نخل در لغت به معنی درخت خرما است.و در اصطلاح حجله مانندی است که از چوب میسازند و وسط آن را با شال های مختلف تزئین می کنند. روز عاشورا این نخل ها به شکل نمادین به عنوان تابوت امام حسین (ع) توسط مردم حمل می شوند. در روایات ذکر شده که امام حسین (ع) را روی شاخه های درخت خرما گذاشته و به محل دفنش بردند و شاید این کار مهمترین دلیل برای نامیدن نخل باشد.
البته این کار در بین ایرانیان سابقه طولانی دارد و مراسم تشیع جنازه نمادین مدت ها در ایران باستان مرسوم بوده است
در شهرهای مختلف استان نحو اجرا و نوع تزئین و تعداد نخل ها فرق می کند.شکل ظاهری نخل ها به صورت یک جناغ قوسی شکل است.برخی نخل ها بیش از یک تن وزن دارد. بستن نخل ها با مهار تمامی چوب های نخل با مهارت خاصی توسط نخل بند انجام می شود
آیین های نخل گردانی در روز عاشورا از بارزترین نمادها و نشانه های مراسم عزاداری ماه محرم است. مردم ارادت خاص به ائمه اطهار و به ویژه حضرت اباعبدالله الحسین (ع) دارند وهمه ساله مراسم عزاداری آن حضرت را با جلال و شکوه خاص، از چند روز قبل از محرم، شروع و تا دوازدهم محرم ادامه می دهند.اوج مراسم عزاداری امام حسین (ع) در ظهر روز دهم محرم می باشد که مردم با ابراز پرشورترین و پاکترین احساسات خود ، در ماتم سرور و سالار شهیدان و هفتاد و دو تن یاران باوفای شان ، بر سر وسینه می زنند، مردم عزادار که از روزها قبل، با پوشیدن لباس سیاه به استقبال عزای سومین امام خود می روند، در روز عاشورا با تزئین تابوت واره ای مشهور به نخل، و بر دوش گرفتن و حمل آن، یاد شهدای کربلا را زنده نگه می دارند. مراسم محرم از روز اول محرم تا دوازدهم محرم ادامه دارد و همه روزه در سه نوبت صبح، عصر و شب مراسم عزاداری بر پاست. دستجات عزاداری هیات به صورت متقابل همچون یک سنت دید و بازدید همراه است،لذا هیات شهر دارای یک ساختار اجتماعی است و امروز نیز فرزندان به تبعیت از پدران خود، خود را وابسته به یکی از هیات می دانند.
اوج مراسم عزاداری ایام محرم از هشتم محرم شروع شده که با مراسم عصر تاسوعا و علی الخصوص ظهر و عصر عاشورا به اوج خود می رسد. در گذشته مراسم آذین بندی و آماده کردن نخل ها برای ایام عزاداری ماه محرم با یک فرا خوان، بسیج همگانی اهل محل و یا آبادی صورت می گرفت رسم سنتی براین شکل بود که وقتی می خواستند نخل ها را برای انجام مراسم محرم و عاشورای حسینی آماده کنند، آیین هایی برای گردآوری کمک های گوناگون از مردم انجام می شد و مردم نیز از یک تکه ریسمان گرفته تا پارچه های الوان، آیینه ها، خنجرها و دیگر زیورآلات را برای آذین بندی هر چه باشکوه تر نخل به خادمین هیات تحویل میدادند. حتی در برخی موارد درختانی به این منظور وقف شده که تا زمان کهن سالی درخت از چوب آن برای مرمت نخل استفاده شود.حتی موقوفاتی صرفا برای تعمیر و نوسازی ریسمان مهار نخل در دوران گذشته توسط مردم دیندار منطقه وقف شده است.
مردم و عزادران هر کدام از عناصر به کاربرده شده در نخل را نمادی از یک حادثه و متعلق به شخص خاصی در حادثه کربلا می دانند.نخل به عنوان تابوت سید الشهداء و سیاه پوش کردن به عنوان پارچه سیاه روی جنازه، شمشمیر و نیزه ها و علامت تیر و نیزه های وارد شده بر بدن امام حسین (ع) و گلدسته سرو بر فراز نخل به عنوان قد وقامت علی اکبر (ع)، علم هایی که بر نخل بسته می شود به عنوان علمدار امام حسین (ع) پارچه های زینتی که بر نخل می بندند به عنوان حجله حضرت قاسم (ع)، عزادارانی که نخل را برمی دارند به عنوان تشیع کنندگان و برای مردم شناخته شده است.
قربانی کردن گوسفند، دود کردن اسفند، سینه زنی، نوحه خوانی و... از آیین های جنبی این مراسم بزرگ و سنتی است.نخلها در طول مدت سال در مقابل یا داخل حسینیه ها نگهداری می شوند.در اجرای این مراسم باشکوه تقسیم کار جالبی وجود دارد که در برخی روستاهای شهرستان این سنت هنوز به دقت انجام می شود به گونه ای که بلند کردن هر پایه ی نخل برای طایفه ی خاصی بوده و کسی حق سرپیچی از آن موازین را ندارد و معمولا این حق موروثی است.
