طلاق يعني انحلال عقد نكاح دائم كه پس از اجراي صيغه طلاق نزد مجري صيغه طلاق صورت گرفته و از آن پس رابطه زوجيت بين زن و شوهر منقطع مي گردد لكن با توجه به نوع طلاق آثار حاصله از آنها متفاوت خواهد بود. اصولاً طلاق بر دو قسم است: بائن و رجعي. در طلاق رجعي براي شوهر در مدت عده حق رجوع وجود دارد يعني با وجود اينكه با قطع رابطه زوجيت به واسطه اجراي طلاق مفارقت بين زوجين حاصل مي شود . در مدت عده براي شوهر حق رجوع به همسرش باقي است و در اين صورت همان رابطه زوجيت شرعي بين زن و شوهر اعاده خواهد شد. نوع ديگر طلاق بائن است. در طلاق بائن براي شوهر حق رجوع نيست و با اجراي صيغه طلاق رابطه زوجيت بين زوجين كاملاً قطع خواهد شد. طلاق بائن خود به چند دليل حاصل مي گردد كه يكي از اين دلايل كراهتي است كه زن از شوهر دارد يا هر دو از يكديگر دارند. در صورتي كه كراهت طرفيني باشد طلاق از نوع بائن - مبارات است و اگر از نوع كراهت يكطرفه زن از شوهر باشد طلاق از نوع بائن - خلع است. بنابراين در طلاق خلع و مبارات كه هر دو از شقوق طلاق بائن هستند به محض اجراي صيغه طلاق رابطه زوجيت بين زوجين قطع خواهد شد. در طلاق خلع زن به واسطه كراهتي كه از شوهر خود دارد در مقابل مالي كه به شوهر مي دهد طلاق مي گيرد اين مال مي تواند بذل كل يا بخشي از مهريه اش يا معادل آن و يا بيشتر يا كمتر از مهريه باشد. در طلاق مبارات نيز كه كراهت از ناحيه دو طرف است زن در قبال مالي كه به شوهر مي دهد طلاق مي گيرد لكن اين مال نبايد از ميزان مهريه زن بيشتر باشد.
    بديهي است كه مادامي كه زوجين پس از اخذ حكم از محكمه، جهت اجراي صيغه طلاق به دفترخانه مراجعه ننموده باشند زن حق انصراف خواهد داشت يعني مي تواند مادامي كه صيغه طلاق جاري نشده است به آنچه بخشيده رجوع كند در اين صورت چنانچه زوج اصرار به طلاق او داشته باشد بايد با پرداخت مهر او را طلاق بدهد و مادامي كه صيغه طلاق جاري نشده است رابطه زوجيت ميان زوجين نيز باقي است. اما اين كه چنانچه زوجه يا زوجين به دفترخانه طلاق مراجعه نموده و صيغه طلاق را جاري كرده باشند، آيا باز هم زوجه حق دارد به مهريه بذل شده خود رجوع كند يا ديگر راهي براي بازگشت وي وجود ندارد. ماده ۱۱۴۵ قانون مدني در مقام بيان انواع طلاق بائن و در بند ۳ چنين مقرر نموده كه «طلاق خلع و مبارات مادام كه زن رجوع به عوض نكرده باشد» مي توان اين فرض را متصور دانست كه با وجود اجراي صيغه طلاق از نوع خلع يا مبارات زن حق خواهد داشت نسبت به آنچه بخشيده رجوع نمايد اما آيا تكليف شوهر در چنين موارد چيست، مرد با اجراي صيغه طلاق رابطه زوجيتش با همسرش قطع گرديده و چون طلاق بائن است حق رجوع به او را هم نداشته و از طرفي زن هم به مهريه اش رجوع نموده است همچنين اين سؤال مطرح مي گردد كه اگر زن چنين حقي را حتي پس از طلاق دارد اين حق تا چه زماني پا برجاست. آيا زن حتي سال ها پس از اجراي صيغه طلاق و قطع رابطه زوجيت مي تواند به مهريه سابق خود رجوع كند يا اين حق مقيد به مدتي است. نتيجه گرفتيم كه با توجه به بند ۳ماده ۱۱۴۵ قانون مدني زن علاوه بر اينكه قبل از اجراي صيغه طلاق مي تواند به مهريه اي كه قرار بوده بذل نمايد و يا در قبال طلاق بذل كرده است رجوع نمايد. همچنين مي تواند در صورتي كه صيغه طلاق خلع يا مبارات هم جاري شده باشد به مهريه اش رجوع كند. اين رجوع به مهريه كه صرفاً در طلاق خلع و مبارات شناخته شده است همانگونه كه اشاره گرديد بايد مقيد به وقتي باشد تا از تزلزل وضعيت ايجاد شده جلوگيري كند به هر حال مرد بايد بداند كه زن تا چه زماني مي تواند بابت بازپس گيري مهريه اش به او رجوع نمايد. اين حق تا زمان انقضاي عده زن خواهد بود. يعني مادامي كه عده زن به اتمام نرسيده است زن حق رجوع به مهريه اش را خواهد داشت. عده عبارت از مدتي است كه تا انقضاي آن زني كه عقد نكاح او منحل شده است نمي تواند شوهر ديگري انتخاب نمايد. اين مدت در افراد مختلف متغير است. حال كه زن پس از اجراي صيغه طلاق به مهريه خود رجوع نمود به جهت اينكه حق مرد در اين مورد از بين نرود نوع طلاق به مجرد رجوع زن به مهريه اش از خلع به رجعي تبديل و مرد تا پايان مدت عده زن حق رجوع به همسر خود و اعاده وضعيت و زوجيت سابق را خواهد داشت. بنابراين در فرض سؤال، سؤال كننده مي توانند چنانچه صيغه طلاق جاري نگرديده و يا جاري گرديده لكن مدت عده منقضي نشده است به مهريه خود رجوع نمايد لكن همسر ايشان نيز مي تواند به زوجيت قبلي رجوع نموده و زندگي مشترك را با وي از سرگيرند.
    
  
      
 روزنامه ايران، شماره 3509 به تاريخ 7/9/85، صفحه 14 (ماجرا)
□
+ نوشته شده در  شنبه ۱۴ مرداد ۱۳۹۱ساعت 19:10  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |