شیمیدانی که در قرن نوزدهم در کشف پدیدههای مهم شیمی نقش بسزایی ایفا کردهاند
داوی :
در سال 1800 با استفاده از سیل ولتا ، پدیده الکترولیز را کشف و با
ارائه نظریه الکترو شیمیایی خود خاصیت الکتریکی مواد و ماهیت پیوند شیمیایی را که
بر اساس نظریه اتمی دالتون معین شده بود مشخص کرد و با الکترولیز قلیایی ، فلزات
قلیایی را تهیه کرد که سود و پتاس عنصر نیستند بلکه سدیم و پتاسیم جزو عنصرها بوده
، سود و پتاس موادی مرکباند.
دالتون :
قانون نسبتهای چندتایی را کشف کرد. در سال 1807 نظریه اتمی معروف
خود را ارائه داد. با وضع نشانههای شیمیایی برای عناصر و تعیین فرمول شیمیایی برای
ترکیبهای آنها ، جرم نسبی اتمها را معین کرد «تعیین جرم نسبی اتم).
آووگادرو :
در سال 1811 فرضیه مولکولی را درباره گازها بیان کرد.
برسلیوس :
در سال 1813 نشانههای شیمیایی جدید برای عناصر و فرمول نویسی را
در شیمی به سبک امروزی متداول کرد و پدیده ایزومری را کشف کرد.
مندلیف :
بین سالهای 1869 تا 1871 جدول تناوبی عناصر را تنظیم کرد و تحولی
در آموزش شیمی عمومی بوجود آورد.
آرنیوس :
در سال 1888 نظریه معروف تفکیک یونی الکترولیتها را بیان داشت و بر
اساس آن مکانیسم رسانایی الکترولیتی و الکترولیز را روشن ساخت.
ورنر :
در سال 1888 نظریه مهم کوتوردیناسیون را در مورد توجیه چگونگی تشکیل
ترکیبات کمپلکس ارائه داد.
بکرل ، ماری کوری و پیرکوری :
بین سالهای 1896 تا 1898 پدیده رادیواکتیوی
طبیعی و چند عنصر رادیواکتیو را کشف کردند.
پلانک و اینیشتن:
در سالهای 1900 تا 1905 نظریه کوآنتومی تابشهای الکترو
مغناطیسی را برای توجیه نمودار توزیع انرژی تابش جسم سیاه و مشاهدات مربوط به پدیده
فوتوالکتریک ارائه دادند.
رادفورد :
در سال 1911 ضمن شناسایی ماهیت پرتوهای رادیواکتیو و بمباران
ورقههای نازک فلزی توسط ذرات آلفا ، وجود هسته را در درون اتم کشف و مدل منظومه
شمسی ـ مانند را برای ساختار اتم پیشنهاد کرد.
سودی :
در سال 1913 با بررسی روی محصولات حاصل از واپاشی رادیواکتیوی
اورانیم و توریم ، اولین بار پدیده ایزوتوپی را در مورد سرب کشف کرد.
بوهر :
در سال 1913 بر اساس نظریه پلانک و انیشتن ، خطی بودن طیف نشری اتم
هیدروژن و نظریه معروف اتمی خود را درباره ساختمان الکترونی اتم با استفاده از
نظریه رادرفورد ارائه داد.
لویس :
در سال 1916 نظر داد آخرین لایه اتم گازهای بیاثر دارای 8 الکترون و
بسیار پایدار است و عناصر تمایل دارند ضمن شرکت در واکنشهای شیمیایی لایه ظرفیت خود
را به چنین آرایش پایداری برسانند ( قاعده هشتتایی لویس ).
کاسل :
در سال 1916 نظریه پیوند یونی را در مورد تشکیل مواد الکترولیت
پیشنهاد کرد.
لویس و لانگمیر :
در سال 1919 پیوند کووالانسی بین اتمها را کشف کردند.
رادرفورد :
در سال 1919 با بمباران هستهای سبک توسط ذره آلفا اولین واکنش
هستهای مصنوعی را به مرحله اجرا در آورد و وجود پروتون در هسته اتم را کشف
کرد.
سیر گویک و لووری :
در سال 1923 دریافته بودن که پیوند کووالانسی بین اتمها
به طریقی که امروزه «داتیو» نامیده میشود نیز تشکیل میشود و تشخیص داد که ماهیت
پیوند لیگاندها و اتم مرکزی در ترکیبات کمپلکس از این نوع است.
دوپروی :
در سال 1924 خصلت دوگانگی ( موج ـ ذرهای ) را برای الکترون
پیشنهاد کرد.
اولنبک و گوادشمیت :
در سال 1925 با بررسی نتایج آزمایش اشترن گرلاخ درباره
انحراف بخار نقره در میدان مغناطیسی ، بوجود حرکت اسپینی الکترون در اتم پی
بردند.
هایزنبرگ :
در سال 1927 اصل عدم قطعیت را در مورد اندازه گیری دقیق و همزمان
سرعت و مکان الکترون در اتم اعلام کرد.
شرودینگر :
در سال 1926 بر اساس نظریه دوبروی ، اصول مکانیک کوانتومی موجی
اتم و معادله تابع موج الکترون و اوربیتالهای اتمی را به منظور حل مسائل مربوط به
آرایش الکترونی ، انرژی الکترون در ترازهای مختلف انرژی اطراف هسته و تشکیل پیوند
بین اتمها ارائه داد.
هایتلر و لانون :
در سال 1927 نظریه پیوند ظرفیت را براساس مدل موجی اتم
ارائه دادند.
پائولنیگ :
در سال 1931 جهت تطبیق ساختار مولکولهایی که پیوند دوگانه دارند
با خواص آنها ، نظریه رزونانس مولکولی را ارائه داد و مفهوم الکترونگاتیوی اتم را
در شیمی وارد کرد.
مولیکن :
در سال 1932 نظریه اوربیتال مولکولی را درباره چگونگی تشکیل پیوند
کووالانسی بین اتمها بر اساس طول مدل موجی اتم ارائه داد.
چادویک :
در سال 1932 از طریق انجام واکنش های هستهای ، وجود نوترون را در
هسته اتم کشف کرد.
قلرو و پترازاک :
در سال 1939 «شکافت» هسته اورانیم 235 را کشف کردند.
بت :
در سال 1938 «گداخت هستهای» بین اتمهای سبکی چون کربن و نیتروژن را
کشف کرد.
سالپتر :
در سال 1952 «گداخت هستهای» بین اتمهای هیدروژن را کشف کرد.
اندرسن و بنبریج :
از طریق واکنشهای هستهای جیوه را به طلا تبدیل
کنند.
ادوارد تلر :
در سال 1952 بمب هیدروژنی را بر اساس گداخت هستههای هیدروژن
ساخت.
