در اینجا به معرفی نخل و تاریخچه نخل گردانی در روستای حسین آباد میپردازیم

نخل حجله مانندی است که از چوب میسازند و آنرا با پارچه های رنگارنگ و آیینه و چراغ و زنگ زینت میدهند
تاریخ نخل به ایران باستان بر میگردد که سه نظریه در مورد ان بیان شده است
1-حرکت نخل آیینی ویژه مربوط به سوگ سیاوش در ایران باستان بوده است
2-در زمان ساسانیان وقتی خسروپرویز به دست شیرویه کشته شد ایرانیان تابوت بزرگ و زینت داده ای برای وی ساختند
3-نخل در بعضی فرهنگها نماد تابوت زمان حضرت موسی است که قوم موسی به آن صندوق عهد میگفتند و آنرا وسیله پیروزی میدانستند
اما در زمان دولت صفویه و با اعلام رسمی مذهب شعیه در ایران شیعیان از این نخل در سوگ امام حسین (ع) استفاده کردند که دلیل استفاده از ان نیز چهار نظریه  بیان شده است
1-نخل به خیام امام حسین (ع) اشاره دارد و می خواهد خاطره خیمه های حرم آن امام را در کربلا تجسم کند
2-نخل یادآور گهواره جوانان اهل بهشت یعنی امام حسن(ع) و امام حسین(ع) میباشد
3-چون بدن مطهر سالار شهیدان کربلا بدون تشیع به خاک سپرده شد شیعیان همه ساله به جبران آن نماد تابوت امام را تشیع می کنند
4-نخل نماد از کجاوه شترانی است که اهل حرم را به اسارت به شام برده اند..
با توجه به مستنداتی که در حسین آباد وجود دارد گزینه چهارم دلیل عزاداری حسین ابادیان با نخل بوده است
چرا که مراسم نخل گردانی در بعد از ظهر عاشورا در حسینیه انجام میگرفته..
همچنین حسینیه حسین اباد داری هیجده علم بوده که نماد هیجده سر از اقیله بنی هاشم بوده که به شام برده شد و این علم ها طبق رسوم حسین ابادیان در بعد از ظهر عاشورا میباست در پشت نخل حرکت میکردند..
همچنین کسانی که نخل را حرکت میداند با ذکر (کربلا یا کربلا) میبایستی علاوه بر اینکه به جلو حرکت میکنند بصورت هماهنگ یک قدم به سمت چپ و یک قدم به سمت راست بردارند تا نخل شکل حرکت کجاوه به خود گیرد و صدای زنگهای نخل شنیده شود..
دلیل دیگر بستن دو نوع زنگوله به نخل بوده است که به زنگهای بزرگ کوس و به زنگهای کوچکتر گَربوگِه گفته میشد و این زنگها صدای شبیه حرکت کاروان به وجود می آورد...
البته در جلوی نخل آیینه بزرگی به همراه دو شمشیر تعبیه میشد که این خود نشانگر ان است که این رسم از ایرانیان باستان به ارث رسیده است.....
در حسین آباد یک نخل بزرگ و یک نخل کوچک در حسینیه وجود دارد..
نخل بزرگ دارای شش پایه میباشد که هر پایه منتسب به یک طایفه بوده است و در حقیقت بانیان نخل بوده اند که این مهم را از اجداد خود به ارث برده بوده اند
مهم از آن نظر که داشتن پایه نخل از نظر مذهبی و فرهنگی و تمدن برای هر طایفه افتخار بزرگی محسوب میشده و برای انکه بگویند فلان طایفه ریشه دار و داری ارج و قرب  است به اصطلاح میگفتند؛ فلان طایفه پایه نخل دارد..
در بعد از ظهر عاشورا از هر طایفه دو نماینده به حسینیه می امدند و مراسم نخل گردانی  و چرخش نخل را انجام میدادند..
البته مراسم چرخش نخل که نحوه ان را در ادامه توضیح میدهیم قریب به هفتادسال است که دیگر در حسین اباد انجام نمیپذیرد
نحوه سوگواری با نخل به این ترتیب بوده است که دوازده نفر منتخب طوایف نخل بزرگ را بلند میکردند و با ذکر کربلا یا کربلا و حرکت به چپ و راست به وسط حسینیه می امدند جماعت سوگواران به چهاردسته تقسیم میشدند یک سمت بانوان می ایستادند و مردان دو گروه در سکوهای حسینیه مستقر میشدند و گروهی با لباسهای سبز و مشکی به همراه هیجده علم نماد سرهای شهدا در پشت نخل حرکت میکردند و با صدای کم نوای کربلا یا کربلا میگفتند..
و دو گروه مردان که در سکوها مستقر بودند به پا خواسته و مرثیه آوخ را با صدای بلند میخواندند به این ترتیب که یک مصرع یا فرد شعر را گروه سمت چپ و جواب مصرع را گروه سمت راست میگفتند و در پایان هر بیت هر دو گروه این فرد را میخواندند
آوخ که از بیداد دون
گشتند  اسیر آل علی
وقتی شور به اوج خود میرسید مراسم چرخش نخل آغاز میشد به این صورت که یک نفر که دارای مهارت و تبحر خاص و قوی جثه بود یکی از پایه های جلوی نخل را به صورت ثابت نگه میداشت همه حسینیه ندای یا حسین سر میدادند و نخل گردانها به سرعت حول ان پایه ثابت میچرخیدند و نفر ثابت ضمن برقراری تعادل نخل بر روی پاشنه گیوه میچرخید
پیرمردها نقل میکنند هنگام چرخش نخل چنان شوری حسینیه فرا میگرفت که صدای فریاد و شیون زنان و مردان از بیرون حسینیه شنیده میشد. مردم حسین اباد ارادت خاصی به نخل داشتند و مراسمی تحت عنوان عشور شیرخوارگان داشتند البته  املایی کلمه را نمیدانم درست نوشته ام یا نه و معنای عشور را هم نتوانستم پیدا کنم ولی رسم این بود که کودکان شیرخوار را در زیر نخل قرار میداندتا هم حسینی شوند و هم بیمه حضرت ابوالفضل گردند و از بلاها ایمن گردند لازم به ذکر است برابر نقل قول ها بوده اند کودکان بیمارانی در حسین اباد که بواسطه نخل شفا؛ گرفته اند
از پایه نخل گیران معروف میتوان به حج صفرعلی و حسین حاج نقدعلی اشاره کرد همچنین جا دارد یادی کنیم از مرحوم اسد حاجیان پدر گرامی مرحوم حاج حسین حاجیان که ارادت و مهارت خاصی در بستن نخل داشتند و سالها این وظیفه مهم را انجام میدادند همچنین نقل است به علت نبود امنیت این عزیز در دهه محرم شبها در کنار نخل ها میخوابید و از انها نگهداری میکرد مراسم نخل گردانی هنوز در حسینیه حسین اباد و بعضا در مسجد مرحوم حاج محمدعلی صورت میپذیرد ولی همانگونه که گفتیم مراسم چرخش نخل و حرکت علمها قریب به هفتاد سال است که دیگر اجرا نمی شود
نخل بزرگ که میراث چهارصد ساله حسین ابادیان است هنوز در حسینیه مرکزی حسین اباد موجود است...
همچنین جا دارد عرض قدردانی داشته باشیم از اکبر حج رضا که بعد از مرحوم اسد وظیفه بستن نخلها را عهده دار شده اند...
خدواند همه کسانی که زیر این نخلها  عزاداری کردند را با سالار شهید دشت کربلا محشور فرماید...انشاالله


برچسب‌ها: جرقویه ای
+ نوشته شده در  دوشنبه ۳ آبان ۱۳۹۵ساعت 22:28  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |