• نقطه جوش آن 338 درجه سانتيگراد و دماي انجماد آن 4/10 درجه سانتيگراد است .
• به مقدار زيادي در آب محلول بوده و بشدت با آب واكنش مي دهد .
• چگالي آن 84/1 مي باشد  .
• نام ديكر اين ماده اسيد باتري يا اسيد الكتروليت مي باشد .

2. خواص سم شناسي و اثرات آن برروي سلامت افراد

تماس تنفسي :

• تماس با 5 mg/m3 آن باعث التهاب مخاط گلو و بيني ، سردرد ، عطسه ، كاهش ميزان تنفس يا ادم  ريوي مي شود .
• نـشانه هاي ثانويه بيـماري شامل : ادم ريوي ، تنگي تنفس ، سيانوز ، هيپوتنـسي ، برونشيـت يا آمفيزم مي باشد .

تماس پوستي :

• تماسهاي مزمن و حاد ممكن است باعث التهاب شديد ، آسيب ، سوختگي ، درماتيت و تاول شوند .

تماس چشمي :

• تماس مستقيم با بخارات آن باعث آسيب هاي شديد چشمي و كوري مي شود .
• تماس با بخارات آن باعث ورم ملتهمه ( كنژونكتيويت ) ، التهاب و تحريك و اشك ريزش مي شود .

تماس گوارشي :

·        تماس گوارشي حاد با اسيد سولفوريك باعث سوختگي شديد دهان و مري شده و آسيب هاي شكمي همراه با استفراغ و اسهال خوني درپي دارد .

·        در اثر تورم گلو مي تواند باعث خفگي شود .

·        غلظت هاي بالاي اسيد بلعيده شده ، مي تواند باعث سوراخ شدن مري و معده گردد .

3.  اطلاعات واكنش زايي

• مواد ناسازگار با آن شامل : اكثر فلزات ، اكسيد فلزات ، قلياها ، الكلها ، اكـسيد كـننده هاي قوي و اسيدها مي باشند . سايد سولفوريك حلال اكثر فلزات مي باشد و بشدت خورنده است .

• در شرايط جوي گرم ممكن است اسيد ، فيومها و ذرات التهاب زا و اكسيدهاي سمي سولفور در هوا آزاد شوند .
• در كل اسيد سولفوريك ماده اي است پايدار و فاقد هرگونه پليمريزاسيون خطرناكي مي باشد .
• اسيد سولفوريك باعث اكسيداسيون ، دهيدروژنه شدن و سولفوناسيون تركيبات آلي مي شود .
• جهت رقيق نمودن اسيد سولفوريك هرگز آب به اسيد اضافه نكنيد ، چراكه باعث پاشش و جوشش اسيد مي شود . هميشه بايستي اسيد را اندك اندك به آب اضافه نمود .

4.  انبارش

• در مكان خشك و خنك نگهداري شود .
• به دور از فلزات ـ اكسيد فلزات ، قلياها ، الكلها ، اكسيد كننده هاي قوي و اسيدها انبار گردد.
• محل نگهداري بايستي بخوبي تهويه گردد .
• درهنگام جابجايي بايستي از تجهيزات و لوازم ايمني استفاده كرد .
• مي بايد به دور از منابع حرارت ، جرقه و شعله نگهداري گردد .

5. اقدامات پيشگيري

• حفاظت پوستي : استفاده از لباسهاي حفاظتي آزمايشگاه معمولي مناسب .
• حفاظت چشم : از تماس با چشم اجتناب شود . از عينكهاي حفاظتي دربرابر پاشش اسيد استفاده نماييد . در محيط هرگز از لنزهاي چشمي استفاده نكنيد .
• حفاظت دستها : از دستكشهاي حفاظتي مقاوم در برابر اسيد ها استفاده كنيد .
• حفاظت گوارش : قبل و بعد از كار با اين ماده دستهايتان رابشوييد .
• حفاظت تنفسي : از ماسك تنفسي مناسب استفاده كنيد .

6.  اطفاء حريق

• براي خاموش كردن آتش از مواد شيميايي خشك استفاده نماييد .
• جهت اطفاء حريق هرگز ازآب استفاده نكنيد ، چرا كه با اسيد تركيب شده و باعث تغليظ آن مي شود كه مخلوط حاصل بشدت واكنش پذير بوده و توليد بخاراسيد سولفوريك و حرارت مي نمايد .

7.  كمكهاي اوليه

• دستورالعمل براي تماس تنفسي : مصدوم را به هواي آزاد انتقال داده و چنانچه تنفس فرد قطع شده است ، به وي تنفس مصنوعي بدهيد . سريعا“ فرد را تحت مراقبتهاي پزشكي قرار دهيد .
• دستورالعمل براي تماس پوستي : لباسهاي آلوده را تعويض كرده و محل تماس را با صابون و مقدار زيادي آب بشوييد . سريعا“ فرد را تحت مراقبتهاي پزشكي قرار دهيد .
• دستورالعمل براي تماس چشمي : سريعا” چشم ها با مقدار فراوان آب بشوييد وبه پزشك مراجعه كنيد .
• دستورالعمل براي تماس گوارشي : از شستشوي معده و ايجاد حالت تهوع خودداري نماييد . اگر اسيد بطور عمدي خورده شده است ، بايد آنرا با نوشيدن مقدار زيادي آب رقيق نمود . سريعا” به پزشك مراجعه نماييد .

8 . حد آستانه مجازTLV

• TWA - OSHA: 1 mg/m3                 TWA – ACGIH :  1 mg/m3

9. روشهاي مقابله با نشتي و سر ريزش

• مواد نشت يافته را توسط شن و ماسه ويا مواد جاذب غير قابل احتراق جمع آوري كرده ودر ظروف مخصوص قراردهيد .

برگه اطلاعات ايمني مواد

نام ماده : اسيد فرميكHCOOH                           

كاربرد : آزمايشگاه شيمي

1. خصوصيات فيزيكي و شيميايي

• مايعي بي رنگ ، با بوي تند و تيز و محرك مي باشد .
• نام هاي ديگر اين ماده اسيد متانوييك ، اسيد آمينيك و يا اسيد هيدروژن كربوكسيليك مي باشد .
• در صد خلوص آن 88% مي باشد .
• فشار بخار آن 35mmHg و ميزان تبخير آن 2.1 است .
• نقطه جوش 100.8c و نقطه انجماد آن 8.3c است .
• جرم ويژه اين ماده 1.22 و PH آن 2.38 مي باشد .
• اين ماده در آ ، الكل و اتر محلول است .
• اين ماده از تركيب فرمات سديم و يا سديم اسيد فرمات با اسيد سولفوريك در فشار پايين بدست     مي آيد .

2. خواص سم شناسي و اثرات آن برروي سلامت افراد

• 1100mg/kg        : (گوارش LD50 : ( RAT –
•  15g/m3/15min:  (استنشاق -  LC50 : ( RAT 

اثرات تماس حاد :

• تماس  استنشاقي :  باعث خوردگي  و تحريك  سيستم تنفسي مي شود . ميست  و بخارات  اين ماده

      ( 15 ppm )  سبب  ايجاد  التهاب شديد همراه  با تخريب سلولهاي  بويايي ، بيني ، سرفه و اشكال             درتنفس مي شود . اين ماده حتي مي تواند سبب شوك و مرگ نيز گردد . ادم ريوي نيز ممكن است        اتفاق  بيفتد كه علائم  بيماري ممكن  است تا  چندين  ساعت پس از تماس ظاهر نشوند  .  ادم  ريوي         باعث كاهش تنفـس مي شود .

• تماس پوستي : باعث سوختگي پوست مي شود . حالت مايع اين ماده باعث سوختگي شديد همراه با ترك خوردگي ، قرمزي و جراحت هاي پوستي مي گردد . جذب پوستي اين ماده سبب ايجاد اثرات شديد سمي ، كاهش تنفس ، اشكال در بلع و حتي منجر به مرگ مي گردد .
• تماس با چشمها : باعث سوختگي چشم ها مي شود . بخارات اين ماده شديدا” محرك هستند  . حالت مايع ، ميست و اسپري اين ماده ( رقيق يا غليظ ) باعث سوختگي شديد ، التهاب و صدمه به قرينه وكوري مي شود .
• تماس گوارشي : به شدت مضر است . باعث تخريب بافتهاي بدن مي شود . سبب سوختگي ، جراحت و سوراخ شدن دستگاه گوارش مي شود . نشانه هاي بيماري شامل احساس سوزش ، احساس درد ، اسهال خوني ، شوك ، افزايش ضربان نبض ، كاهش فشار خون ، اشكال در تنفس ، صدمات كليوي و مرگ مي باشد . اين علائم در دوزهاي بالاي  30ml مشاهده مي گردند .

3. اطلاعات واكنش زايي

• از نظر شيميايي نسبتا” پايدار است .
• اين ماده به آهستگي تجزيه شده و منوكسيدكربن توليد مي نمايد .اسيد فرميك در تماس با بازهاي قوي ، اسيدهاي قوي ( گرما وگاز آزادمي كند ) و آلومينيوم شديدا”  واكنش مي دهد . درمواجهه با اكسيد كننده هاي پر قدرت ، الكلها و پراكسيد هيدروژن شديدا” واكنش داده و منفجر مي شود.

ادامه مورد 3

• كاتاليستها ممكن است باعث تجزيه اين ماده و توليد آتش و انفجار همراه با گاز هيدروژن گردند . در صورت وارد كردن شوك به تركيب اين ماده با نيترو متان سبب انفجار مي شود . اسيد فرميك سبب خوردگي سرب ، آلومينيوم ، آهن و فولاد مي گردد . البته در برابر فولاد ضد زنگ بي اثر مي باشد .

         ( بستگي به عيار فولاد آن دارد ) . در اثر تجزيه اين ماده گرما و co2 ايجاد مي شود .

4. انبارش

•  كارگراني كه با اين ماده كار مي كنند ، بايستي در خصوص خطرات و روش كار ايمن با اين ماده دقيقا” آموزش ببينند . اين ماده را از تمامي منابع احتراق و گرمازا دورنگه داريد . از ايجاد ميست و بخارات اين ماده جلوگيري كنيد . هنگام بازكردن درب ظروف حاوي اسيد فرميك ، تمامي هشدارهاي ايمني را مورد توجه قرار دهيد . در صورتي كه از تاريخ ساخت ماده اطلاع نداريد درب ظروف آنرا باز نكنيد . از هرگونه تماس با ماده اجتناب نماييد . از تماس ماده با گرماي بالاي 35c اجتناب نماييد . در هنگام كار از كمترين مقدار ماده در فضايي كه تا حد كافي تهويه شده استفاده كنيد . ظروف خالي مواد را با رعايت احتياط پاكسازي نماييد . اين ظروف ممكن است حاوي گازها يا ته مانده هاي خطرناك باشند و يا ممكن است حاوي گازهايي با فشار بالا باشند .
• انبارداري : اين ماده را درون ظروف برچسب دار و در يك محيط خشك ، خنك ، مجهز به سيستمهاي تهويه كارآمد  و به دور از نور خورشيد نگهداري كنيد . در ضمن اين ماده را به دور از مواد ناسازگار همانند ، مواد اكسيد كننده ، اسيدها و يا بازهاي قوي انبار نماييد . اين ماده را هميشه در ظروف درب دار نگهداري كنيد و هنگامي كه از آنها استفاده نمي كنيد درب آنها را ببنديد . درب ظروف تخليه شده را نيز باز نگذاريد . ظروف مواد را جهت تشخيص آسيب هاي وارده به آنها و يا افزايش فشار درون آنها بطور پي در پي و مكررا” تحت بازرسي و بازبيني قرار دهيد .
•  از انجاد ظروف  ( دماي زير 8c ) جلوگيري نماييد . فضاي انبار مواد بايستي از فضاي كارگاهي مجزا بوده و تجهيزات بكار برده شده در ساختمان انبار بايد مقاوم در برابر خوردگي و زنگ زدگي بوده و محيط انبار نيز بايد مجهز به سيستمهاي تهويه و روشنايي مناسب باشد .

5. اقدامات پيشگيري

• كنترل مهندسي : ايجاد سيستمهاي تهويه موضعي توصيه مي شود .
• حفاظت تنفسي : از هود ويژه فيومها و بخارات استفاده كنيد . در غلظتهاي تا 300 ppm ، سازمان NIOSH/MSHA استفاده از ماسك تنفسي تامين كننده هواي تنفسي يا پوشش كامل حفاظتي دستگاه تنفسي را توصيه نموده است . در غلظتهاي ناشناخته يا بالاتر همانند شرايط آتش سوزي يا نشت مواد از پوشش كامل حفاظتي دستگاه تنفس با فشار مثبت و يا ماسك تامين كننده هواي تنفسي با فشار مثبت همراه با قطعه صورتي استفاده نماييد .
• حفاظت از چشمها : از عينكهاي حفاظتي ويژه مواد شيميايي يا سپر حفاظتي صورت استفاده نماييد .
• حفاظت پوستي : از لباسهاي مقاوم حفاظتي ، دستكش ، روپوش و كفش ايمني استفاده نماييد . لاستيك مصنوعي Saranex ، Barricade  و Chemrel بهترين مواد عايق و مقاوم در برابر نفوذ مواد مي باشند .
• ساير تجهيزات حفاظتي : ايجاد دوش آب و جايگاه ويژه شستشوي چشم ضروري و لازم است .

6. اطفاء حريق

• مايعي قابل اشتعال مي باشد . ميست و بخارات اين ماده در دماهاي بالا قابليت انفجار دارند .
• بخارات اين ماده سنگينتر از هوا بوده و ممكن است در فضاهاي نزديك سطح زمين تجمع يابند .
• جهت خنك كردن ظروف مواد در معرض آتش ، كاهش فشار بخارات تجمع يافته در ظروف ، رقيق نمودن مواد نشت يافته و قابل انفجار ، شستشو و پاكسازي مواد نشتي و محدود كردن مواجه از آب استفاده نماييد .
•  

• افراد آتش نشان بايستي از لوازم حفاظت فردي و لباسهاي حفاظتي مناسب جهت حفاظت تنفسي در برابر بخارات ماده و جلوگيري از تماس پوست و چشم با آلاينده ها استفاده نمايند .
• دماي آتشگيري اين ماده 69c و دماي خودبخود سوزي اين ماده 600c است . ( اين دما براي محلول 90%  ، 534c مي باشد . )
• حد بالاي آتشگيري 57 و حد پايين اشتعال پذيري 18 مي باشد ( محلول 90% ) .
• در اثر احتراق اين ماده در دماي زير 150c منواكسيد كربن ، دردماي بالاي 150c دي اكسيد كربن و گاز هيدروژن و در دماي بالاي 300c  فرمالدئيد ايجاد مي شود .

7. كمكهاي اوليه

• تماس چشمي : سريعا” چشم ها را با مقدار فراوان آب به مدت 60 دقيقه بشوييد و در هنگام شستشو پلكها را باز نگهداريد . هر گز از آب آلوده جهت شستشوي چشم ها استفاده نكنيد . در صورت تحريك و التهاب چشمها سريعا” به پزشك مراجعه كنيد .
• تماس پوستي : لباسهاي آلوده را تعويض نماييد ( شامل : انگشتر ، ساعت ، كمربند و كفشها ) . افراد امدادگر حتما” بايد از لباسهاي حفاظتي ( دستكشهاي مقاوم و عايق ) جهت اجتناب از تماس با آلاينده استفاده نمايند . سطح پوست را به مدت 20 دقيقه با مقدار فراوان آب گرم بشوييد . در صورت نياز به پزشك مراجعه كنيد . لباسهاي آلوده را قبل از استفاده مجدد پاكسازي نموده و يا از بين ببريد .
• تماس استنشاقي : سريعا” مصدوم را به هواي آزاد انتقال دهيد  ( افراد امدادگر بايد از تماس با فيومها و بخارات اجتناب كنند . جهت انجام عمليات امداد رساني هرگز به تنهايي اقدام ننمايند ) . سريعا” فرد مصدوم را تحت مراقبتهاي پزشكي قراردهيد . تا رسيدن كمكهاي پزشكي همراه فرد مصدوم بمانيد . در صورت اشكال در تنفس اكسيژن رساني نماييد . در صورت قطع شدن تنفس فرد به وي تنفس مصنوعي بدهيد . در صورت توقف تنفس و ضربان قلب عمليات احياء قلبي ـ ريوي ( CPR) انجام دهيد .
• تماس گوارشي : هرگز فرد مصدوم را وادار به استفراغ نكنيد . در صورت استفراغ خطر ايجاد آسپيراسيون ريه ها وجود دارد . در صورتيكه مصدوم هوشيار بوده و دچار تشنج نمي باشد ، دهان او را با آب شستشو دهيد . 1 تا 2 ليوان آب يا شير و يا شير منيزيم جهت رقيق نمودن ماده وارد شده به بدن ، به بيمار بخورانيد و سريعا” فرد را تحت مراقبتهاي درماني قرار دهيد . اگر بصورت اتفاقي تهوع صورت گرفت ، سر مصدوم را بسمت پايين خم كنيد تا مواد استفراغ شده مانع تنفس فرد نشوند . در صورت اشكال در تنفس اكسيژن رساني نماييد . در صورت توقف تنفس فرد تنفس مصنوعي بدهيد . اگر ضربان قلب و تنفس قطع شده است عمليات احياء قلبي و ريوي انجام دهيد ( CPR ) .

8 . حد آستانه مجازTLV

• TLV : 9 mg/m3 ( 5PPm)

9. روشهاي دفع و جلوگيري از نشت مواد

• نشت مواد : فضاي آلوده را پاكسازي كنيد . تمامي منابع احتراق و گرمازا را از محيط حذف كنيد . پرسنل خدمات بايد در مورد خطرات اين ماده كاملا” آموزش ببينند و نيز بايستي ازتجهيزات حفاظت فردي مناسب جهت حفاظت استنشاقي در برابر ميست ها و بخارات و نيز حفاظت پوستي و چشمي استفاده نمايند . هرگز به مواد نشتي دست نزنيد . از ورود مواد نشتي به كانالهاي آب يا فاضلاب جلوگيري كنيد و از روشهاي ايمن جهت توقف يا كاهش نشت و سريزش مواد استفاده كنيد . مواد نشتي  را توسط جاذبهاي ساكن جمع آوري كرده و با دقت درون ظروف ويژه جهت دفع يا بازيافت قراردهيد .
• هواي محيط را جهت پراكنده كردن بخارات موجود در هوا تهويه نماييد .
• دفع مواد زائد : جهت دفع مواد از مقررات و قوانين محلي ، استاني و دولتي پيروي نماييد .