الاشنگ یا شنگ که ظاهری شبیه تره دارد در زمین های اطراف سیان می روید
این گیاه کاربرد زیادی دارد برای نمونه می توان شنگ را با نان به صورت مستقیم مانند سبزی خوردن
مصرف کرد یا آن را در ماست خرد کرد وسپس میل نمود.
تصویر مربوط به شنگ(الاشنگ) است که گل داده است و دیگر برای مصرف مناسب نیست .
در
زیر اطلاعات جامع تری از این گیاه ارائه می گردد
به فارسی « اسلیخ » ، « شنگ » ، « الاشنگ » و در كتب طب سنتی با نامهای «
لحیة التیس » و « ذنب الخیل » نام برده شده است. به فرانسوی Salsifis و
Salsifis des pres و Barbe de chevre و Barbe de bouc و Ratabou و به
انگلیسی : Bucks beard و Yellow goats breard و Salsefy و Vegetable –
oyster گفته می شود . گیاهی است از خانواده Compositae كه نام علمی وحشی
آن Tragopogon pratensis L و مترادفهای آن T.Crivatus Gulib و T. grand
iglrurs saut می باشد.
گونه دیگر از گیاه الاشنگ كه در ایران نمی روید و آن هم به عنوان سبزی سالاد
خورده می شود كه گونه پرورشی شنگ است و در شمال اروپا در مزارع سبزی كاری
كاشته می شود.
مشخصات گیاه
گیاهی است علفی چند ساله بلندی آن در زمینهای رسی 15 – 10 سانتی متر و در
اراضی دشت نسبتا مرطوب و علفزارها گاهی تا 70 سانتی متر می رسد . ریشه آن
دوكی شكل سفید مایل به زرد . گلها لوله ای زرد و به شكل طبق گل در اواخر
بهار ظاهر می شود . برگهای نواری دراز مانند برگ تره قسمت پایین آن پهن تر
از قسمت بالای برگ است به رنگ سبز مایل به كبود . میوه آن خاكستری مایل به
سبز كه در انتهای آن یك دسته تار سفید رنگ مایل به بنفش است . دانه های آن
قهوه ای دراز ، در دو طرف نوك تیز شیاردار و كمی خمیده اند. برگهای جوان
سبز آن كه قسمتی از برگ نزدیك به ریشه سفید شده باشد ، برای سالاد به طور
خام مصرف می شود.
این گیاه به جزء سیان در چمن زارهای مرطوب مناطق شمال ایران و در مناطق مغرب ایران در
كردستان ، تفرش ، اراك و در دامنه ای البرز و ارتفاعات اطراف تهران و در
اصفهان و شهرکرد وشیراز می روید.
شنگ از نظر طبیعت طبق نظر حكمای طب سنتی سرد و خشك است و در مورد خواص آن
معتقدند كه قابض است و كمی تلخ و خونریزی را بند می آورد و اسهال خونی و
اسهال صفراوی را نیز قطع می كند . ریشه آن از نظر قابض بودن قوی تر از برگ
آن است. عصاره آن مقوی معده و آشامیدن عصاره آن با سركه رقیق برای جلوگیری
از خونریزی رحم مفید است. ضماد آن مقوی اعضای ضعیف و دهانه معده و كبد
است. ریشه آن برای بند آوردن چرك گوش مفید است و خشك كننده آن می باشد.
خوردن برگ و ریشه و گل آن با ماء الشعیر برای قرحه ریه مفید است و عصاره
آن برای بندآوردن خونروی از سینه و التیام زخم معده و تقویت معده نافع
است و جوشانده آن برای رفع كمی اشتها و اختلالات كبد و پستان و رفع ترش
كردن و رفع احساس سوزش در معده و مری مفیداست مقدار خوراك از عصاره آن تا
12گرم و از برگ آن تا 16 گرم است .
گرد برگ گل ساییده شده آن که در تصویر بالا مشخص است برای التیام زخم ها و جراحت های كهنه و رفع تعفن آنها مفید است .
مضر كلیه است و لذا باید با عناب خورده شود.
در هر یك صدگرم شنگ خام مواد زیر موجود است :
آب 77 گرم ، پروتئین 9/2 گرم ، مواد چرب 6/0 گرم ،هیدراتهای كربن 18 گرم ،
كلسیم 47 میلیگرم ، فسفر 66 میلی گرم ، آهن 5/1 میلی گرم ، پتاسیم 380
میلی گرم ، ویتامین A10 واحد بین المللی ، تیامین 04/0 میلی گرم ، رایبو
فلاوین 04/0 میلی گرم ، نیاسین 3/0 میلی گرم ، ویتامین C11 میلیگرم .
در هر یك صد گرم شنگ پخته كم اب مواد زیر موجود است :
آب 81 گرم ، پروتئین 6/2 گرم ، مواد چرب 6/0 گرم ، هیدراتهای كربن 1/15
گرم ، كلسیم 42 میلی گرم ، فسفر 53 میلی گرم ، آهن 3/1 میلی گرم ، پتاسیم
266 میلیگرم ، ویتامین A10 واحد بین المللی ، تیامین 03/0 میلیگرم ، رایبو
فلاوین 04/0 میلی گرم ، نیاسین 2/0 میلی گرم و ویتامین C میلیگرم .
گونه دیگری از خانواده Compositae الا شنگ سیاه است كه نام علمی آن Scorzonera
humilis كه در چمن زارهای مرطوب می روید و بومی اسپانیا می باشد . ریشه این
گیاه دراز و شبیه ریشه شنگ ولی رنگ پوست ریشه سیاه است. از برگ و ریشه این
گیاه ماند الا شنگ استفاده می شود . این گیاه نیز مانند سبزی های خوردنی در
مزارع پرورش داده می شود. از ریشه این گیاه قبلا در اروپا برای التیام نیش
یا گاز گرفتن حشرات و جانوران سمی استفاده می شده است.
برچسبها:
جرقویه ای
+ نوشته شده در سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۲ساعت 23:1 توسط سيد مصطفي محمدزاده
|
