کلاس ششم ابتدایی

 

درس 17                                                         ستاره ی روشن

 

فعالیت های درس                                         صفحه 91 و 92

1- عبارت های زیر را نمونه ، به نثر ساده ی امروز برگردانید.

نثر کهن

نثر ساده امروز

نخستین کسی ، من باشم که بدو گروم

نخستین کسی باشم که به او ایمان آورم

نیکویی گویید و زینهار تا بدی نکنید.

سخت نیکو بگویید و آگاه باش که نباید بدی کنید.

راست گفتن پیشه گیرید.

همیشه راست بگویی.

2- مانند نمونه ، جمله های زیر را مرتّب و بازنویسی کنید.

ما را یادگاری ده از علم خویش : از علم خویش ، ما را یادگاری ده

الف) وصیّت می کنم شما را : شما را وصیّت (می) کنم.

ب) بد کننده را زندگانی کوتاه باشد : زندگانی بدکننده ، کوتاه باشد.

3- کلمات متضاد را در ابیات و عبارات زیر بیابید.

الف) سخن در میان دو دشمن ، چنان گوی که اگر دوست گردند ، شرم زده نشوی . (سعدی)

دشمن ≠ دوست

ب) موج ز خود رفته ای ، تیز خرامید و گفت : هستم اگر می روی ، گر نروم نیستم. (اقبال لاهوری)

هستم ≠ نیستم / می روم ≠ نروم

ج) دوستان و دشمنان را می شناسم من ، زندگی را دوست دارم ، مرگ را دشمن ( اخوان ثالث )

دوستان ≠ دشمنان / زندگی ≠ مرگ / دوست ≠ دشمن

4- عبارت زیر ، شبه جمله را پیدا کنید و مفهوم آن را توضیح دهید.

زینهار تا بدی نکنید.

« زینهار » به معنی « بدان و آگاه باش » و برای متوجّه کردن مخاطب به کار می رود ، یعنی مواظب باش و از این کار بپرهیز.

 

املا                                                                  صفحه 93

2- با توجّه به متن درس ، جای خالی را با کلمه متناسب پر کنید.

هر که از شما به ... زاد ... بزرگ تر باشد. وی را بزرگ تر دارید و ... حرمت ... او نگاه دارید.

3- کلماتی را که در املای آن ها ، یکی از شکل هی حرف « ه » وجود دارد از متن درس بیابید و بنویسید.

مانند نمونه : بزرگمهر

ستاره ، خوانده ام ، خواهد آمد ، هم ، بهره ، هیچ ، راه ، ده ( بده) ، آن چه ، به ، زینهار ، بد کننده ، کوتاه ، پیشه ، هلاک ، گواهی ، هر ، عطاها ، همیشه ، ستوده ، نگاه ، بیهقی

 

نگارش                                                                        صفحه 94

1- این دسته از کلمات را به صورت جمله ، مرتّب کنید.

نیست ، مردمان ، بی عیب ، عیب ، را ، مکنید ، که ، هیچ کس

عیب مردمان را مکنید که هیچ کس بی عیب نیست .

3- در جمله ی « ستاره ی روشن ما بودی که ما را راه راست نمودی » ، نویسنده از چه عنصر ادبی استفاده کرده است ؟ آن را توضیح دهید.

نویسنده از تشبیه استفاده کرده است و بزرگمهر را به ستاره ی روشنی تشبیه کرده که آن ها را به راه راست هدایت می کند.

کارگاه نویسندگی                                          صفحه 95 و 96

لطیفه های ادبی

یکی از چیزهایی که به زیبایی و لطف نوشته می افزاید ، استفاده از لطیفه است . لطیفه سخنی کوتاه و پرمعناست که به سادگی فهمیده می شود . لطیفه ها معمولاً آمیخته به طنز و حکمت و اندرز هستند و  در قالب حکایت ظاهر می شوند.

2- ضرب المثل « به پایان آمد این دفتر ، حکایت هم چنان باقی است » را در یک بند ، توضیح دهید.

این دفتر (مطلب یا کتاب) به پایان رسید ، امّا این داستان و مطلب هم چنان ادامه دارد ( که بعدها ادامه ی آن را خواهیم گفت ).


برچسب‌ها: فارسی نوشتاری
+ نوشته شده در  دوشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۸ساعت 22:19  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |