|
فیبر و اثرات آن در تغذیه طیور در دهه گذشته محتوی مواد مغذی، ترکیب و شکل خوارک ها با هدف بهبود مصرف خوراک و تولید مورد توجه قرار گرفته است. افزایش در غلضت مواد مغذی و قابلیت هضم آنها و کوچک کردن اندازه قطعات خوراک از جمله کارهایی بوده که تابحال انجام گرفته است. از نتایج این کارها کاهش محتوی فیبر خام خوراک و تغییر در ساختار و شکل خوراک ها میباشد. این تغییرات، رشد، توسعه و عملکرد بخشهای مختلف دستگاه گوارش مثل سنگدان را تحت تأثیر قرار میدهد. فیبر خوراک بعنوان منبع رقیق کننده خوراک که مصرف اختیاری و قابلیت هضم خوراک را تحت تأثیر قرار میدهد شناخته شده است. جیره های مرسوم امروزه حاوی کمتر از 3 درصد فیبر خام هستند. اگرچه در سالهای اخیر بر اساس تحقیقات صورت گرفته افزودن مقادیر کمی از منابع مختلف فیبر، رشد و توسعه دستگاه گوارش را بهبود داده و ترشح اسید کلریک، اسیدهای صفراوی و آنزیم ها را افزایش داده است . این تغییرات ممکن است منجر به بهبود قابلیت هضم مواد مغذی، بازدهی رشد، سلامت مجرای گوارشی شود. همچنین بسته به مقدار و نوع فیبر خوراک و ترکیب جیره، ترکیب میکروفلور در قسمت انتهایی دستگاه گوارش تحت تأثیر قرارمیگیرد. فیبر جیره شامل پلیمرهای بسیار متفاوتی از نظر خواص فیزیکوشیمیایی است. منبع فیبر در جیره منجر به رقیق شدن جیره، تغییر در ویسکوزیته جیره، ظرفیت تخمیری، تبادل یونی و ظرفیت آبگیری در طول دستگاه گوارش میشود. تفاوت در ساختار و خصوصیات منابع فیبر بر روی نرخ عبور، اسیدیته مواد هضمی و تولید اسیدهای چرب فرار در بخشهای مختلف دستگاه گوارش تأثیرگذار است. در نتیجه اثر فیبر خوراک بر خوراک مصرفی، اندازه بخشهای دستگاه گوارش، حرکات دستگاه گوارش، تولید آنزیمها، رشد میکروبی و حتی رفتارهای پرنده میتواند متأثر از منبع فیبر قرار گیرد. همچنین اثر فیبر بر فیزیولوژی و تولید به مقدار و منبع فیبر، ترکیب جیره پایه، ساختار فیزیکی منبع فیبر، شکل خوراک و نوع و سن پرنده بستگی دارد. در شرایط تغذیه عملی، اندازه ذرات و قابلیت انحلال بخش فیبری در دستگاه گوارش و درجه لیگنینه شدن، خصوصیات کلیدی در تولید پرنده دارد که بدلیل اثرات آنها بر نرخ عبور در بخشهای بالایی دستگاه گوارش و قابلیت تخمیر در قسمت انتهایی دستگاه گوارش میباشد. بیشترین تحقیقات در زمینه اثرات فیبر، تحقیق بر روی تأثیر فیبر بر نرخ عبور خوراک و اندازه و توسعه قسمتهای مختلف دستگاه گوارش، ترشح اسید کلریک، نمکهای صفراوی، آنزیمهای هضمی، قابلیت هضم مواد مغذی، خوراک مصرفی و بازدهی رشد، سلامت روده، رفتار پرنده و رشد میکروبی بوده است. پرندگان به سرعت با تغییر طول دستگاه گوارش و وزن