شرایط نزولی بازار و یک حالت قابل‌قبول و رو به‌ رشد در مواقع صعودی بازار داشته باشد. برای این امر افراد به دنبال شرکت‌هایی می‌روند که سال‌هاست مشغول تولید یک فرآورده هستند یا شرکت‌هایی که می‌توانند محصول خود را بدون اثرپذیری شدید از شوک‌­های مختلف تولید کرده و به فروش برسانند.

پرتفوی با تمرکز بر درآمد

در این سبد سرمایه‌گذاری، افراد به دنبال سهامی می‌گردند که سود مناسبی به آن‌ها پرداخت یا بین سرمایه‌گذاران تقسیم می‌نماید. برخی شرکت­‌ها در بازار سهام، سود سهام خود را میان سهام‌داران تقسیم می‌نمایند که این امر برای سرمایه­‌گذارانی که تمایل به دریافت سودهای دوره­ای دارند، گزینه­‌ی نسبتاً جذابی تلقی می­‌شود. همچنین علاوه بر سهام موقعیت‌های سرمایه‌گذاری دیگری همچون خرید ملک و مستغلات، از طریق درآمد اجاره، یا صندوق‌­های درآمد ثابت با پرداخت سود دوره­‌ای نمونه‌هایی از سرمایه‌گذاری درآمدی به شمار می‌روند. البته ماهیت سرمایه­‌گذاری در این دارایی­‌ها به‌­واسطه­‌ی میزان ریسک، بازدهی، محدودیت ورود و دسترسی و همین­طور نقدشوندگی تفاوت­‌هایی با یکدیگر دارد.

چگونه بهترین پرتفوی سرمایه‌گذاری خود را تشکیل دهیم؟

اولین و مهم‌ترین گام برای شکل‌دادن بهترین پرتفوی سرمایه‌گذاری، در نظرگرفتن روحیات و اهداف شخص سرمایه‌گذار است. میزان ریسک‌پذیری فرد ارتباط مستقیمی با مواردی که باید در نظر گرفته شوند، خواهد داشت. برخی افراد نمی‌توانند استرس بیش از حد ناشی از پذیرش ریسک زیاد در سرمایه‌گذاری را تحمل نمایند. همچنین سن و میزان درآمد عواملی تأثیرگذار در خصوص میزان ریسک قابل‌پذیرش هستند. اهداف و روحیات افراد در بازه ۱۸ تا ۳۰ سالگی با اهداف افرادی که در سنین بالاتر مشغول سرمایه‌گذاری هستند بسیار متفاوت خواهد بود و بنابراین باید استراتژی سرمایه‌گذاری متفاوتی هم داشته باشند.

امر کنترل ریسک در سبد سرمایه از روش‌های متفاوتی امکان‌پذیر است که یکی از مهم‌ترین آن‌ها انتخاب بهینه نوع دارایی برای تشکیل سبد دارایی است. به‌عنوان‌ مثال در بازار سرمایه می‌توان ازمختلف، سهام و صندوق‌های گوناگون استفاده کرد. این اوراق و صندوق‌ها عموماً ریسک پرتفوی افراد را کاهش می‌دهند؛ اما بدیهی است که باتوجه‌به رابطه‌­ی ریسک‌پذیری و سودآوری، بخشی از سود احتمالی معامله‌­ها قربانی خواهد شد؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود که افراد در این موارد به یک تعادل نسبی برسند تا هم سود خوبی کسب کنند و هم در معرض ریسک‌های بالا و ضرر سنگین قرار نگیرند.

پس از بررسی و تعیین موارد یاد شده، ضروری است که پرتفوی خود را به‌صورت مرتب و دوره‌ای مورد تجزیه‌وتحلیل و بازبینی قرار دهیم و در صورت نیاز آن را تغییر داده یا معتدل کنیم. ممکن است گاهی اوقات دید ما به سرمایه‌گذاری یا اهداف سرمایه‌گذاری‌مان تغییر کرده باشد و بخواهیم ریسک سرمایه‌گذاری خود را کاهش یا افزایش دهیم؛ بنابراین باید وزن موارد موجود در سبد سرمایه را متناسب با اهداف خودتنظیم نماییم. به‌طورکلی با داشتن یک هدف و دید بلندمدت مناسب برای سرمایه‌گذاری‌مان می‌توانیم از میان موارد موجود بهترین گزینه را مطابق با خواست خود انتخاب نموده و آن را در آینده و حین سرمایه‌گذاری موردنظر و بازبینی قرار دهیم.

+ نوشته شده در  دوشنبه ۱۳ فروردین ۱۴۰۳ساعت 17:23  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |