سیان - جرقویه اصفهان
سيان - جرقويه اصفهان
موضوع انتساب معبد سیاهگل به دوره ساسانی و آتشکده بودن آن نادرست است. چه در واقع با توجه به چهار دره بودن (چارتاقی بودن) و گنبدی شکل بودن آن باید معبدی میترایی از عهد اشکانیان میثره پرست بوده باشد. برای همین است که نام پادشاهان بزرگی از ایشان میثره دات است یعنی "مخلوق میثره"(مهر داد). لذا نام سیاهگل بی شک از تلخیص نام مرکب عیلامی سیان کوک-ال یعنی معبد خدا برگرفته شده است. نام مشابه سياهگل در سمت شمال یعنی سیاهکل ربطی با آن ندارد چه جزء سیاه در ترکیب نام سیاهکل به وجود آشکار است. براین اساس جزء دوم را می توان مرکب گیل (سرزمین پردرخت و جنگل) گرفت. یعنی سیاهکل میشود همان شهرجنگل سیاه باستانی یا تمیشه (= تم بیشه). نام های کهن کل منطقه یعنی گیلان و ورنه هم به معنی سرزمین جنگلی هستند. جالب است خود کلمهً جنگل را در زبان فارسی به سادگی میتوان مرکب از کلمات پهلوی جین (جا) و گیل (منسوب به درختان) گرفت. بنابراين از شهر تمیشه در آن بیت شعر شاهنامه که به همراه آمل سخن می راند، می تواند اشاره به سیاهکل گیلان باشد:زآمل گذر سوی تمیشه کرد نشست اندران نامور بیشه کرد. ولی مفهوم سی کل یعنی قلعه صخره ای و سنگی .برای این شهر مناسبتر است. اما در نام سیاهگل کاربرد عنوان عیلامی معبد برای آن هم نشان از تقدم این معبد بر عهد ساسانی دارد. در وبلاگهای "حق و صبر" و "شهر من ایلام" مشخصات این معبد که آتشکده ای از عهد ساسانی تصور شده است؛ چنین قید شده است. دو تصویر از آتشکده سیاهگل ایوان که در این وبلاگها دیده میشوند به وضوح نشانگر چارتاقی میترایی بودن آن است: |
|