بخش های آن و نرخ عبور در طول دستگاه گوارش به تغییر در محتوی فیبر جیره پاسخ میدهند. افزایش محتوی فیبر غیر قابل حل باعث کاهش طول روده کوچک ، افزایش در وزن سنگدان میشود. متأسفانه اغلب این تغییرات منجر به کاهش وزن لاشه میشود. این موضوع پذیرفته شده است که فیبر جیره، باعث افزایش سرعت عبور در مجرای گوارشی میشود. طیور به مقدار مشخصی از فیبر برای رشد و توسعه دستگاه گوارش نیاز دارند. فیبر جیره بسته به نوع و مقدار از راههای مختلفی باعث رشد و توسعه دستگاه گوارش میشود. در واقع جیره های با فیبر بالا، باعث انبساط دیواره دستگاه گوارشی و افزایش حجم آن میشود. فیبر جیره نه تنها بر اساس نوع، بلکه بر اساس اندازه قطعات نیز روی توسعه دستگاه گوارش نقش دارد. جیمنز مورنو گزارش کرد که تأثیر فیبر جیره بر وزن نسبی کل دستگاه گوارش با افزودن تفاله چغندر قند از پوسته یولاف بیشتر بود که احتمالا بدلیل بیشتر بودن ظرفیت نگهداری آب بوسیله پکتین موجود در تفاله چغندر است. این گروه اثر افزودن 5 درصد تفاله چغندر قند یا پوست یولاف در جیره در جوجه های گوشتی 1 تا 36 روز بر وزن خالی و محتوای مواد گوارشی سنگدان و نسبت فیبر در محتوای گوارشی را بررسی کردند آنها گزارش کردند که افزودن فیبر، بطور معنی داری وزن نسبی و محتوی سنگدان را افزایش و اسیدیته آن را کاهش داد. علاوه بر این نسبت NDF، ADF، و لیگنین در محتوی مواد هضمی سنگدان (بر اساس ماده خشک)، با افزودن پوست یولاف افزایش داشت ولی با افزودن تفاله چغندر قند این اثر مشاهده نشد. این مشاهده پیشنهاد میکند که بخش فیبری در پوست یولاف نسبت به بخشهای دیگر آن، مدت زمان بیشتری در سنگدان باقی میماند. در مطالعه دیگری جیمنز مورنو و همکاران، اثر افزودن 3% درصد سلولز میکروکریستالین، پوست یولاف یا تفاله چغند قند بر جوجه های گوشتی 1 تا 21 روزه انجام شد. محققان به این نتیجه رسیدند که افزودن سلولز اثر کمی بر توسعه سنگدان و بازده رشد داشت که احتمالا بدلیل فقدان ساختار فیزیکی آن بوده است. آسیاب کردن درشت پوست یولاف و تفاله چغندر قند، وزن نسبی سنگدان را افزایش داد ولی بازدهی رشد جوجه های گوشتی را در مقایسه با آسیاب ریز(پودر نرم) تغییر نداد. افزودن پوست یولاف، در مقایسه با تفاله چغندر قند، ADG را در پرنده ها افزایش داد که احتمالا بدلیل مصرف خوراک بیشتر با پوست یولاف بود. اسویهوس و نیر و همکاران پیشنهاد کردند که جهت تحریک توسعه سنگدان، قطعات خوراک باید بزرگتر از 1 میلیمتر باشد. این پیشنهاد همسو با مشاهداتی بود که در آنها خواص فیبر هنگامی که از قطعات میکروکریستالین سلولز بعنوان منبع فیبر در جیره استفاده شد، کم شده بود.
