روستای سیان جرقویه از توابع بخش مرکزی شهرستان اصفهان، در 60 کیلومتری غرب اصفهان، 17 کیلومتری قارنه و 55 کیلومتری شهرضا قرار دارد. ارتفاع این روستا از سطح دریا ۱۴۰۰ متر و آب و هوای آن گرم و خشک می‌باشد. مردم روستای سیان جرقویه به زبان فارسی ولایتی سخن می‌گویند و مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری(دوازده امامی) هستند. لازم به ذکر می‌باشد؛ در سال 1385 جمعیت روستای سیان جرقویه 377 نفربه من گزارش شده است. درآمد بیشتر مردم روستا از فعالیت‌های زراعی، دامداری،کارگری ،کارمندی و... تامین می‌شود. گروهی از مردم نیز از طریق صنایع دستی مانند گیوه و قالی و فتیله چراغ نفتی و بافت بند تومبان و کرباس بافی  و فروش نمک از معدن معروف آن(البته در قدیم) و ... امرار معاش می‌کنند. عمده محصولات زراعی این روستا شامل: گندم، جو، پنبه ، هندوانه، کنجد ، شلغم،چغندر ، زردک ،انگور، سنجد، توت، و گیاهان دارویی مانند مجوق (شیرین بیان) و تیک (خارشتر) و کاسه گرگی (بقناق) بوده است. همچنین گوشت، شیر، خامه، ماست، کره محلی و روغن حیوانی از جمله فرآورده‌های دامی روستا می‌باشد. گفتنی است زنان و دختران روستایی ضمن همکاری در فعالیت‌های زراعی به بافت قالی (طرح نجف‌آبادی و نایینی) نیز می‌پرداختند. قالی‌های بافت این روستا در زمره بهترین صنایع دستی استان اصفهان می‌باشند؛ این طور بگویم که قالی های خود نایین در مقابل قالی های سیان ای والا هستند (لنگ می اندازند).
عزاداری ماه محرم،  همراه با نواختن طبل در هنگام غروب آفتاب و برگزاری هیئت عزاداری (تکیه) و زمزمه‌های سحر در روزهای ماه رمضان از جمله مراسم خاص و آیینی مردم روستای سیان جرقویه است؛ همچنین در اعیاد و مناسبت‌های ملی از قبیل عید نوروز و چهارشنبه سوری و شصت وشیشی مراسم ویژه‌ای برگزار می‌گردد. طبل و سنج، نی، دایره و تنبک سازهایی هستند که از آنها در مراسم عروسی و اعیاد ملی استفاده می‌شود و بازی‌های  پل و چفتک، لک لکی lek leki یا خونه بازی، گوبازی،یک قل و دو قل، قایم باشک، بادام بازی و هفت سنگ در میان مردم روستای سیان جرقویه رایج است. پوشاک برخی از مردم روستا لباس‌های خاص محلی می‌باشد. لباس محلی مردان شامل: شلوار مشکی گشاد، پیراهن یقه بوری، نمد، نیم تنه، شال و گیوه است. زنان نیز از کلاه مخمل حاشیه دوزی شده، چارقد، چادر شب، پیراهن راسته، شلوار قردار (نوعی دامن شلواری) یل و گیوه استفاده می‌کنند. در ضمن انگور، کشک، سرکه محلی و انواع قالی عمده‌ترین سوغاتی‌های این روستا محسوب می‌شوند. از غذاهای محلی روستا می‌توان به آش بلغور، حلیم با گندم پوست کنده، آش جو معمولی و ترش و شولی و گوندولی(  (gondooli  ) اشاره نمود. نکته قابل توجه آن که روستای سیان جرقویه با بافت مسکونی متراکم در منطقه‌ای نیمه کوهستانی استقرار یافته است که کوه‌های چهل دختران و خونه غول در جنوب غربی وکوپَنی (koopani) در جنوب ،کوه تنور در جنوب غربی،کوه خونه آخرتها در جنوب نزدیک نیروگاه خورشیدی، تپه قلعه (تله کووک tole kovak  )در غرب روستا واقع شده‌اند. مصالح عمده به کار رفته در واحدهای مسکونی مشتمل بر خشت، گل، سنگ و آجر می‌باشد. سقف خانه‌ها مسطح و در پوشاندن آنها از چوب، سر شاخه‌های درختان و کاهگل و قیرگونی یا ایزوگام استفاده شده است. شکل خانه‌های روستایی از نوع معیشت خانوار روستایی تاثیر پذیرفته است و فضاهای درونی آن شامل: ایوان، حیاط، باغچه، سرویس بهداشتی، انباری،کاهدان، طویله ، راهرو و تعدادی اتاق استراحت و خواب می‌باشد؛ آب آشامیدنی روستا از قنات (در قدیم ) و چشمه مرغاب و هم اکنون از اصفهان تامین می شود . روستا چندین آسیاب از جمله آسیاب امامزاده ، آسیاب گاو ، اسیاب کهنه ای ، آسیاب حاج رضا حاجی محمدزاده ، آسیاب حاج جواد کاوه  داشته است.
بیشتر اجناس مورد نیاز روستا ، در خود روستا تامین می شده است  ولی با این حال تعدادی مغازه برای رفع احتیاجات اهالی در روستا وجود داشته است من جمله مغازه حاج عبدالحسین کاوه ، مغازه خاله خینسا (خیرالنسا) ،مغازه مرحوم آقای نظر علی درستکار ،مغازه آقای عباسعلی زاهدی (یدالله) ، مغازه کربلایی عبدالعلی درستکار ،  مغازه  حاج کرمعلی درستکار،مغازه جناب حسین درستکار (رضا محمد ) ، مغازه آقای فضل الله درستکار   و اخیرا سوپرمارکت حاج خلیل درستکار ، (ممکن است مغازه های دیگری هم از نگارش افتاده باشد) .
امور روستا از بدو تاسیس روستای سیان  به دست سیدمحمد حسن جد بنده(سیدمصطفی محمدزاده) بوده است .  مسئول اداره روستا و زمین های موقوفه روستا که توسط زبیده بیگم خواهر شاه سلطان حسین صفوی وقف گردیده بود، همین شخص بوده است.  پس از مدتی آقای علی جعفر و سپس  آقای بخشعلی درستکار و در پایان جناب آقای علی درستکار (فرزند بخشعلی) کدخدای سیان بودند. و اخیرا از حدود ۳۰ الی ۴۰  سال قبل تا کنون به صورت شورایی روستا اداره گشته است. در سال های اخیر روستای سیان ، علاوه بر شوراها توسط دهیار نیز اداره می شود، در حال حاضر دهیارمحترم روستا آقای مهدی احمدی می باشد.
حمام عمومی روستا توسط شخص خاصی به نام حمومی اداره می شد که مخارج آن سالیانه از مردم  اخذ می شد.
 عبور رودخانه (لانمک) از غرب روستا آب و هوایی خوش و چشم اندازهای طبیعی زیبایی به وجود آورده است؛ چنان که طرف غرب حاشیه رودخانه تله کووک و میدان فوتبال قرار گرفته است که در زیبایی عمومی روستا تاثیر بسزایی گذاشته است. از آثار تاریخی روستا می‌توان به قلعه قدیمی آخر روستای سیان جرقویه با قریب به 500 سال قدمت اشاره کرد که امروزه به صورت نیمه مخروبه در آمده است؛ اما با بهسازی و بهره‌برداری مناسب می‌توان این بنا را به یک جاذبه تاریخی تبدیل نمود. حمام، مسجد قدیمی (مسجد ماسی) ، مسجد خلیل خان( مسجد حموم)، سید ابوتراب و خانه‌های قدیمی روستا از دیگر جاذبه‌های تاریخی و مذهبی این روستا می باشند که پیشینه تاریخی روستا را به نمایش می‌گذارند. گردشگاه طبیعی و حفاظت شده کلاه قاضی در حداکثر20 کیلومتری روستای سیان جرقویه از ییلاقات و تفرجگاه‌های منطقه محسوب می‌گردد که با وسعتی برابر ۴۷۱۴۲ هکتار دارای کوه‌ها، دشت‌ها و تپه ماهورهای متعددی است که مهم‌ترین آنها سنگاب قطاری ، لاشتر، لادقو زنگاری، دم زرد، دربند، تپه خرگوشی(tole khargooshi) ، لافرخ  و چاسنگی و کوه خانه کفتار و کوه معروف به عبدالله خان گنج ابادی می‌باشد؛ هم چنین پوشش گیاهی منطقه شامل: درمنه، گون، بادام وحشی، تنگرس، انجیر وحشی ، اشک  و گونه‌های مختلف دارویی است. حیاط وحش این منطقه را نیز پستاندارانی چون: قوچ و میش، آهو، کل و بز، پلنگ(کمیاب)، گربه وحشی، روباه معمولی، کفتار، شغال(فراوان) و پرندگانی مانند سارگپه، عقاب طلایی، قرقی، بالابان، شاهین، دلیجه، لیل، جغد، کبک، تیهو، باقرقره ،انواع چکچک و … تشکیل می‌دهند. برای دیدار از این منطقه هر ساله گردشگران و مسافران بسیاری به صورت گذری و مناسبتی ( شصت و شیشی) به این روستا مسافرت می‌کنند. علاوه بر آن چشمه سارهای متعدد پیرامون روستا از جمله چشمه‌ مرغاب به گفته پدربنده حاج سید حسن محمدزاده  از جاذبه‌های طبیعی روستا به شمار می رفته است ، نام دیگر چشمه مرغاب شاچشمه یا شاه چشمه می باشد. به طوری که نام روستا تاثیر پذیر از همین چشمه بوده است . در حاشیه این چشمه‌، تفرجگاه‌های زیبایی وجود دارد که در ایام مختلف سال پذیرای گردشگران زیادی می‌باشد. دریاچه سیان نزدیک مزرعه عباس آباد در فاصله 2 کیلومتری روستای سیان جرقویه قرار دارد و از جاذبه‌های آبی مهم روستا می‌باشد که موجبات رشد و رواج ورزش‌های آبی  مانند شنا در این منطقه را فراهم آورده است. پیست اسکی تله کووک یا tole koovak نیز در 500 متری روستا واقع شده است که در فصل زمستان گردشگران، کوهنوردان و اسکی بازان بسیاری را به سوی خود جذب می‌کند.به این پیست اسکی سال گذشته تعداد زیادی گردشگرمراجعه کرده و از آن استفاده کردند. معدن نمک روستا در 3 کیلومتری شمال روستا قرار دارد . صحرا زنگیچی ، تورنی  ( tor ney  )،علی بادچی ، چا کره چی  ،لا بالا ، صحرا لانمک ازمزارع سیان هستند . مزارع اطراف سیان عبارت اند از مزرعه عباس آباد  ، چاه جناب حیدر محمد رجبعلی ، مزرعه کوهک Koohak    و مزرعه وحش  . در مورد روستاهای همسایه سیان جرقویه باید عرض شود که این روستا ها  و شهرها عبارت اند از روستای محترم گنج آباد جرقویه ،روستای محترم آذرخواران و حسین آباد و از طرف جنوب غربی شهر ینگ آباد و از سمت شمال روستای خرم و خورچان و از سمت شمال شرقی روستای فیض آباد و شریف آباد و از سمت شمال غربی با روستا های شاه کرم و برسیان و از سمت غرب با روستای قارنه و از طرف شمال به شهر محمدآباد.
راه های دسترسی به این روستا از طرف شهراصفهان سراه گنج آباد، سراه محمد‌آباد و خورچان و شاه کرم و از ینگ آباد و حسین آباد  با جاده آسفالت و خاکی میسر می‌باشد.
تهیه کننده سیدمصطفی محمدزاده


برچسب‌ها: جرقویه ای
+ نوشته شده در  یکشنبه ۲ دی ۱۳۹۷ساعت 16:31  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |