بالاجا قارا با‌لیق
چیلله آخشامی ایدی. قوجا بالیق دریانین دیبینده نوه-نتیجه‌لرینی اطرافینا توپلاییب اون‌لارا ناغیل ‌دانیشیردی:
- بیری وار ایدی, بیری یوخ ایدی, بیر بالاجا قارا بالیق وار ایدی. او آناسی ایله بیرلیکده کیچیک بیر آرخدا یاشاییردی. آرخین سویو دره‌یه آخیردی. بالاجا قارا بالیقلا آناسینین بیر قارا داشین دالیندا, یوسون‌لارین آرا‌سیندا ائو‌لری وار ایدی. آنا و بالا سحر‌دن آخشاما قدر بیر-بیری‌نین دالینا دوشوب اوزور, هر‌دن باشقا بالیق‌لارا قوشولوب سرعتله بالاجا بیر یئرده گزیشیر و گئری قاییدیردی‌لار. قارا بالیق آناسینین بیرج‌سی ایدی.
بیر نئچه گون ایدی کی, او, فیکره دالیر, آز ‌دانیشیردی. کؤنولسوز و تنبل-تنبل او طرف-بو-طرفه گئدیر, گئری قاییدیردی. چوخ واخت آنا‌سین‌دان خئیلی گئری قالیردی. آناسی اولجه ائله بیلیردی کی, سادجه او‌لاراق بالاسینین کئفی یوخدور, بو کئفسیزلیک تئزلیکله کئچیب گئده‌جک‌دیر. لاکین… دئمه, بالاجا بالیغین دردی واریمیش…
بیر گون سحر تئز‌دن, گونش دوغمامیش, بالاجا بالیق آناسینی یوخو‌دان اویادیب:
-آناجان, -دئدی, سنه بیر نئچه کلمه سؤزوم وار.
-ائه, سن ده واخت تاپدین! ‌دانیشماغی سونرایا ساخلا. یاخشی او‌لار کی, گزمه‌یه چیخاق, -دئیه آنا بالیق گؤزلرینی اوووشدوردو و اسندی.
-یوخ, آناجان, من داها بئله گزمه‌یی ایستمیرم. گرک بور‌دان گئدم, -دئیه بالاجا بالیق اعتراض ائتدی.
آناسی حیرتله اونا باخیب سوروشدو:
-دوغور‌دان گئتمک ایستییرسن?
-بلی, آناجان, حؤکمن گئتمه‌لییم!
-آخی, آلاقارانلیقدا هارا گئتمک ایستییرسن?
-ایستییرم, گئدیم گؤروم, آرخ هارادا قورتاریر. بیلیرسنمی, آناجان, اوزون مدت‌دیر کی, فیکیرله‌شیرم, گؤره‌‌سن آرخ هارادا قورتاریر? اما ایندییه قدر بیر نتیجه‌یه گله بیلمه‌میشم.
دونن گئج‌دن گؤزومو یومماییب هر شئیی گؤتور- قوی ائتمیشم. بئله قراره گلمیشم کی, اوزوم گئدیب آرخین قورتاراجاغینی تاپیم. بیلمک ایستییرم باشقا یئرلرده نه وار, نه یوخ…
-من ده اوشاق اولاندا بئله فیکیر‌لره دوشموشم, بالاجان! آرخین نه اولی وار, نه آخیری. ائله گؤردویون نه وارسا اودور. آرخ همیشه آخیر و قورتارمیر.
-یوخ, آناجان, بئله دئییل. هر شئیین آخیری وار. مثلا, گئجه سونا چاتیر, هفته, آی, ایل… مگر بون‌لارین سونو اولمور?
بالاجا قارا بالیغین قیزیشدیغینی و دیل آغیزا قویماییب ‌دانیشدیقینی گؤرن آنا بالیق دئدی:
-بوش-بوش سؤز‌لری بیر کنارا قوی, دور گزمه‌یه چیخاق. ایندی ‌دانیشماق یوخ , گزیب دولانماق واختی‌دیر.
-یوخ, آنا, من بئله گزینتیله‌ر‌دن یورولموشام. بور‌دان اوزاقلاشماق و باشقا یئرلرده نلر اولدوغونو بیلمک ایستییرم. بیر‌دن ائله بیله‌ر‌سن کی, بون‌لاری منه کیمسه اویردیب, یوخ, آنا, چوخ‌دان بو فیکره دوشموشم. البته, اون‌دان-بون‌دان چوخ شئیلر اویرنمیشم. مثلا, بونو باشا دوشموشم کی, بالیق‌لارین چوخو حیات‌لارینی بوش-بوشونا کئچیردیکلرین‌دن گیلئیله‌نیرلر. دایم آه-ناله ائدیر, هر شئی‌دن شیکایه‌تله‌نیرلر. بیلمک ایستییرم گؤروم حیات ائله بیر قاریش یئرده او یان-بو یانا گئدیب قاییتماق‌دانمی, قوجالیب هئچ نه گؤرمه‌مکدنمی عبارت‌دیر, یوخسا باشقا دونیا دا مؤوجوددور?
- بالاجا, دلی اولوبسان? دونیا! دونیا! او باشقا دونیا نه دئمکدیر? دونیا ائله همین دونیا‌دیر کی, بیز یاشییریق, حیات دا کی, ائله گؤردویون یاشاییش‌دان عبارت‌دیر!
بو زامان ایری بیر بالیق اون‌لارین ائوینه یاخینلاشدی:
- قونشو, -دئدی,-اوشاقلا نیین اوستونده بئله هؤجتله‌شیرسن? دئیه‌‌سن, بو گون گزمک فیکرینیز یوخدور?
آنا بالیق قونشونون سسینی ائشیدیب جاواب وئردی:
-گؤر, زمانه نئجه دییشیب?! اوشاق‌لار اوز آنا‌لارینا جیب-جیب اویرتمه‌یه باشلاییب‌لار.
-نئجه مگر? -دئیه قونشو ایری بالیق سوروشدو.
-گؤر بو جیرت‌دان هارا‌لارا گئتمک ایستییر?! هئی دئییر کی, ایستییرم گئدیم گؤروم دونیادا نلر اولور? نه بیلیم, آخماق-آخماق سؤزلر!
قونشو ایری بالیق:
-بالاجا,-دئدی,-دئ گؤروم سن نه واخت‌دان بئله فیلوسوف و عالیم اولوبسان کی, بیزیم خبریمیز یوخدور?
بالاجا بالیق دئدی:
-خانیم, من بیلمیرم سیز عالیم, فیلوسوف نیه دئییرسینیز? هر گون تکرار اولونان جانسیخیجی گزینتیله‌ر‌دن جانا دویموشام. بئله یوروجو حیاتی داها داوام ائتدیرمک ایستمیرم. ایستمیرم کی, بیر ده گؤزومو آچاندا گؤروم سیزین کیمی قوجالمیشام, اوزو ده گؤز قولاق‌لاری باغلی بالیق‌لار کیمی قالمیشام.
قونشو بالیق:
-وای,-دئدی,-گؤر بو نلر ‌دانیشیر ?!
آنا بالیق دیلله‌ندی :
-هئچ دوشونمه‌زدیم کی, بیر دنه اوشاغیم اولا, او دا بئله چیخا! بیلمیرم, بالامین قولاغینی کیم دولدوروب…
بالاجا بالیق دئدی:
-هئچ کس منیم قولاغیمی دولدورماییب. آنلاماق اوچون منیم اوزومون آغلیم, گؤرمک اوچون ده گؤزوم وار!
قونشو بالیق بالاجا بالیغین آناسینا دئدی:
- باجی, او پیچ-پیچ ‌دانیشان ایلبیز یادیندادیرمی?-یاخشی یادیما سالدین, یادیمدا‌دیر! تئز-تئز اوشاغیمین یانینا گلردی. گؤروم اونو گورباگور اولسون!
بالاجا بالیق دئدی:
-بس‌دیر, آنا! او, منیم دوستوم ایدی!
-بالیقلا ایلبیزین دوستلوغونو ائشیتمه‌میشدیک, بونو دا ائشیتدیک!
بالاجا بالیق :
- من ده بالیق‌لارلا ایلبیزین دوشمه‌نچیلییینی ائشیدمه‌میشدیم! اما سیز او بیچاره‌‌نین باشینی یئدینیز!-دئدی.
قونشو دیلله‌ندی:
- بو, کئچمیشین صحبتی‌دیر.
- کئچمیشی سیز اوزونوز یادا سالدینیز!
آناسی دئدی:
- ائله اولمه‌لی ایدی! مگر اوتوروب-دوروب نلر ‌دانیشدیق‌لاری یادین‌دان چیخیب?!
- اوندا منی ده اولدورون! چونکی من ده اونون دئدیکلرینی دئییرم,-دئیه بالاجا بالیق گیلئیله‌ندی.
آخیر کی, نه باشینیزی آغریدیم, سس-کویون سداسی باشقا بالیق‌لاری دا اورایا چکیب گتیردی. بالاجا بالیغین سؤز‌لری هامینی اسبیله‌شدیرمیشدی. قوجا بالیق‌لار بیر-بیر صحبته قاریشیب بالاجا بالیغا آجیقلاندی‌لار:
-ائله دوشونور‌سن کی, سنه رحم ائدریک?!
-بیر قولاقبورماسی بس‌دیر!
بالاجا قارا بالیغین آناسی اون‌لارا مقاومت گؤستردی:
-کنارا چکیلین! اوشاغیما توخونمایین!
بو زامان بالیق‌لار‌دان بیر باشقاسی بالاجا بالیغین آناسینا دئدی:
-خانیم, اوشاغینی لازیمینجا تربییه‌له‌ندیرمه‌دییین اوچون عذاب چکمه‌لی‌سن!
قونشو بالیق سؤزه باشلادی:
-سیزینله قونشو اولدوغوما خجالت چکیرم!
باشقا بیر بالیق دیلله‌ندی:
-نه قدر کی, بو ملونون ایشی… گؤندرک قوجا ایلبیزین یانینا.
بالیق‌لار بالاجا بالیغی توتماق ایستدیلر. دوست‌لاری اونو تهلوکه‌دن اوزاقلاشدیردی‌لار. آناسی باش گؤزونه دؤیور, آغلاییر و دئییردی:
-الله, سن ساخلا! اوشاغیم علیم‌دن گئدیر. نه ائدیم? باشیما هارانین داشینی سالیم.?
بالاجا بالیق دئدی:
-آناجان, منیم اوچون آغلاما, گئریده گالمیش بو قوجا بالیق‌لارین حالینا آغلا.
بالیق‌لار یئربیئر‌دن چیغیردی‌لار:
-تحقیر ائلمه!
-گئت! سونرا پئشمان اولسان, داها بیز‌دن اینجیمه!
-بون‌لار جاوانلیق علامتی‌دیر. گئتمه!
-بورا‌لارین نیی پیسدیر?!
-باشقا دونیا یوخدور! دونیا ائله گؤردویون بو دونیا‌دان عبارت‌دیر. قاییت!
-آغلینی باشینا ییغیب گئتمک‌دن ایمتینا ائتسن, اوندا بیله‌ریک کی, دوغور‌دان دا باشا دوشن بیر بالیقسان!
-بیز سنه اویرشمیشیک, گئتمه!
آنا بالیق دولوخسوناراق دیلله‌ندی:
- منه رحمین گلسین, بالا! گئتمه!
بالاجا بالیق اون‌لارین دئدیکلرینه ائتینا ائتمه‌‌دن اوزاقلاشدی. همیاشید‌لارین‌دان بیر نئچ‌سی اونو آرخین گؤلمه‌چیه تؤکولن یئرینه قدر اوتوروب گئری دؤندولر. بالاجا بالیق دوست‌لارین‌دان آیری‌لارکهن دئدی:
-گؤروشنه قدر, دوست‌لار! منی اونوتمایین!
دوست‌لار:
-هئچ اونوداریقمی? سن بیزی قفلت یوخوسون‌دان اویاتدین. بیزه ائله شئیلر اویرتدین کی, هئچ یوخوموزا دا گیرمه‌زدی. گؤروشنه قدر, عقللی و جسور دوست!-دئدیلر.
بالاجا بالیق شیرریمنان آشاغی سوروشوب آرخا نیسبتن سویو چوخ اولان گؤلمه‌چیه دوشدو. اولجه اوزونو ایتیردی. سونرا اوزمه‌یه و گؤلمه‌چده دولانماغا باشلادی. بالاجا بالیق بو واختادک بو قدر سویون بیر یئره ییغیشدیقینی گؤرمه‌میشدی. سودا مینلرله چؤمچقویروق گزیرشیردی. بالاجا بالیغی گؤرن کیمی اونو مسخره‌یه گویدو‌لار:
- بیر بونون تحر-تؤورونه باخ! سن نه مخلوقسان?!
بالاجا بالیق آنی او‌لاراق فیکیرله‌شیب:
-خاهیش ائدیرم, تحقیر ائتمه‌یین,-دئدی,-منیم آدیم بالاجا بالیق‌دیر. سیز ده آدینیزی دئیین, تانیش اولاق!
چؤمچبالیق‌لار‌دان بیری دئدی:
-بیز بیر-بیرریمیزی ” چؤمچقویروق ” چاغیریرییق.
او بیری‌لری یئر‌دن دئدیلر:
- اصلیمیز, نجابتیمیز وار.
-دونیادا بیز‌دن گؤزلی تاپیلماز! سنین کیمی یؤندمسیز دئییلیک!
بالاجا بالیق اون‌لارا بئله جاواب وئردی:
-سیزین بو قدر خودپسند اولدوغونوزو بیلمیردیم. اما نا‌دانلیق اوزون‌دن بئله ‌دانیشدیغینیز اوچون سیزی باغیشلاییرام.
چؤمچقویروق‌لار سسله‌ندیلر:
-دئمه‌لی بیز نا‌دانیق?
-نا‌دان اولماسایدینیز باشا دوشردینیز کی, هر کس اوچون اوز تحر-تؤورو خوشدور. اللها شوکور, سیزین هئچ آدینیز دا اوزونوزونکو دئییل.
چؤمچقویروق‌لار اول اسبیله‌شدیلر. سونرا بالاجا بالیغین حاقلی اولدوغونو گؤروب سؤزلرینی دییشدیلر.
-سن اوزونو ناحاق یئره یوروسان,-دئدیلر,-بیز سحر‌دن آخشاما قدر دونیانی گزیریک, اما اوزوموز‌دن, آتا و آنامیز‌دان, سایسیز-حسابسیز بالاجا قورد‌لار‌دان, بؤجکلر‌دن باشقا هئچ ک‌سی گؤرموروک.
بالاجا بالیق سوروشدو:
-سیز کی, گؤلمه‌چ‌دن قیراقا چیخا بیلمیرسینیز, دونیانی گزیب دولانماک‌دان نئجه دم وورا بیله‌رسینیز?
چؤمچقویروق‌لار تججوبله‌ندیلر:
- مگر گؤلمه‌چ‌دن باشقا دا اوزگه دونیا وار?
بس نئج? اوزونوز فیکیرله‌شین, گؤرون یاشادیغینیز سو هار‌دان آخیب و سو‌دان کناردا نلر وار?
-سو‌دان قیراقدا دا یئر او‌لار? بیز ایندییه قدر سو‌دان باشقا هئچ یئری گؤرمه‌میشیک. ها, ها, ها! سن دلی اولوبسان, نه دیر?!
بالاجا قارا بالیغی دا گولمک توتدو. فیکیرله‌شدی کی, چؤمچقویروق‌لاری باشا سالما‌دان چیخیب گئتسین . سونرا بئله قراره گلدی کی, اون‌لارین آنا‌لاری ایله ده بیر-ایکی کله‌مه ‌دانیشسین.
-آنانیز هارادادیر?
بو زامان قورباغانین گور س‌سی اونو دیکسیندیردی. قورباغا گؤلمه‌چ‌نین قیراغینداکی, ایری داشین اوستونده اوتورموشدو. سویا باش ووردو, گلیب بالیغین قارشی‌سیندا دایاندی:
-من بورادایام, -دئدی, -قوللوق?!
-مؤحترم خانیم, سلام!
-ائی اصل-نجابتسیز ووجود! نه اللاملیک ائدیرسن? بون‌لاری اوشاق گؤروب آخماق-آخماق ‌دانیشیرسان? بیر بئله عومور ائلمیشم, گؤرموشم کی, دونیا ائله بو گؤلمه‌چ‌دن عبارت‌دیر.
یاخشی او‌لار کی, ایشی‌نین دالیسینجا گئده‌‌سن, منیم اوشاق‌لاریمی یول‌دان چیخارمایاسان.
-یوز ایل ده عومور ائل‌سن, یئنه گئری قالمیش, نا‌دان قورباغا کیمی قالاجاقسان!
قورباغا حیرصلندی و بالاجا قارا بالیغین اوستونه جومدو. بو زامان گؤلمه‌چنین دیبی بیر-بیرینه قاریشدی. بالاجا بالیق آلدیغی تکان‌دان دیغیرلاندی, اوزونو دره‌‌دن آخان ائنلی آرخدا گؤردو. دره ایری-اویرو ایدی. داغین باشین‌دان باخاندا دره‌‌نین سویونو ائنلی, آغ ایپه اوخشاتماق او‌لاردی. دره‌‌نین بیر یئرینده داغ‌دان قوپوب آرخا دوشموش ایری بیر داش سویو ایکی یئره بؤلوردو. ایری بیر کرتنکله ده قارنینی داشا سؤیکمیشدی. گونه‌شین هراره‌تین‌دن لذظت آلیر, سویون تکینده اوولادیغی قورباغانی یئین ایری, یومورو خرچنگه تاماشا ائدیردی. ائله بو آن اورا‌دان اوزوب کئچمک ایستین بالاجا بالیغین گؤز‌لری خرچنگه ساتاشدی. او, برک قورخدو و اوزاق‌دان خرچنگه سلام وئردی. خرچنگ بالاجا بالیغی گؤرونجه:
-نه ادبلی بالیقسان, -دئدی, -گل قاباغا. بالاجا, گاباغا گل!
بالاجا بالیق:
-من دونیانی گزمه‌یه گئدیرم,-دئیه خرچنگه جاواب وئردی, جانابینیزین یئمینه چئویریلمک ایستمیرم!
-نییه بئله بدبین‌سن, قورخاقسان, بالاجا بالیق?
-نه بدبینم, نه ده قورخاق. گؤردوکلریمی دئییرم.
- چوخ یاخشی, ایندی دئ گؤروم گؤزلرین نه گؤردو و عقلین نه کسدی کی, سنی اوولایاجاغیمی خیالینا گتیردین?
-اوزونو بیلمه‌مزلییه وورما!
-بیلیرم, قورباغانین حرکتلرینه ایشاره ائدیر‌سن. لاپ اوشاقسانمیش کی, بابا! قورباغا‌لارلا آرام اولمادیغی اوچون اون‌لاری اوولاییرام. اون‌لار ائله خیال ائدیرلر کی, دونیانین یئگانه مخلوق‌لاریدی‌لار و هامی‌دان خوشبختدیلر. ایستییرم اون‌لاری باشا سلام کی, دونیا کیمین الیند‌دیر. سن ایسه قورخما, قاداسی! گل قاباغا. قورخما, گل!
خرچنگ بو سؤز‌لری دئییب یان‌لارینی باسا-باسا بالاجا بالیغا طرف یئریدی.
خرچنگ ائله گولمه‌لی یئریییردی کی, بالیغی ایختییارسیز او‌لاراق گولمک توتدو.
-آی یازیق,-دئدی,-سن هئچ یئریمه‌یی ده باجارمیرسان. هار‌دان بیلیر‌سن دونیا کیمین الینددیر?!
بالاجا بالیق خرچنگ‌دن آرالاندی. بو زامان سویون اوزرینه کؤلگه دوشدو. گؤزله‌نیلمز ضربه‌دن خرچنگ سندله‌یه-سندله‌یه سویون دیبینه باتدی. خرچنگی بو حالینی گؤرن کرتنکله‌نی گولمک ائله توتدو کی, آز قالدی سوروشوب سویا دوشسون. خرچنگ ایسه آرتیق سویون اوزونه چیخا بیلمه‌دی.
بالاجا بالیق گؤردو کی, سویون کناریندا بالاجا بیر چوبان دایانیب اونا و خرچنگه تاماشا ائدیر. قویون-کئچی سوروسو ده سویا یاخینلاشدی. “مه-مه! به-به!” سس‌لری دره‌نی باش‌لارینا گؤتوردو.
بالاجا بالیق سورونو سو ایچیب قورتارانا قدر گؤزله‌دی. سورو گئ‌دن‌دن سونرا کرتنکله‌نی سسله‌ییب:
-کرتنکله‌جان,-دئدی,-من آرخین قورتاراجاغینی آختارماغا گئدن بالاجا قارا بالیغام. سن بیلیکلی, ذکالی حیوانسان. بونا گؤره ده سن‌دن بعضی شئی‌لری سوروشماق ایستییرم.
-خطرین هر نه ایستییر, سوروش.
-یولدا منی نره بالیقلا, ساققا قوشو ایله, بالیقو‌دان قوشلا چوخ قورخودوب‌لار. بون‌لار حاقیندا بیر شئی بیلیرسنسه منه دئ!
کرتنکله دئدی:
-نره بالیق‌لار و بالیقو‌دان‌لار بو طرفلرده تاپیلماز‌لار. خوسو‌سیله نره بالیق‌لار. چونکی اون‌لار دنیزده یاشاییر‌لار. اما ساققا قوشونا ائله بو هندورده راست گلمک او‌لار. مباده آل‌دانیب کیسه‌سی‌نین ایچریسینه گیره‌ر‌سن.
- کیسه نه دیر? -بالاجا بالیق اونون سؤزونو کسیب سوروشدو.
-ساققا قوشونون بوغازینین آلتیندا خئیلی سوتوتان کیسه وار. بزن تجروبسیز, خام بالیق‌لار سودا اوزن قوشون کیسه‌سینه گیریب بیرباشا قارنینا گئدیرلر. ساققا قوشو توخ اولاندا بالیق‌لاری کیسه‌‌سینده احتیاط ساخلاییر.
-دئمه‌لی, اونون قارنینا گئ‌دن‌دن سونرا خلاص اولماق اوچون چاره یولو یوخدور?
-یوخدور. کیسه‌نی پارچالاماق‌دان باشقا هئچ بیر یول یوخدور. سنه بیر خنجر وئره‌رم. ساققا قوشونون چنگینه دوشنده دئدیییم کیمی ائدر‌سن.
کرتنکله قایاداکی یاریغا سورونوب خنجرله قاییتدی. بالاجا بالیق خنجری آلیب دئدی:
-کرتنکله, سن چوخ مئهریبانسان, بیلمیرم سنه نئجه تشککور ائدیم?
-جانیم, تشککور نیه لازیم‌دیر, منیم بئله خنجریم چوخدور, سنین کیمی عقللی بالیق‌لارا باغیشلاییرام.
-مگر من‌دن قاباق دا بورا‌دان کئچن اولوب?
--چوخ‌لاری کئچیب. ایندی اون‌لار اوز‌لری اوچون بؤیوک دسته دوزلدیبلر…
کرتنکله بون‌لاری دئییب قولاغینی داشداکی یاریغا دایادی:
-دی, ساغ اول,-دئدی,-بالا‌لاریم یوخو‌دان آییلدیغی اوچون گئتمه‌لییم.
کرتنکله یاریغا گیردی. بالاجا بالیق ایسه چاره‌سیز قالیب یولا دوشدو. هئی اوز-اوزونه سوال وئریردی: “دوغور‌دانمی آرخ دنیزه تؤکولور? ساققا قوشون گوجو ائله منه چاتسین?! بالیقو‌دان قوشون بیزیمله نه دوشمه‌نچیلییی وار? ”
بالاجا بالیق اوزه-اوزه گئدیر و فیکیرله‌شیردی. یولبویو تزه شئیلر گؤرور, اویرنیردی. شلال‌نین باشی اوسته آخما‌سین‌دان هزز آلیر, یئنی‌دن اوزوردو. کوره‌یینده گونه‌شین هراره‌تینی حیسس ائدیر و مؤحکمله‌نیردی.
او, سونرا ائله بیر یئره چاتدی کی, بورادا دره ائنله‌نیر, سو ایسه کوللوق‌لارین آرا‌سین‌دان آخیب گئدیردی. بالاجا بالیق سویون چوخالما‌سین‌دان لذظت آلیردی. خئیلی گئ‌دن‌دن سونرا او, چوخلو بالیغا راست گلدی. آنا‌سین‌دان آیریلان‌دان بری بالیق گؤرمه‌میشدی. بیر نئچه ریزه بالیق اونو دؤوریه آلدی و سوروشدو:
-ائله بیل قریبسینیز?
-بلی, قریبم. اوزاق یئر‌دن گلیرم.
ریزه بالیق‌لار دئدیلر:
- هارا گئتمک فیکریندسن?
-آرخین قورتاردیغی یئری تاپماغا گئدیرم.
- هانسی آرخین?
-بیز بونا آرخ یوخ, چای دئییریک.
بالاجا بالیق هئچ نه دئمه‌دی. ریزه بالیق‌لار‌دان بیری دیلله‌ندی:
-خبرین وار کی, ساققا قوشو یولو کسیب?
-خبریم وار, بیلیره‌م…
باشقا بیر ریزه بالیق سوروشدو:
-اونو دا بیلیر‌سن کی, ساققا قوشونون نه گئنیش کیسه‌‌سی وار?
-اونو دا بیلیرم.
-بون‌لاری بیله-بیله یئنه گئتمک فیکریندسن?
-بلی, بوتون بون‌لاری بیلیرم و گئتمه‌لییم.
بالیق‌لار آرا‌سیندا سس یاییلدی کی, اوزاق یول‌لار‌دان گلمیش بالاجا قارا بالیق چایین قورتاراجاغینی تاپماق ایستییر و ساققا قوشون‌دان دا قورخمور.
ریزه بالیق‌لار‌دان بیر نئچ‌سی بالاجا قارا بالیقلا گئتمک ایستدی, لاکین بؤیوکلرین قورخوسون‌دان سسلرینی چیخارتمادی‌لار. حتی اون‌لارین بیر نئچ‌سی بالاجا قارا بالیغا یاناشیب قیمیل‌داندی.
-ساققا قوشو اولماسایدی, بیز ده سنینله گئدردیک…
چایین قیراغیندا بیر کند وار ایدی. کندین قادین‌لاری و قیز‌لاری چایین ایچینده قاب-قاجاق و پالتار یویوردو‌لار. بالاجا بالیق اون‌لارین سس-کویونه بیر خئیلی قولاق آسدی و اوشاق‌لارین ایسلانمیش بدنلرینه تاماشا ائتدی, سونرا یولا دوزلدی. او قدر گئتدی کی, آخشام اولدو. بالاجا بیر داشین آلتینا گیریب یاتدی. گئجیاری آییلدی و گؤردو کی, آی سویا دوشوب, هر یئری ایشیقلاندیریر.

بالاجا بالیق آیی چوخ ایستییردی. گئجلر آی سویا دوشنده یووا‌دان چیخیب اونونلا بیر نئچه کله‌مه ‌دانیشماق حسرتیندیدی. اما هر دفعه آناسی آییلیب اونو یوواسینا دارتار و یئنی‌دن یاتیرداردی. بو دفعه بالاجا بالیق آیین قارشیسینا چیخدی:

-سلام, ائی منیم گؤیچک آییم!

آی دا بالاجا قارا بالیغی مئهریبانلیقلا قارشیلادی:
-سلام, منیم بالاجا قارا بالیغیم! سن هارا, بورا هارا?
-دونیانی سیاحته چیخمیشام.
-دونیا چوخ بؤیوکدور, سن هر یئری گزه بیلمه‌ز‌سن.
-ائیبی یوخدور, باجاردیغیم یئره قدر گئدجه‌یم.
-اوره ییم چوخ ایستییردی کی, سحره قدر یانیندا قالام, اما بؤیوک بیر قارا بولود منه طرف گلیر. قورخورام ایشیغیمین قاباغینی کسسین.
-ائی قشنگ آی, سنین ایشیغینی چوخ سئویرم. اوره ییم ایستییر کی, نورون همیشه یولوما ایشیق ساچسین.
-منیم بالیغیم, دوزونو آختارسان منیم ایشیغیم یوخدور, ایشیغی منه گونش وئریر, من ده اونو یئره ساچیرام. بیلیرسنمی کی, آدام‌لار یاخین گله‌جکده اوچماق, گلیب منیم اوزریمه دوشمک آرزوسوندادیر‌لار?
-بو مومکون دئییل!
-دوزدور, بو چوخ چتین ایشدیر, آنجاق اینسان اوز ایستدییین…
آی سؤزونو قورتارا بیلمه‌دی. قارا بولود گلیب اونون اوزونو اورتدو, یئره قارانلیق چؤکدو. قارا بالیق یئنه ده تک-تنحا قالدی. بیر نئچه دقیقه حیرت ایچریسینه قارانلیغا باخدی. سونرا داشین آلتینا چکیلیب یاتدی… سوبه تئز‌دن آییلاندا باشینین اوستونده پیچ-پیچلا ‌دانیشان بیر نئچه ریزه بالیق گؤردو. اون‌لار قارا بالیغین یوخو‌دان آییلدیغینی گؤروب دئدیلر:
-صاباحین خئییر!
قارا بالیق اون‌لاری تانیدی:
-صاباحینیز خئییر اولسون!-دئدی. نحایت, آردیمجا گلیب, من دیین یولا دوشدونوز?
ریزه بالیق‌لار‌دان بیری:
-بلی,-دئدی,-آنجاق هله ده قورخو جانیمیز‌دان چیخماییب.
بیر باشقا بالیق :
-ساققا قوشونون فیکری بیزی راحت بوراخمیر,-دئیه دیله‌ندی.
بالاجا قارا بالیق:
- سیز چوخ فیکیرله‌شیرسینیز. هر شئیه فیکیرله‌شمک, اوزو ده بیر دفعهیه فیکیرله‌شمک دوز دئییل. یولا دوشن کیمی قورخو بیزی ترک ائدجک‌دیر,-دئیه جاواب وئردی.
بیرلیکده یولا دوشمک ایستدیلر. گؤردولر کی, دؤورلریندکی سو یوخاری قاخدی, باش‌لاری اوزرینه اورتوک چکیلدی. هر یئر قارانلیقلاشدی, قاچماغا ایمکان قالمادی. بالاجا قارا بالیق او ساعت باشا دوشدو کی, ساققا قوشونون کیسسسینه دوشوبدور.
بالاجا قارا بالیق دئدی:
-دوست‌لار, بیز ساققا قوشونون کیسسسینه دوشموشوک, لاکین خلاص اولماق اوچون یول وار.
ریزه بالیق‌لار آغلاییب آه-زار ائتمکه باشلادی‌لار.
- آرتیق بیزم قاچماقا یولوموز یوخدور! تقسیر سند‌دیر. بیزی یول‌دان چیخاردین!
-ایندی بیزیم هامیمیزی “قورت” ائله ییب اوداجاق.
قورخونج بیر قحقحه س‌سی ائشیدیلدی. بو ساققا قوشو ایدی, گولوردو و گوله-گوله دئییردی:
- ریزه بالیق‌لار نئجه ده گیریمه گئچیب! ها! ها! ها! ها! سیزین حالینیزا یانیرام, هئچ اوره ییم گلمیر, سیزی “قورت” ائله ییب اودوم. ها! ها! ها! ها!
ریزه بالیق‌لار یالوارماقا باشلادی‌لار:
-حضرتی-آغایی ساققا قوشو, سنین تعریفینی چوخ‌دان ائشیتمیشیک, لوطف ائدیب موبارک دیمدییینیزی بیر قدر آرالاسایدینیز بورا‌دان خلاص اولوب موبارک ووجودونوزا دعاچی او‌لاردیق.
ساققا قوشو دئدی:
-من هله بو ساعت سیزی “قورت” ائله ییب اودماق فیکرینده دییلم. کیسه‌مده احتیاط بالیق‌لار وار, بیر قارنیمین آلتینا باخین.
کیسه‌‌نین آشاغی حیسه‌سینده اییله‌نمیش بیر نئچه ریزه بالیق وار ایدی.
ریزه بالیق‌لار بیر سسله دئدیلر:

-حضرت-آغایی ساققا قوشو, بیزیم گوناهیمیز یوخدور, بو بالاجا قارا بالیق بیزی یول‌دان چیخاردیب…
بالاجا بالیق:
-قورخاق‌لار!-دئدی. -سیز ائله خیال ائدیرسینیز کی, یالوارماقلا بو حیله‌گر رحمدیللیک ائدیب سیزی بوراخاجاق?
ریزه بالیق‌لار قورخویا دوشوب دئدیلر:
-هئچ نه ‌دانشدیغینی دا بیلمیر‌سن. ایندی گؤره‌‌سن کی, حضرتی-آغایی ساققا قوشو بیزی نئجه باغیشلایاجاق و سنی نئجه “قورت” ائلیه‌جک‌دیر!
ساققا قوشو دیلله‌ندی:
-دوغرودور, سیزی باغیشلاییرام, آنجاق بیر شرطله!
-شرطینیزی بویورون, قوربان!
-آزادلیغینیزی بو بوشبوغاز بالیقی اولدورمکله الده ائده بیله‌رسینیز.
بالاجا قارا بالیق بیر قدر دالا چکیلیب ریزه بالیق‌لارا:
-اینانمایین,-دئدی,-بو حیله‌گر بیزی بیر-بیریمیزین جانینا سالماق ایستییر, منیم باشقا فیکریم وار!…
ریزه بالیق‌لار آزادلیغا چیخماق ایستیی ایله بالاجا قارا بالیغین دئدیکلرینه قولاق آسمادی‌لار, قالخیب اونون اوستونه دوشدولر. بالاجا بالیق یاواش-یاواش آرخایا چکیلیب:
-قورخاق‌لار!-دئدی,-هر حالدا گیره دوشموسونوز, قاچماغا دا یولونوز یوخدور. منه ده کی, گوجونوز چاتماز!
-بیز آزادلیقا چیخماق ایستییریک, اونون اوچون ده سنی اولدورمه‌لیییک!
-آغلینیزی باشینیزا ییغین! منی اولدورسنیز ده قاچماق اوچون یول تاپا بیلمه‌یه‌جکسینیز. هیله‌گر قوشا اینانمایین!
-سن اصلا بیزیم فیکریمیزی چکمیر‌سن, بو سؤز‌لری اوز جانینی قورتارماق اوجون دئییر‌سن!
-ائله ایسه قولاق آسین, سیزه نجات یولو گؤستریم. من اوزومو اولولویه ووروب اولو بالیق‌لارین ایچری‌سینده گیزله‌نه‌جه‌یم. گؤرک ساققا قوشو سیزی آزاد ائدجکدیرمی?! اگر سؤزومه قولاق آسماسانیز بو خنجرله هامینیزی قیراراق, قوشون دا کیسسسینی پارچالاییب چیخارام. سیز ایسه …
ریزه بالیق‌لار‌دان بیری اونون سؤزون کسیب:
-داها بس‌دیر!-دئدی,-من بو سؤز‌لره اینانماق ایستمیرم. -او, بو سؤز‌لری دئیه-دئیه آغلاماغا باشلادی.
بالاجا قارا بالیق اونون آغلادیغینی گؤروب دئدی:
-بو آناسینین ناز-ناز بالاسینی نییه یانینیزا سالیب گتیریبسینیز?
او, خنجرینی چیخاریب بالیق‌لارین اوستونه جومدو. ریزه بالیق‌لار چاره‌سیز قالیب بالاجا قارا بالیغین تکلیفینی قبول ائتدیلر. یالان‌دان بیر-بیر‌لری ایله دالاشماغا باشلادی‌لار. بالاجا قارا بالیق اوزونو اولولویه ووروب اوزاندیقدا اون‌لار یوخاری قالخدی‌لار:
-حضرتی-آغایی ساققا قوشو,-دئدیلر,-فوزول قارا بالیغی اولدوردوک.
قوش گولدو:
-چوخ یاخشی ایش گؤردونوز,-دئدی,-بونون عوضینه سیزین هامینیزی دیری-دیری اوداجاغام, قارنیمدا ایستدییینیز قدر گزرسینیز.
ریزه بالیق‌لار ماجال تاپمامیش بیر آنداجا ساققا قوشو اون‌لاری اوددو. قارا بالیق ایسته جلد خنجرینی چکیب مؤکم ضربه ایله قوشون کیسه‌سینی ییرتدی و دئشیک‌دن چیخیب قاچدی.
ساققا قوشو آلدیغی ضربه‌نین آغری‌سین‌دان فریاد قوپاردی, باشینی سویا سالیب بالاجا قارا بالیغی یئنی‌دن توتماق ایستدی. لاکین گوجو چاتمادی…
گونورتا ایدی. آرتیق نه داغ گؤرونوردو, نه دره. چای آخیب گئنیش دوزنلیک‌دن کئچیردی. چایین ساغ-سولون‌دان تؤکولن کیچیک چای‌لار اونون سویونو قات-قات آرتیریردی. بالاجا قارا بالیق سویون چوخلوغون‌دان لزت آلیردی. بیر‌دن آییلیب گؤردو کی, سویون دیبی گؤرونمور. او یان-بو یانا باش ووردو, هئچ یانا چیخا بیلمه‌دی. آز قالا قرق اولموشدو. اوره یی ایستدییی قدر اوزن‌دن سونرا دا علی بیر یانا چاتمادی. بیر‌دن گؤردو کی, بورنوندا میرواری دیش‌لری اولان اوزون بیر حیوان ایلدیریم سرعت ایله اونا هوجوم ائدیر. بالاجا قارا بالیق حیسس ائتدی کی, حیوان او ساعت اونو پارچا-پارچا ائدجک‌دیر. چاپالاییب تئز سویون اوزرینه قالخدی . بیر موتدت‌دن سونرا سویون آلتینا ائندی. یولون یاری‌سیندا مین‌لره بالیق دستسینه راست گلدی. اون‌لار‌دان بیرینی ساخلاییب سوروشدو:
-قارداش, قریبم, اوزاق-اوزاق یئرلر‌دن گلیرم. دئیین گؤروم بورا هارادیر?
او دؤنوب بالاجا قارا بالیغا دئدی:
-قارداش بیزیم دنیزه خوش گلیب‌سن!
بالیق‌لار‌دان بیری دئدی:
-بوتون چای‌لار و آرخ‌لار بورا تؤکولور.
باشقا بیر بالیق ایسه:
-ایندی گئت بیر آز گز. سویون اوزونه چیخماق ایسته‌سن بالیقو‌دان‌دان احتیاطلی اول. بو گونلر او هئچ کس‌دن قورخمور. هر گون دؤرد-بئش بالیق اوولانماسا یاخامیز‌دان ال چکمیر,-دئدی.
بالاجا بالیق دنیز بالیق‌لارینین دست‌سین‌دن آرالانیب تکلیکده اوزمه‌یه باشلادی. آز سونرا دنیزین اوستونه چیخدی. ایندی او, قیزمار گونه‌شین یاندیریجی هراره‌تینی اوز کوره‌یینده حیسس ائدیر, بون‌دان لذظت آلیردی. آراملا اوزور, اوز-اوزونه دئییردی: “بو ساعت اولوم چوخ آسانلیقلا منیم سوراغیما گله بیلر. یاشاماغا قادیر اولدوغوم حالدا اونو اوزومه یاخین بوراخمامالییام”

بالاجا قارا بالیق فیکیر و دوشونجلرینی سونا چاتدیرا بیلمه‌دی. بالیقو‌دان گلدی, اونو گؤتوروب آپاردی. بالاجا بالیق بالیقو‌دانین اوزون دیمدیک‌لری آرا‌سیندا چاپالاسا دا اوزونو خلاص ائده بیلمه‌دی. بالیقو‌دان دیمدییی ایله اونون بئلینی ائله برک سیخیردی کی, آز قالا جانی چیخاجاقدی. دیگر طرف‌دن ده بالاجا قارا بالیق سو‌دان قیراقدا نه قدر ساغ قالا بیله‌ردی? اولومون قاباغینی آلماق اوچون لاپ بالیقو‌دانین قارنینا گئتمه‌یه راضی ایدی, آخی, اوراداکی نمیشلیک‌دن ایستیفاده ائده بیله‌ردی. بونا گؤره بالیقو‌دانا دئدی:

-نه اوجون منی ساغ-ساغ اودمورسان? من او, بالیق‌لار‌دانام کی, اولن‌دن سونرا بوتون بدنیم ذحره دؤنر.
بالیقو‌دان هئچ نه دئمه‌ییب فیکره گئتدی:
“ای هوققاباز, ایستییر‌سن منی دیلله‌ندیریب آرا‌دان چیخاسان?”
ساحل گئتدیکجه یاخینلاشیردی. بالاجا قارا بالیق “قورویا چاتساق داها ایش بیتدی” دئیه دوشوندو و نحایت بالیقو‌دانا دئدی:
-بیلیرم منی بالا‌لارین اوچون آپاریرسان. اما ساحله چاتانا قدر اولجه‌یم, بدنیم ذحر کیسه‌سینه دؤنه‌جک, بالا‌لارینا نییه رحمین گلمیر?!
بالیقو‌دان بیر آنلیق فیکره گئتدی: “ئحتییات یاخشی شئی‌دیر. هر ائحتیمالا قارشی اونو اوزوم یئییم, بالا‌لاریم اوچون ایسه باشقا بالیق طوطوم… بیر‌دن بو, بیر کلک ایشله‌در… یوخ, جانیم, هئچ بیر کلک ایشله‌ده بیلمه‌ز”. سورا گؤردو کی, قارا بالیق سوستالیب جان‌دان دوشور. اوز-اوزونه دئدی: “دئیه‌‌سن اولدو, آرتیق اونو اوزوم ده یئیه بیلمه‌ره‌م”. ظریف و یومشاق بالیغی یئمک‌دن احتیاط ائلدی. آنجاق یئنه قارا بالیغی سسله‌ییب اولوب-اولمه‌دییینی مویین ائتمک ایستدی. دوشوندو کی, یاریمجاندیرسا یئسین, اولوبسه … دیمدیکلرینی آرالایان کیمی قارا بالیق اونون آغزین‌دان خلاص اولدو. بالیقو‌دان آل‌داندیغینی گؤروب, بالاجا قارا بالیغی تعقیب ائتدی. بالاجا قارا بالیق هاوادا ایلدیریم کیمی شیغیییب آشاغی دوشور, آغزینی آچیب دنیزین روتوبتلی هاواسینی اودوردو. نحایت سویا دوشدو. کؤکسونه یئنی نفس دولدو. بالیقو‌دان دا ایلدیریم سرعتی ایله شیغیییب آرخاسینجا سویا باش ووردو, آمان وئرمه‌ییب یئنه ده بالیغی اوددو. بالاجا قارا بالیق بیر خئیلی واخت باشینا نه گلدییینی حیسس ائتمه‌دی. بیرجه اونو حیسس ائتدی کی, هر یئر قارانلیق و روتوبتلی‌دیر, چیخیش یولو ایسه یوخدور. ائله کی, گؤز‌لری قارانلیغا آلیشدی, آغلاییب آناسینی ایستین بیر ریزه بالیق گؤردو. یاخینلاشیب اونا نصیحت وئردی:
-قالخ آیاغا, آی بالاجا ! باشینا چاره قیلماق حاقیندا فیکیرلش, آغلاماق‌دان, آنانی چاغیرماق‌دان بیر شئی چیخماز.
ریزه بالیق سوروشدو:
-سن کیمسن? مگر گؤرمور‌سن گئت-گئده محو اولورام? آنا… آی آنا, هارداسان, ایمدادیما چات! داها من سنی گؤره بیلمییه‌جه‌یم, آنا!
بالاجا قارا بالیق:
-داها بس‌دیر, جانیم,-دئدی,-سن بوتون بالیق‌لاری روسوای ائلدین.
ریزه بالیق آغلاماغینا آرا وئرن کیمی بالاجا قارا بالیق دئدی:
-من بالیقو‌دانی اولدوروب بوتون بالیق‌لاری آزاد ائتمک فیکریندیم. سنی اونون قارنین‌دان خلاص ائدن‌دن سونرا بونو حیاتا کئچیرمک ایستییرم.
-سن اوزون اولومله البیاخاسان. بالیقو‌دانی نئجه اولدوره بیله‌رسن?
بالاجا قارا بالیق خنجرینی گؤستریب دئدی:
- بونلا اونون قارنینی جیراجاغم. هلهلیک منه قولاق آس, گؤر نه دئییرم. من بالیقو‌دانین قارنیندا او طرف-بو طرفه گئدیب اونون اسب‌لری ایله اوینایاجاغام. بو زامان او منی مسخره‌یه قویوب باشلایاجاق قحقحه چکیب گولمه‌یه, ائله کی, دیمدیکلرینی آچیب گولمه‌یه باشلادی, جلد اوزونو باییرا آت.
-بس سن?
-منیم فیکریمی چکمه. بو بدجینسی اولدورمه‌میش باییرا چیخاسی دئییلم.
بالاجا قارا بالیق بو سؤز‌لری دئییب بالیقو‌دانین قارنیندا او طرف-بو طرفه وار-گل ائتمه‌یه باشلادی. ریزه بالیق ایسه اونون آغزین‌دان باییرا آتیلدی و سویا دوشدو. چوخ گؤزله‌دی, خلاصکارین‌دان خبر چیخمادی. بیر‌دن گؤردو کی, بالیقو‌دان هاوادا مایاللاق ووروب فریاد قوپاریر…نحایت, او مووازینه‌تینی ایتیریب شاپپیلتی ایله سویا دوشدو, یئنه بیر قدر چاپالایان‌دان سونرا تاقت‌دن دوشدو. لاکین بالاجا قارا بالیق‌دان یئنه ده خبر چیخمادی و ایندییه قدر ده بیر سس-سوراق یوخدو.
بورادا قوجا بالیق ناغیلینی بیتیردی. اوزونو اون بیر مین دوققوز یوز دوخسان دوققوز نوه و نتیجه‌سینه توتوب دئدی:
-داها یاتماق واختی‌دیر, بالا‌لاریم, گئدین یاتین!
نوه-نتیجه‌‌لری اون‌دان سوروشدو‌لار:
-ننه‌جان, آخی سن بالاجا قارا بالیغین باشینا سونرا نلر گلدییینی دئمه‌دین?
قوجا بالیق دئدی:
-او دا صاباحکی گئجیه قالسین, بالا‌لاریم. آرتیق یاتماق واختی‌دیر. گئجنیز خئیره قالسین!
اون بیر مین دوققوز یوز دوخسان دوققوز بالا بالیق بیر آغیز‌دان: -گئجنیز خئیره قالسین!-دئدی و یاتماغا گئتدی. ننه‌نی ده یوخو آپاردی. بالاجا قیزیل بالیق ایسه نه قدر چالیشدیسا یاتا بیلمه‌دی. صوبحه دک دنیز باره‌ده فیکیرله‌شدی…


برچسب‌ها: سرگرمی
+ نوشته شده در  جمعه ۲۸ بهمن ۱۳۹۰ساعت 19:34  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |