مراحل و گام­های ارزشیابی کیفی توصیفی:

۱)   اهداف و انتظارات آموزشی

۲)   جمع آوری اطلاعات

۳)   تحلیل، تفسیر داوری و قضاوت

۴)   تصمیم­گیری

۵)   بازخورد

آموزگار اطلاعات مربوط به فرآیند یاددهی یادگیری فراگیران را در پوشه کار دانش­آموزان گردآوری می­نماید. بهتر است، پوشه کار به صورت لایه­ای تهیه گردد و در هر لایه در طول هر ماه یک نمونه از فعالیت دانش­آموز قرار می­گیرد.

جهت ثبت مشاهدات، در صورتی که ابزار مناسب دیگری وجود نداشت، از فهرست وارسی (چک لیست)، مقیاس درجه­بندی و رویدادنگاری (واقعه­نگاری) استفاده می­شود.

استفاده از این ابزار به صورت محدود و به نحوی انجام گیرد که مانع فرایند تدریس و فعالیت یاددهی و یاگیری و تعامل چند سویه میان فراگیران و آموزگار نگردد.

(وجود نمونه­هایی از این ابزار در پوشه­ی کار آموزگار کافی است.)

پوشه کار در هر ماه یک بار به دانش­آموزان و هر سه ماه یک بار به والدین دانش­آموزان، جهت سنجش عملکرد دانش­آموز به آنها ارائه و نشان داده شود. در پایان نوبت دوم دانش­آموزانی که قبول شده­اند، باید پوشه کار خود را توسط والدین خود دریافت کنند.

دانش­آموزانی که (نیاز به تلاش) دارند در شهریور ماه چه قبول شوند یا نشوند پوشه کار خود را دریافت خواهند کرد.

نکته: در باز خورد دادن به دانش­آموزان نقاط قوت فراگیران بزرگ نمایی و تأکید شده و خطاهای آنان با احتیاط ذکر شود و رهنمود مناسب (راهکار عملی برای رفع مشکل) نیز داده شود.

در ارائه­ی بازخورد در هیچ درسی از مقیاس رتبه­ای (خ ـ خ ـ خ ـ ق ـ ن) استفاده نشود و تنها بازخورد توصیفی به کار رود.

 اصول حاکم بر ارزشیابی پیشرفت تحصیلی

به منظور نظام بخشی به فعالیت­های ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانش­آموزان و با توجه به رویکردها و نگرش­های نوین در تعلیم و تربیت، اصول زیر تحت عنوان «اصول حاکم بر ارزشیابی پیشرفت تحصیلی» تعیین می­شود:

۱. جدایی ناپذیی ارزشیابی از فرایند یاددهی ـ یادگیری

ارزشیابی دانش­آموزان باید به عنوان بخش جدایی ناپذیر فرآیند یاددهی ـ یادگیری و نه به عنوان نقطه پایانی آن تلقی شود.

۲. استفاده از نتایج ارزشیابی در بهبود فرایند یاددهی ـ یادگیری و اصلاح برنامه و روش­ها

هدف غایی ارزشیابی، اصلاح و بهبود فرآیند یاددهی ـ یادگیری است و نتایج ارزشیابی­ها باید در اصلاح برنامه­ها و روش­ها مورد استفاده قرار گیرد.

۳. هماهنگی میان هدف­ها، محتوا، روش­های یاددهی ـ یادگیری و فرایند ارزشیابی

در ارزشیابی باید تناسب و هماهنگی بین هدف­ها، محتوا و روش­های یاددهی ـ یادگیری مربوط به هر درس مورد توجه قرار گیرد.

۴. توجه به آمادگی دانش­آموزان

در طراحی و اجرای انواع برنامه­های ارزشیابی باید به آمادگی­های جسمی، عقلی ، عاطفی و روانی دانش­آموزان توجه شود.

۵. توجه به رشد همه جانبه دانش­آموزان

در ارزشیابی باید به جنبه­های مختلف رشد بدنی، عقلی، عاطفی، اجتماعی، اخلاقی و حرکتی دانش­آموزان توجه شود.

۶. توجه همه جانبه به دانش­ها، نگرش­ها و مهارتها

در ارزشیابی، متناسب با محتوای آموزش و پرورش باید به حیطه دانش­ها، نگرش­ها و مهارت­های دانش­آموزان توجه شود.

۷. توجه به ارزشیابی دانش­آموز از یادگیری­های خود (خود ارزشیابی)

در ارزشیابی باید شرایطی فراهم شود که دانش­آموز نیز بتواند از یادگیری­ها و عملکردهای خود و دیگر دانش­آموزان توجه شود.

۸. ارزشیابی از فعالیت­های گروهی

در نظام ارزشیابی، علاوه بر ارزشیابی فردی، باید از فعالیتهای گروهی نیز ارزشیابی به عمل آید.

۹. توجه به فرآیندهای فکری منتهی به تولید پاسخ

در ارزشیابی باید علاوه بر پاسخ نهایی،  به فرآیندی که منجر به تولید پاسخ شده است توجه کرد.

۱۰. تأکید بر نوآوری و خلاقیت

در ارزشیابی باید با تأکید بر روش حل مسأله، زمینه رشد و شکوفایی دانش­آموزان را فراهم کرد.

۱۱. تنوع روش­ها و ابزارهای اندازه­گیری و سنجش پیشرفت تحصیلی

با توجه به اهداف، ماهیت و نوع مواد ارزشیابی، از انواع مختلف روش­ها و ابزارهای ارزشیابی (مانند پرسشهای شفاهی، آزمون­های عملی، انواع پرسشهای عینی و انشایی، روش­های مشاهده رفتار ، پوشه­های مجموعه کار، ارایه مقالات و طرح­ها، گزارش­ مربوط به فعالیت­های تحقیقاتی، ارزشیابی عملکردی، ارزشیابی مستمر، انواع دست ساخته­ها، روش خودسنجی و ...)

۱۲. استفاده از انواع ارزشیابی

در فرایند یاددهی ـ یادگیری لازم است با توجه به هدف­ها، محتوا و روش­های تدریس از انواع ارزشیابی­ها (از قبیل تشخیصی، تکوینی و ...) استفاده شود.

۱۳. استقلال مدرسه و معلم در فرآیند ارزشیابی

در فرایند ارزشیابی باید استقلال مدرسه و معلم در چارچوب سیاستهای کلی آموزش و پرورش حفظ شود.

۱۴. اصل رعایت قواعد اخلاقی و انسانی در ارزشیابی

به موجب این اصل، ارزشیابی باید به گونه­ای ساماندهی و اجرا شود که موجب خدشه­دار شدن حقوق، تعاملات انسانی، اعتماد به نفس و سلامت روانی دانش­آموز یا معلم نگردد.

۱۵. اصل توجه به تفاوت­های فردی

در انجام ارزشیابی پیشرفت تحصیلی می­بایست به تفاوت­های فردی دانش­آموزان توجه می­شود.

۱۶. ضرورت هماهنگی در تحقق اصول ارزشیابی

در به کارگیری اصول فوق­الذکر باید میان سازمان­ها، مراکز ، ادارات، واحدها و سایر بخش­های مسئول ارزشیابی در مورد روش­ها، ابزارها، معیارها و برنامه­های اندازه­گیری و سنجش پیشرفت تحصیلی دانش­آموزان، تعهد و هماهنگی کامل وجود داشته باشد.

+ نوشته شده در  یکشنبه ۳۰ خرداد ۱۳۹۵ساعت 18:11  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |