از جواد مفرد کهلان

اصل یلدا را می شود برگرفته از یویال دِی لاتین یعنی روز شادی خدای روشنایی (ژوپیتر) گرفت. بدین ترتیب عید یول اروپایی ها و جشن شب یلدای ایرانی به هم میرسند. شب چلّه نامیده شدن آن اشاره به شدت و طول تاریکی این شب است. به نظر می رسد ریشه واژۀ چیلّه (چلّه) همان سده اوستایی (زیان، چپاول، حمله [شدت حمله سرما]) بوده باشد. چه حد واسط آنها به صورت آذری سیلّه (سیلی) باقی مانده است. ذ/د اوستایی به "ل" قابل تبدیل بوده و تبدیل حرف "س" به "چ" هم در فارسی اتفاق می افتد: خروس= خروچ. سریش = چریش. سبک = چابک. فکر میکنم چلّه با این کلمه سانسکریتی به معنی شدت مربوط بوده باشد. اوچّریه که می توانست تبدیل به اوچّلیه و چلّه گردد:उच्छ्रय ucchraya m. intensity

+ نوشته شده در  پنجشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۳ساعت 20:8  توسط سيد مصطفي محمدزاده   |