نسبت ارتفاع پرزها به عمق غده کریپت، معیار مناسبی جهت تخمین ظرفیت هضمی روده کوچک میباشد. اثرات افزودن فیبر در جیره بر ریخت شناسی اپیتلیال و بازیافت سلولی در دستگاه گوارش بصورت دقیق بررسی نشده است. عواملی مثل نوع فیبر( ویسکوز و غیر ویسکوز)، سطح فیبر و سن پرنده و ترکیب جیره پایه بر پاسخ موکوس اپیتلیوم به فیبر جیره موثر هستند. ایجی و همکاران(43) غدد کریپت عمیقتری را در ژوژنوم و ایلئوم جوجههای گوشتی 28 روزه هنگامی که با جیرههای با فیبر بسیار ویسکوز(صمغ زانتان) تغذیه شده بودند را مشاهده کردند. بارهو و همکاران گزارش کردند که در 42 روزگی، جوجه های گوشتی که جیرههای حاوی 2.5% لیگنین بودند در مقایسه با گروه 1.5% ارتفاع پرزهای کمتری داشتند. در مقابل جیمنز مورنو و همکاران، بهبودی را در نسبت ارتفاع پرز به عمق غدد کریپت در جوجههای گوشتی 15 روزه با افزودن 2.5% پوست نخود مشاهده کردند. اگرچه افزایش تا 7.5% اثر مثبتی بر این نسبت داشت(جدول 3).
فیبر جیره ای، ترشحات دستگاه گوارش و قابلیت هضم مواد مغذی اثرات افزایش مقدار فیبر در جیره بر ترشح آنزیم و قابلیت هضم مواد مغذی در طیور هنوز مورد بحث است. فیبر جیره اثر سایشی بر دیواره روده دارد و ممکن است منجر به افزایش کنده شدن سلولها و هدر رفت مواد مغذی در دستگاه گوارش شود. در مطالعات برونتنی و انسانی، فیبر جیره باعث کاهش فعالیت آنزیم پانکراس شد. کلوت و رودهات اسکوردگزارش کردند که افزایش در سطح سلولز جریان فیبر خام و آمینواسید را در انتهای ایلئوم جوجههای گوشتی افزایش داد. ترشح اسیدهای صفراوی در جوجههای جوان ممکن است یک فاکتور محدود کننده بر هضم چربی باشد و فیبر جیره ممکن است ترشح اسید صفراوی را کاهش دهد و تشکیل امولسیون چربی را تسهیل کند. هتلند و همکاران گزارش کردند که رقیق سازی 1 به 10 جیره گروه کنترل با پوست یولاف مقدار اسید صفراوی موجود در روده کوچک جوجههای گوشتی را افزایش داد. افزایش در غلظت اسیدهای صفراوی در سنگدان جوجهها افزایش رفلاکس معده را نشان داد که میتواند به استفاده بهتر از مواد مغذی کمک کند. نتیجه گیری افزودن فیبر به جیره های با فیبر کم در جوجه های گوشتی منجر به اثرات مفید بر توسعه قسمتهای مختلف دستگاه گوارش، قابلیت هضم مواد مغذی، سلامت روده و بازده تولیدی میشود. اثرات فیبر بر تولید، بر اساس قابلیت حل و منبع فیبر و خصوصیات فیزیکوشیمیایی آن متفاوت است. ترکیبات ساختاری جیره، مثل فیبر غیر محلول خوراک، عملکرد سنگدان را بهبود میبخشد که فیزیولوژی روده و تولید پرنده را تحت تأثیر قرار میدهد. مقدار فیبر مورد نیاز بسته به خصوصیات منبع فیبر، بخصوص قابلیت حل آن، محتوی لیگنین و اندازه قطعات آن بستگی دارد.در شرایط صنعتی، پرندهها به مقدار حداقل و حد اکثری فیبر جهت بازده مناسب احتیاج دارند، بنابراین جیرهها باید بر اساس حداقل و حداکثر احتیاج به فیبر تنظیم گردند. افزودن تا مقدار 3 درصد فیبر از یک منبع غیر قابل حل مثل پوست یولاف در جیره های مرسوم جوجه های جوان که بر اساس سویا و ذرت تنظیم می شوند، ممکن است توسعه مجرای گوارشی و بازدهی رشد را بهبود بخشد.
+ نوشته شده در یکشنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۲ساعت 22:40 توسط سيد مصطفي محمدزاده
|
|
|
