سکّهی خسرو کشورستان فتح علی شاهپس از آن که فتحعلیشاه به حکومت رسید طبق معمول زمان سکّه به نام خود ضرب کرد و هدف از ذکر این مطالب تنها عناوین به کار برده شده بر روی آنها میباشد که تناسبی با زمان رواج آنها ندارد. چنانکه از قراین برمیآید سیستم حکومت آن دوران هر چه از درون ضعیفتر و فاسدتر میشد بر تبلیغات و ابهّت ظاهری آن میافزود و آن چه اهمّیّت ندارد دیدگاه مردم و وارونه جلوه دادن حقایق میباشد. روایت میکنند: «فتحعلیشاه پس از این که در سال 1212 ه.ق. به سلطنت رسید. تا مدّت هشت ماه سکّههای نقرهی او (السلطان باباخان) بود و بعد یک طرف این سکّه تبدیل شد به (السلطان بن السلطان فتحعلیشاه قاجار) و طرف دیگر آن ولایتی که در آن جا سکّه زده میشد، نقش شده بود تا این که در سال 1241 ه.ق. از سلطنت فتحعلیشاه یک قرن که عبارت از سی سال به اصطلاح آن زمان باشد، گذشت. محمّدحسینخان کاشانی ملقّب به ملکالشعرا و متخّلص به عندلیب پسر فتحعلیخان صبا ملکالشّعرا شاعر معروف مصراع ذیل: (سکّهی فتحعلیشاه، خسرو صاحب قران) را ساخته و سر سکّهی پول نقره گردید و مضحک این جاست که پس از شکست کذایی ایران از روسیه و از دست دادن قسمت مهمّی از ایران و انعقاد معاهدهی ننگین ترکمنچای و پرداخت پنج میلیون خسارت جنگ به روسها و بالاخره از دست دادن استقلال حقیقی مملکت و شیر بیدُم و سر اشکم شدن در سر سکّههای طلا این مصراع را رسم کردند: (سکّه فتحعلیشاه خسرو کشورستان). مانند همیشه اعمال شاه و عملیّاتی که در مملکت صورت میگرفت به مردم بیچارهی این مملکت وارونه و مثلاً فتحعلیشاه را کشورستان جلوه میدادند. در این باب میرزا ابوالقاسم قائممقام ثانی متخلّص به ثنایی در اوقاتی که از وزارت عبّاس میرزا نایبالسّلطنه معزول بود تعریضاً چنین گفته است: سکّهی صاحبقرانی بر شما میمون نبود باز آن بیهوده سلطان بن سلطان شما و سَجع مُهرش را چراغعلی خان نوایی که از رجال معروف آن زمان بوده و گاهی هم شعر میگفته و فطرت تخلّص میکرده برای فتحعلیشاه به این شرح ساخته است: گرفت خاتم شاهی ز قدرت ازلی قرار در کف شاه زمانه، فتحعلی سکّههای طلای فتحعلیشاهی را کشورستان و سکّههای نقرهی فتحعلیشاهی را صاحبقران یا یک صاحب قران میگفتند و کلمهی قران،[1] مخفّف صاحب قران است. نقش نگین فتحعلیشاه، عبدهالرّاجی باباخان سنهی 1214 و سَجع مُهر دیگر العزّهلله شاه شاهان جهان فتحعلی، سنهی 1230 و مُهری نیز داشته که این بیت در آن حک بوده است: قرار در کف شاه زمانه فتحعلی گرفت خاتم شاهی زقدرت ازلی»[2]
[1] || واحد پول ایران در عهد قاجاریه و اوایل پهلوی ، و آن مسکوکی از نقره بودبه وزن 24 نخود معادل یک ریال کنونی .لغتنامهی دهخدا، ویراستار [2]ـ ص 69 - شرح حال رجال ایران - جلد سوم - مهدی بامداد 3 - آینه عیبنما، نگاهی به دوران قاجاریه، علی جلالپور، انتشارات گفتمان اندیشه معاصر، 1394، ص 108
علی جلالپور
+ نوشته شده در یکشنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۲ساعت 22:57 توسط سيد مصطفي محمدزاده
|
|
|
