گزارش اختصاصی سبزپرس از سفر خبرنگاران به پارک ملی قمیشلو اصفهانی که تا حال ندیده اید

نگارنده : اغلب اوقات گزارشات يا مطالبي بي نظير در مورد محيط زيست و حيات وحش كشورمان مي بينيم

بعضي از اين مطالب به حدي قوي و كارشناسانه هستند كه آدم فكر مي كنه نويسنده 50 ساله تو كاره تجزيه

تحليل مسائل محيط زيست هستند اونوقت چه طور مديران مربوطه ما از درك جزئي ترين مسائل مربوطه عاجز

هستند ؟؟؟؟؟؟

گروه محیط طبیعی؛ مونا قاسمیان : اینجا پارک ملی قمیشلو است. در 20 کیلومتری شمال غرب اصفهان. قمیشلو به معنی نی زار است. البته اشتباه نکنید اینجا اکنون دیگر نی زاری وجود ندارد. به جای آن ده ها کوه و تپه و مراتع سر سبز است. می گویند اینجا اولین پارک ملی جهان است. حتی از پارک ملی یلو استون آمریکا با 110 سال قدمت هم قدیمی تر. البته می گویند. آنهم رئیس محیط زیست اصفهان و محیط بانهای پارک.

داستان بر می گردد به حدود 150 سال قبل. وقتی که ظل السلطان پسر بزرگ ناصر الدین شاه نتوانست ولیعهد شود. به همین دلیل به دستور شاه حاکم اصفهان و فارس شد. در همان دوران بود که او قمیشلو را کشف کرد. منطقه وسیعی با حیات وحش بکر. او ابتدا قلعه ای با وسعت 4 هزار و 400 متر مربع در آنجا ساخت. چرا که فراوانی شکار نمی گذاشت این ولیعهد بی تاج و تخت به راحتی از خیر این منطقه بگذرد.

همان زمان ظل السلطان در پارک ملی قمیشلو یک منطقه به وسعت 40 هزار هکتار را منطقه ممنوعه و قرق اختصاصی اعلام کرد. برای همین هم است که می گویند اینجا را می توان به نوعی اولین پارک ملی جهان دانست.

می گویند ظل السلطان با اینکه انسان پول دوستی بود آن زمان موافقت نکرد در ازای دریافت 15 هزار تومان برای چرای دام هم این منطقه را واگذار کند.

منطقه ای که حتی در ظهر روزهای تابستانی هم هوای آن خنک است. برای همین زمستان های سردی دارد. تا حدی که به منفی 20 درجه هم می رسد.

البته پارک ملی در دل پناهگاه حیات وحش قرار دارد. منطقه ای به وسعت 115 هزار هکتار.

ماهرترین شکارچی های غیر مجاز در قمیشلو

خود اصفهانی ها معتقدند میراث فرهنگی این شهر شاید جای اندکی را برای نمایش میراث طبیعی این شهر باقی گذاشته است. میراث طبیعی که از زمان پسر ناصر الدین شاه در سراشیبی سقوط قرار گرفته است. مردی که شاید او را بتوان یکی از عوامل اصلی انقراض ببر مازنداران دانست. شوخی که نیست در یک روز 37 ببر را کشت.

هنوز هم داستان شکار و شکارچی در اصفهان وجود دارد. بی خود نیست که اصفهانی های یکی از ماهرترین شکارچی ها در ایران هستند. مانند شکارچی های فارس، خراسان و لرستان. همه این شهرها یک وجه مشترک دارند. همگی دارای حیات وحش عالی بوده و هستند.

اکنون در اصفهان نزدیک به 5 هزار اسلحه مجوز دار وجود دارد. همین نشان می دهد که تعداد شکارچی های استان چقدر بالا است. این درحالی است که 3 هزار اسلحه غیر مجاز هم وجود دارد. تازه این در حالت بسیار خوش بینانه است.

مدیر کل محیط زیست اصفهان متعقد است : هنوز فرهنگ شکار وجود دارد. چرا که ارزش زیستگاه و حیات وحش منطقه هنوز برای آنها مشخص نشده است و ما نتوانسته ایم بهره برداری اقتصادی را در این منطقه عملی کنیم. اگر جوامع محلی با درآمد خوب تامین شوند هیچ وقت اجازه نمی دهند شکارچی وارد منطقه شود.

  احمد رضا لاهیجان زاده که لباسی همرنگ محیط بانها بر تن دارد به اتفاق چند شب پیش اشاره می کند: ما هنوز گرفتار بحث شکارچی ها هستیم. چند شب پیش دو نفر را گرفتیم. اینها شکارچی های حرفه ای هستند که با موتور دنبال آهو می روند و وقتی حیوان خسته شد او را زنده می گیرند.

او درباره تجهیزات بالای شکارچی ها می گوید: امکانات آنها از ما کامل تر است. در صورتی که ما باید بالاتر باشیم تا بتوانیم با آنها مقابله کنیم. آنها از سلاحهای مدرن و مجهز استفاده می کنند.

البته لاهیجان زاده از اتفاقات جدید در استان و تغییر نگاه ها هم می گوید: در سفر استانی 12 خودرو گرفتم که اکنون 5 خودرو را به ما تحویل دادند. با وزارت دفاع هم هماهنگ شدیم و از دوربین های مخصوصی که در مناطق مرزی استفاده می شود قرار است استفاده کنیم. برد این دوربین ها تا10 کیلومتر است. همچنین می شود با اینترنت از دفتر سازمان منطقه را با این دوربین ها تحت نظر داشت. شاید اگر این امکاناتی که لاهیجان زاده از آنها خبر می دهد در منطقه نصب شود دیگر نباید نگران آهوهای وحشی و قوچ های اصفهانی باشیم.

چرا که پارک ملی قمیشلو پر است از آهو. آخرین سرشماری در بهمن سال پیش نشان میدهد 3 هزار آهو در این پارک زندگی می کنند. برای همین کافی است به داخل منطقه وارد شوید و یک دوربین در دست بگیرید. هر طرف که سرتان را بچرخانید پر است از آهو. البته به محض اینکه صدایتان را بشنوند شروع به دویدن و فرار می کنند. البته نه از صدای ماشین بیشتر از صدای هیجان زده بازدیدکنندگان. اما اگر ساکت باشید به راحتی می توانید به گله های آهو نزدیک شوید و حتی بدون دوربین ببینید چطور سرشان را بالا می آورند و به شما زل می زنند. بعد هم به سرعت شروع به دویدن می کنند. البته اگر به سمت کوه های قرار گرفته در داخل پارک بروید قوچ و میش و یا کل و بز را هم خواهید دید. گرگ و پلنگ هم دشمنان آهو و میش و قوچ های پارک هستند. اینجا کفتار و شغال هم زندگی می کند. قرار است در آینده نزدیک هم به یکی از زیستگاههای یوزپلنگ  تبدیل شود.

نقض قانون باعث آزادی شکارچیان

اما یکی از مهم ترین مشکلات نه تنها در اینجا بلکه در تمام مناطق حفاظت شده نقص در قانون است. یعنی مهمترین دلیل ادامه کار شکارچیان. چرا که اگر صد بار هم شکار کنید و دستگیر شوید بخاطر نقص بزرگ قانونی شکارچی متخلف به زندان نمی رود. تنها می تواند با پرداخت خسارتی دوباره رها شود و به طبیعت برگردد و بازهم شکار کند.

این داستان تکراری است که در پارک ملی قمیشلو هم اتفاق می افتد. در همه جای ایران. چه بسیار محیط بان هایی که در حین درگیری جان خود را از دست دادند و یا دچار نقص عضو شدند. اما شکارچی بعد از پرداخت جریمه نقدی باز به منطقه برای شکار برگشته است.

مدیرکل محیط زیست اصفهان در قعله ظل السلطان پذیرای خبرنگاران است از شکارچی می گوید که 11 بار دستگیر شده: هر بار که این فرد را دستگیر می کنیم یک رفمی را پرداخت می کند و می رود. باید قانون را اصلاح کنیم. باید هم زندانی شود، هم جریمه شود و هم پروانه شکارش لغو شود.

 البته او از اتفاق جالبی هم در این راستا خبر می دهد: در استان، ما با قضات در این باره نشست داشته ایم. به همین دلیل احکام خوبی هم صادر شده است.توانستیم به شکارچی حرفه ای 3 سال زندان بدهیم که در تجدید نظر به یک سال زندان محکوم شد. اسلحه و وسایل شکارش هم به نفع دولت ضبط شد. همین احکام هم امنیت منطقه را بهتر کرد.

او از رتبه اول اصفهان در دستگیری متخلفان می گوید: ما سال گذشته توانستیم 140 قبضه سلاح را از متخلفان بگیریم. انواع اسلحه ها و دوربین های شکاری. اسلحه تک تیرندازها با هدف گیری دقیق. 250 نفر را هم دستگیر کردیم. به همین دلیل از طرف معاونت سیاسی تقدیر شدیم.

تفاوت از زمین تا ماه گردون

داستان طبیعت و شکار مدتهاست که به هم گره خورده است. اما این داستان در هر جای دنیا به گونه ای است. حتی در ایران هم متفاوت است از زمین تا آسمان میان شکارچی خارجی و داخلی.چرا که شکارجی خارجی می داند چگونه شکار کند. این را مدیر کل محیط زیست اصفهان می گوید: آنها حیوانات پیر را می زنند که مشکلی در طبیعت پیش نیاید. این افراد حدود 20 هزار دلار هزینه می کنند برای شکار در ایران. برای گرفتن سه مجوز شکار در 48 ساعت. برای همین ما در زمینه شکارچی های خارجی مشکلی نداریم. در سال گذشته 4 مجوز شکار را سازمان داده بود. اما یکی از این افراد با وجودی که 20 هزار دلار هم هزینه کرده بود چون شکاری با معیارهای لازم یعنی بالای 7 سال ندید بدون هیچ شکاری به کشور خودش برگشت.

البته این داستان یک روی دیگری هم دارد. از این هزینه برای ورود شکارچیان خارجی حتی یک ریال هم به محیط زیست داده نمی شود. لاهیچان زاده می گوید: درآمد زایی خوب است اما باید چند کار انجام شود. سازمان با تلاش بسیار تنها موفق می شود تا بودجه اندکی از دولت برای حفاظت از حیات وحش بگیرد. اما هیچ یک از این هزینه های درآمد زا از محیط زیست به آن برگرداننده نمی شود.

 پارکی که به دونیم شد

کمتر منطقه ای از مناطق چهارگانه حفاظت شده است که اثری از تخریب وزارت راه نداشته باشد. پارک ملی قمیشلو هم یکی از این مناطق است. راه سازی و جاده سازی دامن این پارک را هم گرفت. حدود 7 سال پیش وزارت راه کنار گذر غربی اصفهان را از داخل پارک رد کرد و این پارک را به دو قسمت تقسیم کرد.

عملیات عمرانی که در کمتر جایی از دنیا به این صورت انجام می شود. کافی است بخواهید در یک چنین مناطقی جاده بزنید. راه چاره تونل زیر گذر است. اما معمولا برای عملیات های عمرانی در کشور ما راحت ترین کار همان سطح زمین است. نه روی گذر و نه زیر گذر.

هر چند بین 10 زیر گذر برای عبور حیوانات در این مکان تهیه شده است. اما مسئولان وزارت خانه نمی دانستند که سم داران از زیر زمین عبور نمی کنند واین زیر گذرها فقط برای گوشت خواران مناسب است.

این درحالی است که حدود 48 درصد از جمعیت قوچ و میش وآهو و کل وبز در اصفهان زندگی می کنند. یعنی حدود 50 درصد. باقی هم در 30 استان دیگر.

البته لاهیجان زاده از تلاش های دیگری دراین منظقه می گوید: ما حدود 20 درصد از مساحت پارک را منطقه امن اعلام کرده ایم که بتوانیم شرایط را به صورت طبیعی برای حیوانات مهیا کنیم. یعنی حتی محیط بانها هم زیاد به این مناطق نمی روند.

 دیدن از قمیشلو را فراموش نکنید

چند بار می خواهید باز به میدان امام بروید و مسجد شیخ لطف الله و عمارت عالی قاپو. البته هر چند بار هم که بروید و از این شاهکارهای معماری ایرانی دیدن کنید کم است. اما این بار وقتی به اصفهان سفر می کنید کمی مسیرتان را به سمت غرب شهر کج کنید. البته قبل از آن حتما هماهنگی های لازم را با محیط زیست استان انجام دهید تا بتوانید تجربه ای متفاوت از میراث طبیعی این استان هم داشته باشید. البته حتما باید از ماشین مناسب برای این مناطق استفاده کنید. مانند جیپ یا پیکاب. دوربین هم فراموش نشود.
+ نوشته شده در  شنبه ۱۴ دی ۱۳۹۲ساعت 18:50  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |